Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Juvenaat Mariaoord in Vught

Internaten
Jongens van 12 tot 16 jaar die broeder wilden worden, konden in Vught terecht op juvenaat Mariaoord van de Broeders van Onze Lieve Vrouw van Lourdes (ook wel Broeders van Dongen genoemd). Het juvenaat was onderdeel van een imposant, oud zusterklooster met kapel. In de hoogtijdagen bood het onderdak aan maar liefst 100 leerlingen. De nabije villa 'Roucouleur' deed dienst als broederhuis.

Het juvenaat van de broeders moet niet verward worden met het pensionaat Klein Mariaoord van de zusters Ursulinen, gesticht in 1911. Dat pensionaat was bedoeld voor de 'jongejuffrouwen' die les kregen op de kweekschool van de zusters. Ook moet het niet verward worden met het meisjesinternaat van de Zusters van Moerdijk, die van 1945 tot in 1953 op het terrein hun scholen hadden.

In 1951 verkochten de Ursulinen hun Vughtse bezittingen aan de Broeders van O.L. Vrouw van Lourdes, een congregatie die zich toelegde op de zorg, het onderwijs en later ook de missie. In Vught hadden zij scholen in de H. Hart- en in de Paulus- en Antoniusparochie. Wegens ruimtegebrek in Dongen, waar zij hun hoofdkwartier hadden, verhuisden de broeders hun juvenaat naar Vught. De naam Mariaoord bleef behouden. Pas in 1953, na het vertrek van de Zusters van Moerdijk naar hun nieuwe onderkomen in Veldhoven, konden de broeders terecht in hun nieuwe onderkomen in Vught. Villa Roucouleur, waar de Ursulinen hadden gezeten, werd een broederhuis.

In de villa huisvestten de broeders ook hun juvenaat, een mulo-opleiding voor aspirant-broeders met veel aandacht voor godsdienstige vorming. De leerlingen verbleven op dit internaat van rond hun twaalfde tot rond hun zestiende. Op het internaat Mariaoord verbleven doorgaans rond de honderd jongens. De directeur bezocht scholen, parochies en gezinnen om ze te werven. Broeder Laetantius was een van de bekendste directeurs en oversten.

Na Marioord konden zij hun opleiding vervolgen in Dongen. Daar, in het klooster van de broeders, zouden zij het eerst het postulaat (een proefperiode) doorlopen. Daarna volgde het noviciaat. Tijdens deze vervolgstudie legden zij eerst de tijdelijke en later, wanneer het moment van toetreding tot de congregatie was aangebroken, de eeuwige geloften af van armoede, gehoorzaamheid en kuisheid.

Een verblijf op juvenaat Mariaoord betekende een goed gevuld dagrooster in een sobere, afgezonderde omgeving, zoals ook op andere internaten het geval was. De intensieve godsdienstige vorming hield onder andere een dagelijkse mis, geestelijke lezing tijdens de maaltijden en een jaarlijkse retraite in. De juvenisten werden voortdurend gewezen op hun bijzondere roeping en - zo probeerden de broeders althans - enthousiast gemaakt voor de missie en dan het liefst die van hun congregatie. Een stichtelijke film of lezing zorgde voor afwisseling.

Op de foto zien we een van de surveillanten van Mariaoord, broeder Claudius Peijnenborg, samen met een juvenist. De surveillant is een van die figuren die vele ex-internen zich nog zullen herinneren, ongeacht op welke kostschool zij zaten. Van de studie- tot in de slaapzaal bewaakten zij de routine, de tucht en natuurlijk de noodzakelijke stilte.

Oud-leerlingen van Mariaoord herinneren zich het voetbal, volleyballen en de vele andere balsporten die op het eigen sportveld werden beoefend, of de verfrissende duik in het door broeders en juvenisten aangelegde zwembad tijdens een warme zomerdag. En dan was er de vijver, waar je met een roeiboot op kon om aan te leggen bij het eiland.

In de tweede helft van de jaren zestig kreeg het internaat van de broeders in Vught, net als broeder- en priesteropleidingen in het algemeen, te maken met een dalend aantal aanmeldingen. Veel jongens hielden het bij de mulo-opleiding in Mariaoord, zonder door te leren in Dongen. In 1968 besloten de broeders om geen nieuwe leerlingen meer aan te nemen. Een jaar later gingen de school en het internaat dicht. De broeders verlieten het terrein.

Foto's

Broeder surveillant Claudius Peijnenborg en een juvenist, 1956 (bron: coll. Katholiek Documentatie Centrum (KDC), id.nr. 1a6175)

Juvenisten dekken de tafels in de refter (bron: coll. KDC, id.nr. 7b258)

Steltlopen of een potje tafeltennis (bron: coll. KDC, id.nr. 7b260)

De slaapzaal (foto: Farla, 's-Hertogenbosch, bron: coll. KDC, id.nr. 7b256)

Bronnen

Marcel van der Heijden, ‘Mariaoord en Roucouleur. De Ursulinen en andere bewoners’, in: Vught zicht op vroeger, Vughtse historische reeks (Vught 1997) 107-125.

Online fotoalbum 'Juvenaat Mariaoord'

4

Reacties (4)

Gerard H.A.A. de Bie zei op 19 maart 2019 om 10:20 uur
= "En dan waren er de vijvers," Bij mijn weten was er maar één vijver, althans in de periode 1966-1969 met inderdaad een eiland maar ook aan de achterzijde van de vijver een loopbruggetje. Misschien dat daar achter ooit eens een 2de vijver was, maar niet tijdens die laatste jaren althans. = de onder het verhaal vermelde info voor bij foto -2- zou moeten zijn " Juvinisten opdekken de tafels in de "Refter" [= dagelijkse eetzaal die ook wel gebruikt werd voor film- en toneelvoorstellingen, als ook andere samenkomsten voor alle juvinisten samen ]. Het opdekken en na het eten weer afhalen en vervolgens de afwas ging in beurtdiensten. Om de week was een andere zaal aan de beurt. Je had zaal =1= t/m =4= die doorgaans gekoppeld waren aan de (M)ulo-klassen =1= t/m =4=.
Thijs de LeeuwBHIC zei op 19 maart 2019 om 10:52 uur
Dat gaan we zeker aanpassen, Gerard, bedankt!
Jan van Hout zei op 19 maart 2019 om 16:44 uur

Ik was één van de juvenisten in de periode 1965-1968. Ik kijk met plezier terug op deze periode. Je had hier toen 100 vrienden met wie je kon voetballen, tafeltennissen of wat dan ook. Mede door de discipline heb ik mijn Mulo diploma gehaald. Ik heb nog een foto van mij toen ik in het eerste jaar kwam en een foto waar de hele groep op het bordes zit. Ik wil die graag toevoegen.

Marilou NillesenBHIC zei op 20 maart 2019 om 10:01 uur
Ah, dat zou mooi zijn, Jan! Er is nog geen mogelijkheid om zelf een foto toe te voegen maar als je deze mailt naar info@bhic.nl ovv Juvenaat Mariaoord in Vught, dan zetten we hem hierbij. Alvast dank!

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.