Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Mariaoord, meisjesinternaat in Vught

Internaten

Deze pagina gaat over de meisjeskostschool Mariaoord, niet te verwarren met de gelijknamige jongenskostschool op hetzelfde terrein. Op de meisjeskostschool Mariaoord verbleven in de periode 1911-1945 leerlingen van de zusters Ursulinen en in de periode 1945-1953 leerlingen van de Zusters van Moerdijk.

Mariaoord; afleggen van de eed (Fotopersbureau Het Zuiden, collectie BHIC 1634-007416)
Mariaoord onder de Zusters van Moerdijk, 1948. Leerlingen leggen de eed af. (Fotopersbureau Het Zuiden, collectie BHIC 1634-007416)

Zusters Ursulinen (1911-1945)

De Ursulinen kwamen in 1899 naar Vught, waar zij in de kasteelachtige villa Roucouleur een klooster vestigden. In die villa begonnen zij een normaalschool voor internen, ofwel een leraressenopleiding waarvan de leerlingen bij de zusters introkken. Na een aantal voorbereidende jaren begon de eigenlijke opleiding. De opleiding bestond in eerste instantie uitsluitend uit theorielessen. Dat werd steeds meer als een groot nadeel ervaren door de zusters. Zij brachten op Roucouleur daarom ook een lagere school onder, waar de leraressen in opleiding praktijkervaring konden opdoen. Sindsdien was sprake van een kweekschool. Dit opleidingstype stelde hogere eisen voor het onderwijs, maar kende ook een verplichte verbintenis aan een lagere school als praktijk-leerschool.

Foto: Vennootschap Brinio, Rotterdam, collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven 175261
Mariaoord onder de Ursulinen, vroege twintiste eeuw. Cour des élèves: speelplaats voor de leerlingen. (Foto: Vennootschap Brinio Rotterdam, collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven 175261)

In 1911 namen de ursulinen een nieuw pensionaatsgebouw in gebruik op hun terrein in Vught. Dat jaar werd de naam gewijzigd van Roucouleur naar Mariaoord.

Behalve een kweekschool hadden de zusters op Mariaoord ook een mulo-school en zij boden er ook vakopleidingen aan. Op hun internaat verbleven dus zowel heel jonge meisjes als jongvolwassen vrouwen.

Mariaoord groeide uit tot een prestigieus, deftig internaat. In de vroege twintigste eeuw behoorde het tot de grootste van het land. De Franse oriëntatie van het internaat (Frans was de taal met status) bleek uit de naamgeving van de plekken waar je als leerling vertoefde. Die gingen in hun vrije uurtjes niet naar de speelplaats maar de 'cour des élèves', op de foto hierboven vastgelegd. We zien daarop hoe keurig de pensionnaires in schooluniform gekleed gingen. Op een veilige afstand van de fotograaf houden hun leraressen hen zo te zien goed in de gaten. Of waren het misschien de oudere leerlingen, de kwekelingen, zoals op de andere foto te aanschouwen tijdens het handwerken?

Mariaoord onder de Ursulinen, vroege twintigste eeuw, kweekschoolleerlingen krijgen les in 'nuttige handwerken'. (Foto: collectie Katholiek Documentatie Centrum 1A24320)

Zusters van Moerdijk (1945-1953)

In het voorjaar van 1945 kwamen de Zusters van Moerdijk, die na de verwoesting van hun klooster in Moerdijk door een bombardement in november 1944 een tijdelijk onderkomen zochten, in contact met de Ursulinen van Mariaoord. In september 1945 konden de gevluchte zusters in Mariaoord terecht. Zij huurden de gebouwen op het landgoed van de Ursulinen en zetten daarin hun kweekschool, voorbereidende klassen en mulo voort. De nieuwe bewoners waren zeventig zusters en pakweg honderdvijftig internen.

In 1953 vertrokken de Zusters van Moerdijk en hun internen naar hun nieuwe, definitieve onderkomen in Veldhoven. Hetzelfde jaar kreeg Mariaoord een nieuwe eigenaar. De Broeders van Dongen vestigden er hun juvenaat ofwel opleiding voor aspirant-broeders. In 1969 moest deze kostschool vanwege een gebrek aan aanmeldingen sluiten.

Heb jij nog bij de zusters van Mariaoord op kostschool gezeten? Reageer hieronder, deel je ervaringen en vul deze pagina aan! Foto's zijn ook van harte welkom en kunnen worden verzonden naar info@bhic.nl

Bronnen

Marcel van der Heijden, ‘Mariaoord en Roucouleur. De Ursulinen en andere bewoners’, in: Vught zicht op vroeger, Vughtse historische reeks (Vught 1997) 107-125.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.