Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Meisjesinternaat Sainte Marie in Roosendaal

Internaten
Roosendaal telde twee internaten met de naam Sainte Marie, een voor jongens en een voor meisjes. Die laatsten waren om precies te zijn jongedames uit de deftige stand. Ze woonden in het pensionaat en volgden onderwijs aan het Gertrudislyceum van de Franciscanessen van Roosendaal.

In Roosendaal hadden deze zusters (ook wel Franciscanessen van Mariadal genoemd) een gymnasium, een hogere burgerschool (hbs) en een middelbare meisjesschool (mms). Uit de Piusalmanak blijkt verder dat zij een lagere school en mulo hadden, waarvan de leerlingen ook intern zaten. De scholen maakten deel uit van het moederhuis van de zusters, dat in 1976 is gesloopt.

De internen van het chique 'Pensionnat de Demoiselles' werden opgevoed tot goede echtgenotes en moeders, waarvoor zij heel wat jaren weg waren van hun ouderlijk huis. Voor het ene meisje kan dat een opluchting zijn geweest, omdat het een uitweg was uit een chaotische gezinssituatie. Voor het andere betekende het wellicht een loodzware tijd, omdat zij buiten de groep viel, terwijl werkelijk alles in groepsverband gedaan werd. Of omdat het maar moeilijk wennen was aan de strikte dagelijkse routine en de geslotenheid van het instituut.

Hoe dan ook, voor ouders was de aantrekkingskracht van het internaat groot. Vanuit het hele land stuurden zij hun dochters daarheen.

Zoals bij meer internaten het geval is, staan ook de herinneringen aan Sainte Marie in het teken van bepaalde personen, regels en gebruiken, de vaste prik iedere dag en ook bepaalde geuren en geluiden. Van de bel, die duidelijk maakte dat het half zes was en tijd om op je op te frissen en die nog eens rinkelde, wanneer iedereen in uniform naar het klaslokaal moest. Of de geur van de levertraan, de naam van de ziekenzuster die je een lepel daarvan toediende, het gezamenlijke en sobere ontbijt in de 'refectoire'...

De hbs (a en b) en mms verdwenen eind jaren zestig met de invoering van de Mammoetwet. Als leerling zat je voortaan op het havo, het atheneum of het gymnasium. In 1975, onder rector J. van Wijck, verhuisden de havo- en de vwo-school van de Kloosterstraat naar Bovendonk 115. Maar veruit de grootste breuk met het verleden had toen al plaatsgevonden. Sinds 1970 was de scheiding van de seksen verleden tijd. De meisjes kregen toen plotseling ook jongens in de klas.

Het moge duidelijk zijn dat de zusters Franciscanessen, als onderwijzeressen en als opvoeders, een nauwelijks te overschatten invloed hebben gehad op de vorming van vele generaties vrouwen uit Roosendaal en omgeving. En waarschijnlijk zijn er dus ook nog nog genoeg Brabantse vrouwen die over hun verblijf op de chique kloosterschool kunnen vertellen. Zij kunnen hieronder hun herinneringen delen.

Foto's

Roosendaal, Molenstraat 13, 1919-1924, pensionnaires van het meisjesinternaat Sainte Marie in een klaslokaal. (Foto: collectie West-Brabants Archief, id.nr. 2014-00623)

Roosendaal, Molenstraat, 1919-1924, pensionnaires van het meisjesinternaat Sainte Marie knielend in een aardbeienveld. Rechts Francisca (Cis) Linthorst (Wilp 1907-Tilburg 2000). (Foto: collectie West-Brabants Archief, id.nr. 2014-00625)

Roosendaal, 1915, schommel in tuin van internaat, op de achtergrond de toren van de Antoniuskerk. (Foto: collectie West-Brabants Archief, id.nr. K12530)

7

Reacties (7)

wim buiteman zei op 11 maart 2019 om 09:43 uur

Ik mis de verhalen over het jongens kostschool St.Marie in de Vughtstraat waar ik met twee broers gezeten heb terwijl onze zusjes op het meisjes internaat St.Marie zaten

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 12:08 uur
Hallo Wim, bedankt voor je berichtje. Bedoel je deze? Klik maar eens op de volgende link: https://www.bhic.nl/page/41004#210782#fc143db6002adfcd0799401a3f8d18f543630bb5
Marijke van Aerde zei op 11 maart 2019 om 19:02 uur

ik was daar vanaf begin jaren 60

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 21:55 uur
En hoe kijk je terug op die tijd, Marijke?
Marij Mulders zei op 17 maart 2019 om 18:47 uur

Ik heb op de mms gezeten van tot 1958.Ik bewaar er goede herinneringen aan
Soeur Ignatia was destijds directrice van het pensionaat.We noemden haar Naat.Soeur Mariette gaf nederlands en heeft mij de liefde voor literatuur bijgebracht.En soeur Ewald gaf geschiedenis en zij beiden hebben er voor gezorgd dat ik bibliothecaris ben geworden, en ook de heer Van der Maat, die aardrijkskunde gaf.Hij is helaas jong gestorven.

Marilou NillesenBHIC zei op 18 maart 2019 om 19:19 uur
Bedankt voor je berichtje, Marij. Wat mooi te horen dat deze mensen ertoe hebben bijgedragen dat je bibliothecaris bent geworden. De liefde voor boeken is duidelijk goed overgedragen. Hopelijk roepen de namen die je noemt ook bij anderen herkenning op... Ik ben benieuwd!
Margo Fassaert zei op 21 maart 2019 om 08:19 uur

Ik heb in de jaren 70 op het internaat gezeten als "strafmaatregel" omdat ik thuis te veel in het café had vertoefd en net niet overging. Ik heb een fantastische tijd gehad. Ik ben benieuwd hoe anderen het hebben ervaren.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.