Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Pensionaat Sacré-Coeur in Moerdijk

Internaten

Het pensionaat Sacré-Coeur bood onderdak aan meisjes en 'jongejuffrouwen' van allerlei leeftijden en scholen. De Zusters van het Allerheiligst Hart van Jezus, hun leraressen, hadden in Moerdijk immers een lagere school, ulo, huishoudschool, industrieschool, middelbare meisjesschool én kweekschool.

Op de foto hiernaast zien we enkele leerlingen van de in 1902 gestichte industrieschool, terwijl zij van het mooie weer genieten in de tuin van Sacré Coeur. Dit type middelbare school was opgekomen in de tweede helft van de negentiende eeuw en van oorsprong vooral gericht op meisjes uit de arbeidende klasse. Aan zo'n school konden zij bijvoorbeeld een vakopleiding in naaien volgen.

In november 1944 werden het klooster en het internaat door een bombardement volledig verwoest. De pupillen werden voorlopig ondergebracht in het Bernadetteklooster van de zusters in Rosmalen, totdat in 1954 het nieuwe internaat Koningshof in Veldhoven in gebruik kon worden genomen.

In Moerdijk betrokken de zusters een nieuw, kleiner klooster, dat ze in 1976 verlieten. Tot dan toe werkten zij nog in de wijkverpleging en op een kleuter- en lagere school in Moerdijk.

Heb jij nog op het internaat van deze 'Zusters van Moerdijk' gezeten? Reageer hieronder, deel jouw herinneringen en vul dit verhaal aan!

Foto's

Pensionaat en industrieschool Sacré Coeur (foto: collectie Katholiek Documentatie Centrum, id.nr. 1A23592)

Voor- en achterzijde van een kaart verstuurd door een ULO-leerlinge van Sacré Coeur. Voorkant: groepsfoto uit 1933, meisjes van het pensionaat. (Foto's toegestuurd door Jac van Tillo)

19

Reacties (19)

Jac van Tillo zei op 5 maart 2019 om 09:41 uur

In de nagelaten documenten van een tante van mij vond ik ook een groepsfoto uit 1933 met een groep meisjes van het pensionaat. De afzendster was Mina Klaassen, leerlinge van de U.L.O. School Sacré Coeur. De kaart was verstuurd naar mijn tante (geb. in 1917, gest. 1914).

Jac van Tillo zei op 5 maart 2019 om 09:43 uur

Jaar overlijden tante natuurlijk 2014.

Marilou NillesenBHIC zei op 6 maart 2019 om 11:39 uur

Helemaal duidelijk hoor, Jac. Als je de foto naar ons zou willen mailen, dan zetten we die hier graag bij hoor!

Mocht je dat willen doen, dan kan dat naar info@bhic.nl ovv Meisjesinternaat Sacré-Coeur in Moerdijk

Alvast dank!

Marie Brokken zei op 11 maart 2019 om 14:17 uur

Oh, wat was dat toch een fijne kostschool, geweldige Zusters. Daar ben ik zo gelukkig geweest. Ben zo vaak op zoek geweest naar info, meerdere gegevens over het reilen zeilen in Moerdijk. Bij toeval gisteren een boek van Zuster Cornelia uit Moerdijk gekocht....ligt morgen in de brievenbus. Ik ben in 1938/40 naar de Sacre coeur gegaan, op 9 jarige leeftijd, nu ben ik 88. Samen met mijn 2 drieling zusjes.
Ik kon er viool en piano, spelen, zingen. Elk jaar mee spelen in een grote operette. Iedereen kreeg een passend outfit. Er was een grote toneelzaal met een echt toneel met gordijnen, een heel grote garderobe kast voor de toneelstukjes. Daarnaast op de bovenste verdieping was een grote douche gelegenheid met misschien wel 20 aparte douchehokjes, heel modern, en twee badkamers met ligbad. Aan de achterkant waren rijen wastafels om ons te wassen of haren te wassen.
Er was een bakkerij, de Zusters bakten zelf brood en zo. Een boerderij met koeien. Een grote tuin met zandbak en speeltoestellen.
Ik herinner me ook de vele wandelingen door het dorp. Ook liepen we langs de gevangen genomen joden die loopgraven of zo iets aan het gravenwaren. De Duitsers stonden er met getrokken geweer bij.
Het heeft ook diepe inpact op me gemaakt dat er een Zuster door de Duitsers is meegenomen en nooit meer terug gekomen. Een van de nieuwelingen die met twee zusjes gekomen waren stierf de eerste nacht dat ze er was : difteritus. Ze heette Christel er is een gedicht voor haar gemaakt.
In 1944, vlak voordat het internaat met benzine was overgoten en in brand gestoken zijn alle kostschoolmeisjes door omringende buurtbewoners met paarden en grote wagens naar Het station in Lage Zwaluwe gebracht. Vandaar gingen we in groepen verder. Ik ben in Berkel Enschotterecht gekomen.
Zo’n fijne Zusters, de kostschool waar we terecht kwamen was vreselijk.
Lieve groet,
Marie Brokken

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 16:17 uur

Wat een bijzondere bijdrage, Marie! Indrukwekkend om te lezen dat je daar zulke prachtige herinneringen aan hebt. Met ook donkere momenten, want dat je na al die jaren nog steeds de naam weet van het meisje dat in de eerste nacht overleed, is veelzeggend.

Maar ook het fragment over de Joodse mensen die daar onder dreiging van de Duitsers moesten graven, is aangrijpend. Ook het vertrek in '44 moet behoorlijk indruk hebben gemaakt op zulke jonge kinderen. Heb je wel met je zusjes bij elkaar kunnen blijven?

Ine Hendriks-van den Munckhof zei op 11 maart 2019 om 16:43 uur

Mijn moeder Nell Strijbos uit Eindhoven, heeft op deze kostschool gezeten, in ieder geval in het begin van de oorlog nog. Samen met haar nichtjes, de meisjes van Agt. Pastoor van Agt was toen ook betrokken bij de school. Mijn moeder miste haar broers heel erg, heeft ze altijd verteld.

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 21:45 uur

Nou, dat kan ik me levendig voorstellen, Ine! Het moet toch een enorme impact hebben gehad om zo uit je gezin te worden gehaald. Wat goed dat je dat hier nog in memorie brengt, dank je wel.

corry Kortsmit zei op 11 maart 2019 om 22:02 uur

Hier een reactie uit Moerdijk. Ik ben hier geboren en getogen en heb de oorlog meegemaakt. Ik heb bij de zusters op de kleuter en lagere school gezeten en ben in 1948 naar het internaat gegaan. De zusters hebben na de oorlog de draad weer opgepakt. Ze zijn in Mariaoord Vught gestart met het moederhuis, ULO en de kweekschool. De huishoudschool werd ondergebracht in Maliskamp Rosmalen, de MMS in Ruitershoven Bergen op Zoom en leerlingen van het L.O. kwamen in Berkel-Enschot . In 1951 zijn ze gestart met een nieuwe kweekschool in de Edenstraat te Eindhoven . In dat jaar ben ik naar de kweek gegaan. De zusters gingen een nieuw klooster bouwen in Veldhoven en dat was toen nog niet klaar. Wij hebben toen tijdelijk in de Kwartelstraat (villapark) gezeten. In september 1953 zijn alle opleidingen weer samen gekomen in Koningshof . De internen van de kweek gingen met de fiets van Veldhoven naar Eindhoven. In 1955 ben ik geslaagd. Ik heb in september een maand in Eindhoven les gegeven en ben in oktober begonnen op de H.Hartschool te Moerdijk. Daar heb ik 40 jaar les gegeven. Ik heb goede herinneringen aan mijn kostschooltijd ofschoon ik menig traantje heb gelaten als ik na de vakantie weer terug moest. Ik heb nog steeds contact met klasgenoten van de ULO en van de kweek, maar het groepje wordt steeds kleiner .De zusters zijn nu ook uit Maliskamp vertrokken en zitten nu in Nijmegen.
Groetjes uit Moerdijk Corry Kortsmit

.

Marilou NillesenBHIC zei op 12 maart 2019 om 09:07 uur

Hartelijk dank voor je mooie bijdrage, Corry. Een bijzonder verhaal om te lezen! Ik kan me voorstellen dat het toch wel even slikken is geweest als je weer terug moest.

En wat waardevol dat je nog steeds contacten hebt met klasgenoten. Halen jullie dan nog wel eens herinneringen op uit die tijd? Waar gaat het dan vooral over?

Thijs de LeeuwBHIC zei op 13 maart 2019 om 09:51 uur

@ Jac: nog bedankt voor de kaart die je hebt doorgestuurd! We hadden hier echt nog een foto nodig met wat mensen erop, en nu hebben we zelfs een hele groep : ) Zoals je ziet heb ik de groepsfoto en de achterzijde van de kaart aan dit verhaal als afbeeldingen toegevoegd. Hartelijke groeten,

Kim Middel zei op 15 april 2019 om 15:24 uur

Beste redactie, de zusters van Moerdijk hadden tussen 1945 en 1958 ook een pensionaat in Berkel-Enschot, Sint Jozefzorg geheten. Kunt u dit pensionaat ook op uw kaart plaatsen? Er zijn vast mensen die daar nog herinneringen aan hebben.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 17 april 2019 om 14:43 uur

Hallo Kim, leuk dat je onze site bezoekt. Je hebt helemaal gelijk, het internaat in Berkel-Enschot zou gewoon op de kaart moeten staan, maar op de een of andere manier is deze niet in onze selectie terechtgekomen. Heel kort de reden: we hebben in het begin een scheiding gemaakt tussen de pakweg 100 onderwijsinternaten en de pakweg 30 opvoedingsinternaten, ofwel internaten voor jongeren die om welke reden dan ook extra zorg kregen. Zoals internaten voor schipperskinderen, weeskinderen, blinde en dove kinderen enzovoorts. In die laatste groep is ook het internaat in Berkel-Enschot terechtgekomen, ten onrechte dus.

Maar er is een goede kans dat dit internaat, samen met die andere die nog op de kaart ontbreken door hun bijzondere status, alsnog aan de kaart zullen worden toegevoegd. We wilden eerst even kijken of de kaart uberhaupt reacties zou opleveren.
Voel je in de tussentijd vrij om hier je herinneringen aan dit internaat met ons te delen. Zodra dat van Berkel-Enschot erop staat, plaatsen we je reactie(s) daar gewoon bij.
We hebben trouwens al wel deze pagina over kloosters in Berkel-Enschot: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/kloosters-in-berkel-enschot

Kim Middel zei op 25 april 2019 om 16:08 uur

Beste Thijs, hartelijk dank voor je bericht en uitleg; ik begrijp het helemaal. Ik heb helaas geen herinneringen aan dit internaat (dat was voor mijn tijd), maar heb er in de buurt gewoond en wist er zodoende van; vandaar mijn vraag. Ik hoop dat er over dit soort instellingen meer reacties komen, die jullie in staat stellen ze aan de kaart toe te voegen. In ieder geval chapeau voor jullie werk! Vriendelijk groeten, Kim

Thijs de LeeuwBHIC zei op 29 april 2019 om 09:51 uur

Bedankt Kim! Ik ben inmiddels begonnen aan een verhaal/pagina over Sint Jozefzorg. Het is nu een kwestie van tijd, maar het internaat komt sowieso op de kaart : ) Hartelijke groeten,

Rini de Groot. zei op 7 juli 2019 om 11:05 uur

Bezit een ansichtkaart Brabants Dorpsleven, met poststempel 1941 geadresseerd aan, Jonge dames Jo en Wies Lammers Pensionaat Moerdijk.













Thijs de LeeuwBHIC zei op 8 juli 2019 om 15:02 uur

@Rini: wat leuk! Zou je ons een scan willen sturen? Kan naar info@bhic.nl onder vermelding van "internaat Sacré Coeur, Moerdijk".

Rini de Groot. zei op 9 juli 2019 om 22:26 uur

Thijs, ik heb zojuist uw verzoek 'ingewilligd' het is tevens een aanvulling van het archief. En ben benieuwd of er reacties op volgen.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 10 juli 2019 om 08:15 uur

Top! Ik zal die mail dadelijk wel doorgestuurd krijgen, ben benieuwd.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 11 juli 2019 om 10:54 uur

@Rini: de kaart is toegevoegd aan je reactie zoals je ziet, dank nog!

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.