Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Jongensinternaat Sint Theresia (Stapelen) in Boxtel

Internaten

Jongens met een kloosterroeping konden in Boxtel terecht op het Missiehuis Sint Theresia van de paters Assumptionisten. Je ouders moesten wel genoeg geld hebben, want er moest voor kost en inwoning worden betaald. Alleen daarom al was deze deftige opleiding op gymnasiaal niveau niet voor iedereen weggelegd.

Uit de verhalen van oud-'juvenisten' blijkt hoe verschillend de redenen konden zijn voor een jongeling om naar dit juvenaat te gaan. Natuurlijk waren er jongens met roeping, die hun leven volledig in dienst wilden stellen van God. Anderen droomden ervan om als missionaris het dorpsleven vaarwel te zeggen en de wijde wereld in te gaan. Voor sommigen was er simpelweg geen alternatief om les te krijgen op het voor hen geschikte hoge niveau.

De ‘apostolische school’ was een chique plek om te studeren, met uitzicht op kasteel Stapelen, de gracht en de torens. Voor de jonge priesterstudenten was dat kasteel, waar de paters zaten, verboden terrein. Toch zal dat niet iedere leerling hebben tegengehouden. Wie wilde daar nu niet stiekem een kijkje nemen?

Op het internaat stonden tucht en routine hoog in het vaandel. Bovendien deed je alles in groepsverband: slapen, vroeg uit de veren om jezelf te wassen en naar de kapel te gaan om te bidden, eten, naar het klaslokaal, studeren, misschien nog even naar buiten om te voetballen of naar de recreatiezaal om te schaken of te lezen, en ’s avonds met z’n allen terug naar de slaapzaal. De groepsleiders, oudere studenten, hielden toezicht.

Hoe was jouw verblijf op het internaat Stapelen? Of was jij geen seminarist maar een van de ‘externen’, bijvoorbeeld op de latere ulo of hbs van de paters? Ook dan horen we graag je verhalen. Hoe was jullie omgang met die priesters-in-wording? En waren de paters streng of viel dat wel mee?

Foto

Paters en leerlingen in het park achter Kasteel Stapelen, 1952 (foto: Fotopersbureau Het Zuiden, bron: collectie BHIC, uitsnede van: id.nr. 1901-000221)

4

Reacties (4)

Piet Slaats zei op 20 maart 2019 om 10:32 uur

Ik heb in de jaren 1972-1974 op Stapelen gezeten. Dit was in de tijd dat diegenen die naar Stapelen gingen naar de scholen in Boxtel gingen. Veelal zaten de jongens daar omdat ze extra begeleiding bij studie nodig hadden. Ik ben daar geplaatst vanwege het feit dat mijn ouders overleden waren en ik bij familie woonde wat niet altijd even goed ging. Ik heb op Stapelen een prima tijd gehad. Ik zat in de hoogste groep en we hadden daar veel vrijheid. Deze groep leefde en sliep in vrijstaande bijgebouwen. We gingen in Boxtel naar school en hadden daar ook onze vrienden waarmee we ook op stap gingen. In het begin sliepen we op een grote slaapzaal, maar is die in de tijd dat ik er was veranderd in kleinere kamers van maximaal 4 bedden. Omdat we in het aparte bijgebouw woonden hadden we relatief weinig "last" van de paters en hun regels voor de jongere groepen uit het hoofdgebouw. We mochten ook 's avonds weg en konden gewoon vrienden uit Boxtel ontvangen. In de weekeinden gingen de meesten naar huis. Ik bleef regelmatig het weekeinde daar samen met een paar andere jongens die niet naar huis konden (bijv.omdat hun ouders in het buitenland woonden). Aangezien we veel vrijheid hadden, die we wellicht thuis ook gehad hadden, hadden de meesten jongeren nauwelijks problemen met de regels. Je werd erkent als jong volwassene. Dit was ook wel deels afhankelijk van de pater die je voor je had, maar degene die de hoogste groep leidde beschouwde ons als zelfstandige mensen op weg naar volwassenheid.
Ik heb ook twee maanden op een Limburgse kostschool gezeten maar daar waren de regels veel strenger. Zo streng dat ik daar tegen in opstand kwam. Daar was het alles op tijd en volgens een vast patroon. Je mocht niets en alles bleef intern. Ook de opleiding en die was van dusdanige aard dat deze niet overeenkwam met waar ik vandaan kwam. Je mocht op woensdagmiddag naar het dorp om wat snoep te kopen maar verder kwam je niet van het terrein af. Ik ben daar weggelopen en nooit meer teruggegaan wat eenieder ook zei.
Stapelen was voor mij dan ook een verademing. Je werd als mens gezien en ik had alle vrijheid die ik me maar wenste. Ik ben op Stapelen weggegaan toen ik 17 jaar was omdat mijn vrienden allemaal klaar waren met hun opleiding en weer thuis gingen wonen of studeren. Ik ben toen ook op kamers gaan wonen. Ik heb een fijne herinnering aan Stapelen ook al is de reden dat ik daar was niet fijn.

Marilou NillesenBHIC zei op 21 maart 2019 om 09:24 uur

Hallo Piet, wat fijn te lezen dat je zo'n mooie tijd hebt gehad - ook al was de aanleiding uitermate verdrietig. Maar je weet het mooi te verwoorden; erkend worden als jongvolwassene, en gezien worden als mens, het zijn essentiële basisvoorwaarden voor een prettig leven.

Temeer omdat je ook een andere kant hebt gezien - de Limburgse kostschool - doet het deugd je positieve ervaringen in Boxtel te mogen lezen. Veel dank voor je mooie bijdrage!

Eric Bekx zei op 29 maart 2019 om 21:19 uur

Mijn vader zat in de jaren 30 in Reusel op kostschool en omdat wij in een klein dorpje woonden waar de grenzen ophielden bij het volgende dorp, vond mijn vader het beter als ik naar een internaat zou gaan want dan zou ik meer van de wereld zien. Dat werd Stapelen vanwaar uit ik naar de Bracbant havo ging. Ik zat van 1971 tot 1976 op Stapelen, in 76 ging het internaat dicht, in hetzelfde jaar dat ik eindexamen deed. Omdat ik na de havo naar het VWO door zou stromen ben ik naar pensionaat Eikenburg gegaan in Eindhoven. Een wereld van verschil, op Stapelen heel veel vrijheid en op Eikenburg was het "klinischer". Enkele jaren geleden nog een reünie gehad met andere Stapelianen in kader van lustrum van Bracbant Havo en JRL. We hebben met plezier teruggekeken op onze tijd, de bekende verhalen kwamen weer aan bod en het was alsof het gisteren was. We waren nu alleen niet meer die jonge jongens met lange haren maar allemaal wat ouder. Er zijn vele verhalen te vertellen over Stapelen en met name de kleurrijke personen die er rondliepen. In groep 2 mochten we al aan het bier al bleef het bij een flesje. In het weekend werden vaak activiteiten georganiseerd. Een keer was dat een dropping. Geblinddoekt werden we in de buurt van Oirschot in het buitengebied afgezet. De timing was slecht want er was ook kermis dus we gingen eerst naar de kermis want dat wisten we. Toen we te voet naar Boxtel liepen was het al redelijk laat op de avond, we belden toen aan bij een boerderij of we mochten bellen dat we "verdwaald"waren en of ze ons konden ophalen. Dat deden de groepsleiders ook, alleen hadden we niet gemerkt dat we naar het lekkers van de kermis roken. Dat hebben we toen maar opgebiecht. En zo zijn er boeken vol te schrijven van die bijzondere tijd. Tijdens de reunie hadden we toch een beetje heimwee naar die tijd, vriendschappen uit die tijd blijken eeuwigheidswaarde te hebben.

Marilou NillesenBHIC zei op 1 april 2019 om 13:23 uur

Hallo Eric, hartelijk dank voor je bijdrage!

Bijzonder om te lezen, dat het ene internaat zo met het andere kan verschillen. Mooie voorvallen ook die je beschrijft en die waarschijnlijk zo tekenend zijn voor het leven op een kostschool. Het allermooiste vind ik je laatste regel: over de vriendschappen met eeuwigheidswaarde. Prachtig verwoord, en vooral heel veelzeggend over die belangrijke periode in je leven.

Veel dank daarvoor!

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.