Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Plechtige communie

Rooms prentenboek
Aan het eind van de zesde klas – je was dan twaalf jaar – was het hoog tijd om je plechtige communie te doen. In feite ging het niet om de communie, maar om de hernieuwing van de doopbeloften.
Plechtige communie in Velp, 1981 (Foto: Fotostudio Jean Smeets, Grave. Bron: BHIC, fotonummer 1907-009220)

Vormsel in Velp, 1981 (Foto: Fotostudio Jean Smeets, Grave.
Bron: BHIC, fotonummer 1907-009220)

Je stond op de drempel van de volwassenheid en dan kwam het erop aan dat je je in je verdere leven aan de wetten en de regels van de Kerk zou houden.

Ook nu gingen we met ons hele gezin naar de kerk. Daar hadden zich ook alle andere jongens en meisjes van de zesde klassen in onze parochie verzameld, met hun familieleden, dus de kerk zat stampvol. Er volgde een mis waarin de geloofsbelijdenis en de hernieuwing van de doopbeloften het hoogtepunt vormden.

Na de mis was het thuis feest, wel iets minder uitbundig dan bij de eerste communie. Er waren ook passende cadeaus, in mijn geval een horloge. Ook kreeg ik een Romeins missaal in zakformaat, zodat ik het hele jaar de kerkdiensten kon volgen.

Dat was in 1961, dus nog vóór het Tweede Vaticaans Concilie, dat onder meer de volkstaal in de kerkelijke liturgie invoerde. Na het Concilie zou zo’n missaal vooral Nederlandstalige teksten hebben bevat, maar in het mijne stonden twee tekstkolommen: links Latijn, rechts de Nederlandse vertaling. Sinds het Concilie wordt de plechtige communie vaak gecombineerd met het Vormsel.

De bovenstaande tekst is op 26 september 2018 aangepast n.a.v. opmerkingen van dhr. Van Stiphout. Redactie.

Herinneringen aan de plechtige communie

Bron: Prentenboek bij de eerste Katechismus
Bron: R.P. fr. H. Randag o.f.m. en br. Berthilo FIC, Prentenboek bij de eerste Katechismus, Maastricht / 's-Hertogenbosch 1949
Bertus Bogaard uit Oud-Vossemeer

Je had een nieuw pak. Er werd thuis koffie gedronken en cake uit de wonderpan gegeten. Mijn peetoom en peettante kwamen op bezoek. Alle deelnemers aan de viering gingen gezamenlijk op de foto.

Theo Mahu uit Kloosterzande

We moesten vooraan in de kerkbanken plaats nemen. Dat was voor mij een grote gunst en is ook maar een keer voor gekomen, want normaal waren die plekken voor mensen met een dikke portemonnee die het pachtgeld daarvoor konden betalen. Je moest die dag netjes aangekleed zijn, maar dat kostte natuurlijk ook veel geld. Daar moesten wij heel wat voor doen. We kregen opdracht om 's morgens vroeg en 's avonds bieten te gaan dunnen. Weer of geen weer. Zo konden onze ouders de kosten dekken voor de mooie kleren.

Piet Stals uit Oosterhout
Foto: Henk Buijks, 2018
Foto: Henk Buijks, 2018

Van de gods­dienstige kant van dit gebeuren weet ik niet zoveel meer, maar op die leeftijd begon ik te merken dat er ook nog meisjes bestonden. Zelf kwam ik uit een gezin van zeven zonen. Tijdens de plechtigheid schreden een jongen en een meisje samen door het middenpad naar voren om daar de doopbeloften te hernieuwen. Dat meisje naast mij had prachtige donkere pijpenkrullen, een goudgeel jurkje aan, zwarte kousen en dito lakschoentjes. Een plaatje! En met dat plaatje ben ik zestig jaar getrouwd geweest en we kregen samen zes dochters. Ik ga ervan uit dat ook zij nu hierboven met dankbaarheid terug denkt aan deze voor ons zo belangrijke gebeurtenis.

Josine van der Maas-Van Oosterhout

Mijn plechtige communie werd op 11 maart 1945 afgelegd in de parochiekerk van Wagenberg. De goederenschaarste heerste nog volop. Ons moeder kreeg via de gemeente een schoenvergunning. Heel veel meisjes hadden die dag dezelfde schoenen aan, want er was echt niks verkrijgbaar. We waren ook blij met die schoenen.

Broeder Edgar Ruijs

Ik zat in de jaren dertig op het internaat van de broeders van St. Louis in Oudenbosch. Deze dag was op het internaat een van de glorie- en hoog­tijdagen. De banken van de communicanten werden met rood fluweel bekleed, de kapel was rijkelijk versierd. Er was een mis met drie heren. De ouders kwamen dikwijls van ver. In het middenpad stonden rode bankjes voor de misdienaartjes die communicanten moesten begeleiden. Na afloop was er een processie op de grote speelplaats voor de kapel. Na de plechtigheden was er een diner voor de internen samen met de communicanten.

Bron: Prentenboek bij de eerste Katechismus

Bron: R.P. fr. H. Randag o.f.m. en br. Berthilo FIC, Prentenboek bij de eerste Katechismus, Maastricht / 's-Hertogenbosch 1949

We kregen die middag chocoladepap en een banaan als traktatie. Daarna was je weer samen met je familie. Om drie uur was het plechtig lof, waarbij de hernieuwing van de doopbelofte plaats vond. Dus eigenlijk had bij ons de plechtigheid 's morgens niets te maken met de feitelijke hernieuwing van die doopbeloften.

M. Verbraak-Van Eekelen

Waarschijnlijk tot 1938 was het hier gewoonte dat na de plechtige communie drie dagen retraite werd gehouden. We moesten hele dagen bidden op school en in de kerk. Het waren saaie dagen. Het waren eigenlijk de voorbereidingsdagen voor het gewone leven.

Nelly van de Luijtgaarden-Van de Klundert

Ik herinner me dat bij de voorbereidingen een van de andere meisjes dikwijls afwezig was. Haar moeder was ziek, maar die had een groot gezin en was weer in verwachting. De oudere kinderen werkten al. Dus die konden niet thuisblijven, want dan verdienden ze niets. Daarom moest mijn klasgenootje maar thuis blijven om te helpen in het huishouden. Een paar weken voor de plechtige communie was ze weer op school en daarom kon ze gewoon meedoen.

Bron van deze herinneringen

Ad Rooms, Het Rijke Roomse Leven: Herinneringen met weemoed en weerzin, Raamsdonksveer 2002-2006

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.