Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Internaat Sainte Marie in Roosendaal

Internaten

Convict Sainte Marie aan de Vughtstraat was een jongensinternaat van de Broeders van de H. Aloysius Gonzaga. Het moet niet verward worden met het gelijknamige meisjesinternaat van de zusters Franciscanessen verderop in de stad.

Leerlingen klas 7 Ste Marie, 1922 (foto: A. Godrie, Boxtel, bron: West-Brabants Archief, collectie Heemkundekring De Vrijheijt van Rosendale, id.nr. BFON00273)

De Broeders van Saint Louis (zoals ze ook wel werden genoemd) begonnen hun onderwijsactiviteiten in Roosendaal in 1865, in een huisje aan de Bloemenmarkt. In 1870 betrokken zij een veel groter gebouw, dat de naam Sainte Marie kreeg en waarin zij hun convict vestigden.

Het convict aan de Vughtstraat was een gemeenschap waarin Broeders van St. Louis samenwoonden met hun leerlingen, die hun lessen volgden aan het Norbertuslyceum, de middelbare school van de broeders (hbs en gymnasium) in dezelfde straat.

Op het internaat werd continu gewaakt voor het geestelijk welzijn van de jongelingen. Je leefde in een sterk afgeschermde wereld waarin routine, discipline en hiërarchische verhoudingen van groot belang werden geacht. Maar ook toneelspel hoorde er helemaal bij. De broeders hadden daar een vereniging voor.

In 1968 hebben de broeders hun vestiging aan de Vughtstraat opgeheven. Het gebouw werd in 1977 gesloopt.

Reageer hieronder, deel jouw herinneringen aan internaat Sainte Marie en vul dit verhaal aan!

Leerlingen Ste Marie, 1935. Voorste rij: Raats, ... Spaapen en Gerard van Nassau? Tweede rij: Tinus Bogers, Pierre Bogers, broeder Longinus, Theo van der Heijden en Kees Bartelen. Derde rij: broeder Gommarus, onderwijzer Broeren, Jacques Boeren, Toine Buijs, ... Geerts, Tinus Bogers (latere echtgenoot van Nelly Boonen, broer van Pierre), Sjef Noldus, ... Spaapen en broeder Egidius. Vierde rij: Gerard van Baal en daar boven Kees van Dorst (onderwijzer), Frans van Vucht, Louis Keij, Jan Mol, Frans Suijkerbuijk, Rinus Bartelen en schuin daarboven Jan Boeren. (Foto: Rembrandt, Roosendaal, bron: collectie West-Brabants Archief, id.nr. K20567)

Verkennerskamp convict Ste Marie, 1946 (foto's toegestuurd door Maria van der Velden)

Klas 6B Ste Marie op retraite in Ieper, 1951, met daaronder de namen van de leerlingen. (Foto toegestuurd door Maria van der Velden)

Klassenfoto Sainte Marie, met onderwijzer Lafort, 1955. (Foto: Jan Sturm, Roosendaal, © Erven Jan Sturm, bron: West-Brabants Archief, collectie Heemkundekring De Vrijheijt van Rosendale, id.nr. BFON00306)

11

Reacties (11)

Advb zei op 11 maart 2019 om 10:09 uur

Mijn kostschoolervaringen in Roosendaal,
Ik heb eerst 2 jaar in Oudenbosch gezeten en daarna na st Marie in Roosendaal.(1963-1967)
Hier heb ik 4 jaar doorgebracht. In het kort kan ik vertellen.....
Ik ben gedurende 2 jaar misbruikt door broeder Amandus, ook hoofd van de michaelmavo. Als surveillant op de slaapzaal werd ik voortdurend lastig gevallen. Verder wil ik hier niet over uitwijzen.
Hij gaf me de beste schoolresultaten, werd winnaar van de ronde rond de 100 , altijd in de voetbalselectie etc Etc en verder vele andere voordelen tov andere leerlingen.
Niets vermoedend kwam ik als 14 jarige tot de conclusie dat dit fout was en heb mijn ouders geïnformeerd. Mijn vader, zelf 9 jaar op internaat geweest, heeft me niet naar huis gehaald maar met vervangende verantwoordelijke afgesproken dat als ik examen niet zou halen hij er werk van zou maken???
Br Amandus verdween plotseling van het toneel en verhuisde naar Oudenbosch. Werd daar leraar aan de middelbare school.
Na drie jaar las ik dat hij voetballende was geworden bij Albano? En later weer terug was in Roosendaal en voetballende bij vv Roosendaal!
Ik heb hier nog jaren last van gehad en nooit mijn ervaringen met andere gedeeld.
Bij mijn bezoek aan Oudenbosch 15 jaar geleden ontmoette ik broeder Frans, een jonge broeder destijds gestationeerd in Roosendaal. Een gesprek hierover ging hij uit de weg.......

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 11:56 uur

Beste Ad, bijzonder dank voor je oprechte reactie. Wat moet dat een meer dan afschuwelijke tijd zijn geweest. Goed dat je ook aandacht vraagt voor deze donkere kant van de kostschool. Het kan ook niet anders dan dat dit soort traumatiserende ervaringen je de rest van je leven bijblijven.

Sterk en dapper dat je je verhaal hier uit de doeken doet. Nogmaals dank daarvoor.

Frans Vloemans zei op 15 mei 2019 om 17:20 uur

Ik ben van 1946. Mijn moeder overleed in 1957 aan de gevolgen van een autoongeval in September dat jaar. Vergeef de spelfouten en hoofdletters, dat doet die rotcomputer steeds.
Ik zat in het school jaar 1958-1959 en 1959-1960 in Convict Ste Marie in de Vughterstraat in Roosendaal . We gingen vanuit het Convict naar de St.Joan Berghmansmulo. In die jaren was broeder Barrabas de overate en ook de leraar Duits en Frans op de mulo. We hadden een grote survaillant, waarvan ik de normal naam niet meer weet, maar die “de koei” genoemd werd. Een broeder met heel grote handen, die hij maar wat Graig gebruikte , om zijn pupillen de pupillen dwars voor hun gezicht te slaan. Ik heb de mulo niet afgemaakt in Roosendaal, maar bleef in de tweede klas zitten en ben toen overgegaan naar de Mulo in Dongen. Als ik namen mag noemen: De tweeting Smulders uit Tilburg, Leon Brooymans ergens uit de Biesbosch, Chris Hosly uit Google (is inmiddels reeds overleden.)
Ik herinner mij “Prikkeltje “, eigenlijk Prijkel heette. Ik herinner mij van der Vaart uit Den Bosch, die van de leraar “Boekhouden” stevast te horen kreeg:”Man gij loopt nog wel eens tegen de laaamp aon.”, hetgeen op de laatste dag van het tweede school jaar ook grif gebeurde, toen v.d.Vaart onverwacht te horen kreeg,dat ie over was. Het tweede jaar kwam er versterking in de vorm van een klein heel blond en gemeen broederke Sjors. Toen we van Paasvakantie terugkwamen stond meneer de broeder in de deuropening. Waarom weet eigenlijk niemand. De gebroeders Smulders gingen mij net voor naar binnen. Ik volgen meteen, want we waren allemaal moe van het sjouwen van de koffers. Meneer de broeder bleef staan en moet mijn koffer tegen zich gevoeld hebben, want bij het passeren kreeg ik een loei tegen mijn oor, met de vlakke hand, waardoor, bleek later, mijn trommelvlies gescheurd was. Dit is nooit meer goed gekomen, Ik ben aan een oor doof gebleven. Barrabas had het hele tweede jaar de pik op me, want ik moest altijd op strafexpeditIe als de verkenners op bivalves gingen in de Wouwse Plantage. Ik heb heb ook nooit meer sympathiek gevonden. Hij spray met consumptie, en dat voor een leraar Duits. V.d.Vaart heeft een keer een paraplu opgestoken achter in de klas
Van de berichten over sexueel gedoe enzovoort heb ik nooit iets gemerkt. Of er is inderdaad niks “gebeurd”, of men heeft het zeker goed verborgen weten te houden.

Advanboxtel zei op 15 mei 2019 om 18:19 uur

Hoi Frans, ik herken hier de namen van broeder Barabas en Sjors. Barabas was een lange slungel en had een scherpe harde stem. Ook Berchmansmavo klopt. Verder een leuk verhaal en zijn mijn ervaringen jou bespaard gebleven.
Gr
Ad

M. van der Velden-Friebel zei op 30 juli 2019 om 15:38 uur

Mijn overleden man, Ton van der Velden uit Breda, is van 1945 tot 1951 in "het Convict" in Roosendaal geweest en heeft daarover altijd enthousiast verteld. Hij genoot van de activiteiten met de verkennerij en van de toneelclub. Het leuke was dat toen hij, na zijn studie in Leiden, in Veghel terecht kwam, daar weer enkele oud-klasgenoten ontmoette met wie hij het HBS-diploma op het Norbertuslyceum had behaald. Van de broeders moesten ze naar en van school elke dag een omweg maken om vooral niet langs de meisjesschool te komen!
Ik stuur u nog enkele foto's uit die periode.

Mariët BruggemanBHIC zei op 31 juli 2019 om 11:43 uur

Bedankt Mw. van der Velden-Friebel, voor uw leuke reactie. We zouden de foto's inderdaad graag bij uw reactie willen plaatsen. Zou u ze willen opsturen naar info@bhic.nl? Dan plaatsen we ze er graag bij.
Wat grappig trouwens dat de broeders de jongens om lieten lopen om maar geen meisjes tegen te hoeven komen. Ik kan me voorstellen dat dat uw man lang is bijgebleven.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 31 juli 2019 om 13:16 uur

@M. van der Velden-Friebel: de foto's zijn toegevoegd zoals je ziet! Nogmaals dank, ze zijn prachtig : ) En mocht je nog meer tegenkomen dan weet je ons te vinden

Frans van Geest zei op 18 augustus 2019 om 14:35 uur

Ik heb van 1954 t/m 1959 op het convict gezeten. Prima tijd met sport, toneel, hobby's etc. Herken me helemaal niet in de reacties van AvdB en Vloemans. Broeder Bernardo had wel grote handen, maar verder was het een aardige vent. We mochten inderdaad niet door de Kloosterstraat; je zou toch een meisje zien. Dat deden we op de Vrouwenhof.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 19 augustus 2019 om 08:38 uur

Hallo Frans, bedankt voor je reactie en mooi om te horen dat je zo'n fijne en actieve tijd hebt gehad op Ste Marie. Wat jij al aangeeft, dat de herinneringen zo sterk verschillen, is iets wat we op bijna elke internatenpagina tegenkomen. We willen zowel die hele positieve als heel negatieve, treurige verhalen een plek bieden en gelukkig heeft dat eigenlijk nog nooit tot grote botsingen geleid : )

Nog een vraagje: je hebt het op 't laatst over de Vrouwenhof. Daar spraken jullie af met de meisjes?

Frans van Geest zei op 19 augustus 2019 om 12:27 uur

we ontmoetten ze daar; toeval ?

Thijs de LeeuwBHIC zei op 19 augustus 2019 om 12:32 uur

duidelijk haha ; )

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.