Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970
Rooms prentenboek
“Mens, gedenk dat ge stof zijt en tot stof zult wederkeren!”
Het askruisje (coll. KDC, fotonummer AFBK-3b1473)
Bron: coll. Katholiek Documentatie Centrum, fotonummer AFBK-3b1473

Onder het uitspreken van deze woorden doopte de priester zijn duim in een schaaltje met as en tekende hij een askruisje op je voorhoofd. Zo ging het op de meeste plaatsen, maar het kwam ook voor dat de as bovenop je hoofd, in je haar werd gestrooid. Dat kriebelde nogal en gaf een ander, onprettiger gevoel. Bovendien was het minder zichtbaar.

Zo begon voor veel katholieken de dag na Vastenavond: Aswoensdag, het begin van de veertigdaagse vasten. Op school wisten we meteen wie ’s morgens naar de kerk was geweest en wie niet. Soms was er sprake van een kleine competitie: degene bij wie het askruisje aan het eind van de schooldag nog zichtbaar was, had gewonnen.

De as van Aswoensdag was afkomstig van palmtakken die op palmzondag van het vorige jaar waren gewijd. Deze werden dus na bijna een jaar verbrand.

2

Reacties (2)

Piet Hoofs zei op 26 oktober 2018 om 13:20 uur

Voor die Aswoensdag, plukte mijn vader die koster was, een palmboompje (volgens mij was het buxus) dat in onze hof stond telkens bijna kaal. Deze takjes werden uitgedeeld (Palmpasen) voor achter het kruisbeeld, nadat ze gezegend waren door de pastoor. Bij onweer liepen de gelovigen, en ook bij mij thuis, door het huis met zo een takje en een wijwatervaatje, om het hele huis te zegenen, en zodoende voor inslag van de bliksem te voorkomen. Ook werden ervan verbrand om van de as, een puree te maken met wijwater, die voor het askruisje werd gebruikt. Dit werd op je voorhoofd in de vorm van een kruisje gesmeerd. Omdat het er bij ons erg katholiek aan toe ging moest je het zolang mogelijk laten zitten. Smoesjes dat je het er per ongeluk af had gewreven, werden niet getolereerd. Als zoon van een koster moest je bij die gelegenheden het goede voorbeeld geven.

Marilou NillesenBHIC zei op 26 oktober 2018 om 22:36 uur
Dat lijkt me niet altijd eenvoudig, Piet, om als jongeling het goede voorbeeld te moeten geven... Vond je dat lastig? En wat mooi dat takje achter het kruisbeeld; dat is vast voor nog heel veel mensen een bekend beeld. Dank voor je reactie!

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.