Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Jongensinternaat Mariahof in Tilburg

Internaten
Mariahof was een juvenaat van de Broeders Penitenten van Huize Padua (Boekel), een congregatie die zich toelegde op zwakzinnigenzorg. Op de kostschool konden jongens de eerste fase in de opleiding tot kloosterling doorlopen.

Het hoofdgebouw van het kloostercomplex aan de Bredaseweg werd in 1938 ingewijd. Als juvenist verbleef je in een nabijgelegen pand in dezelfde bosrijke omgeving.

Oudere generaties mannen die op dit internaat hebben gezeten zullen zich ook nog Sanatorium De Klokkenberg herinneren, dat van 1945 tot in 1953 op het terrein gevestigd was en waar tuberculosepatiënten werden verzorgd door de zusters Franciscanessen van Veghel. Deze instelling werd in 1953 als Medisch Centrum De Klokkenberg voortgezet aan de Galderseweg in Breda. Daarmee was het nog niet gedaan met de zorgbestemming van Mariahof, want een jaar later opende daar Huize Piusoord (sinds 1990 "Amarant"), een instelling bedoeld voor jongens met een verstandelijke beperking.

Onder de juvenisten van Mariahof zullen er jongens zijn geweest die later als broeder op dit zogenaamde "zwakzinnigeninstituut" aan de slag gingen. Maar het grootste deel zal, zoals ook bij andere opleidingen tot priester, pater of broeder het geval was uiteindelijk toch voor een lekenbestaan hebben gekozen.

Maar even zo goed zullen ook die mensen herinneringen aan hun juvenaatstijd hebben. Deel ze met ons. Reageren kan hieronder.

Foto's

Juvenisten en docenten Mariahof, ca. 1985 (foto: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, id.nr. 220029)
Keuken van Mariahof, 1940 (foto: Fotografisch atelier J. Duppen, Gemert, bron: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, id.nr. 220057)
Schaatsen op de vijver, ca. 1965 (foto: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, id.nr. 220067)

12

Reacties (12)

Jan Witlox zei op 12 maart 2019 om 10:34 uur

In 1957 ging ik naar Mariahof. Toen nog ondergebracht in het hoofdgebouw van Huize Piusoord (Bredaseweg 570, Tilburg). In die tijd werd het (nieuwe) juvenaat "Mariahof" gebouwd (Bredaseweg 568, Tilburg). Tijdens de wandelingen gingen we regelmatig kijken naar de "nieuwbouw". In 1958 werd het juvenaat "Mariahof" betrokken. Er werd veel gesport op het juvenaat. Wat op de foto als vijver wordt betiteld, was een geasfalteerd gedeelte waar normaal gesproken een aantal volleybalvelden waren. En 's-winters werd het opgespoten tot ijsbaan.
Als je de roeping volgde vertrok je na vier jaar vanuit het juvenaat naar het postulaat en noviciaat in Huize Padua in Boekel. In mijn tijd werd er op het juvenaat door de broeders zelf les gegeven: VGLO of Mulo. Broeder Robertus, rechts op de groepsfoto gaf o.a. Frans en Nederlands.

Marilou NillesenBHIC zei op 12 maart 2019 om 12:38 uur
Hartelijk dank voor je reactie, Jan. Was er voor jouw gevoel veel verschil tussen de oud- en de nieuwbouw? Heb je goede herinneringen aan die periode?
Jan Witlox zei op 12 maart 2019 om 13:45 uur
Ja, In de oudbouw was een gedeelte van het hoofdgebouw bestemd voor het juvenaat. Verder war er een gedeelte voor de broeders. Maar ook de broodkamer en keuken voor de hele instelling zaten in het hoofgebouw. Ik herinner me dat de vloeren van refter en recreatiezaal van linoleum waren. Als juvenisten deden we al het huishoudelijk onderhoud zelf. Op zaterdag was het "groot onderhoud". Met een aantal naast elkaar op de knieën met staalwol en boenwas proberen de zwaarte strepen van de rubberen schoenzolen te verwijderen. Als de boenwas droog genoeg was, dan met de boenblok aan de gang. Tenslotte met een stukje oude deken onder de boenblok de glans er op brengen. In de nieuwbouw was alles veel ruimer, moderner. En met eigen sportvelden en zo. Ik heb erg moeten wennen van een beschutte woonomgeving naar het dag en nacht in een grote groep leven. En je kwam in drie vakantie thuis. Naast de ouderdag waren er eigenlijk geen fysieke contacten met thuis. Maar op den duur leerde je je weg wel vinden.
Nicasius zei op 15 maart 2019 om 18:35 uur

Waar geen melding van gemaakt wordt is dat tijdens de ontwikkeling cq. nieuwbouw van het Juvenaat te Tilburg, Juvenaat Mariahof te Breda was gevestigd op Wolfslaardreef 102. Hier heb ik 3 jaar in voorbereiding van het Noviciaat te Boekel m'n opleiding gehad.
Nicasius.

Christian van der VenBHIC zei op 16 maart 2019 om 09:02 uur
@Jan: Dat laatste, dat kan ik me voorstellen. Het is wel een heftige verandering natuurlijk, die een flink aanpassingsvermogen bij jonge mensen veronderstelt. Alsof je in een soort vrijwel afgesloten mini-maatschappij komt te leven. Dank voor je aanvullende informatie trouwens. @Nicasius: We gaan eens zien of we dit verhaal nu nog iets kunnen uitbreiden. Inmiddels zijn er via de reacties al veel extra gegevens aangedragen. Dank voor jouw aanvulling!
Nicasius zei op 16 maart 2019 om 15:04 uur

Mijn 1e inzending werd niet in de rij van inzendingen geplaatst.
Wat is de reden hiervan ?
Nicasius.

Christian van der VenBHIC zei op 17 maart 2019 om 12:27 uur
@Nicasius: Oei, geen idee. Bij dit verhaal staan geen andere reacties van je opgeslagen dan welke online staan. Soms wil er nog wel eens eentje offline staan, bijvoorbeeld als die (ten onrechte) als 'spam' aangemerkt zou zijn. Maar ook dat is hier niet het geval. Ik vermoed dus dat er bij je eerdere reactie iets fout is gegaan. De enige andere reactie die ik zo snel van je terug kan vinden, is bij dit verhaal: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/onzedigheid-loert-overal
Thijs de LeeuwBHIC zei op 18 maart 2019 om 08:47 uur
@ Nicasius: bedankt voor je reactie! Aan de hand van jouw opmerkingen zal het verhaal de komende tijd nog worden aangevuld.
Nicasius zei op 18 maart 2019 om 11:28 uur

In de jaren '50, de WO2 lag inmiddels 5 jaar achter ons, werd het economische leven gunstiger en werd er meer verdiend. In ons gezin van 11 personen kwam er dus meer geld binnen. In deze jaren bloeide het Roomse leven rijkelijk en dat was voor mijn ouders aanleiding om een zoon en/of dochter naar het klooster te laten gaan. Hiermee werd het aanzien bij de heren Geestelijkheid in onze dorpsparochie aanzienlijk opgevijzeld ! In ons gezin was ik bijna de jongste en werd ik als "vrijwilliger"aangewezen voor het kloosterleven. Het werd Juvenaat Mariahof te Breda waar ik 3 jaar de opleiding volgde voor het Noviciaat van de Broeders Penitenten te Boekel. Het studiegeld was 300.= gulden per jaar . Met het koffertje in de hand maakte ik als knaapje van 14 jaar de lange reis alleen naar Breda Juvenaat Mariahof, Wolfslaardreef 102. 3 Jaar lang en 300 dagen , 24 uren per dag weg van huis tegen mijn eigen wil.
Aansluitend hierop ging ik naar het Noviciaat Padua te Boekel. Wederom in opdracht van thuis. Maar na een jaar werd ik hier 18 jaar en verkoos ik de vrijheid. Thuis aangekomen werd ik niet vriendelijk ontvangen en ben nog dezelfde dag vertrokken om er niet meer terug te keren. Nú nog op 82 jarige leeftijd word ik nagenoeg dagelijks geconfronteerd met de traumatische ervaring in deze jaren opgedaan. Zie hier: Oorzaak en desastreus gevolg.

Jan Witlox zei op 19 maart 2019 om 11:34 uur

Gezien de ervaringen van "Nicasius" wil ik graag nog iets aan mijn reactie toevoegen. In mijn situatie was er zeker geen sprake van enige druk vanuit mijn ouders of omgeving. Zowel mijn keuze om naar het juvenaat te gaan en later naar het postulaat/noviciaat heb ik zelf gemaakt. Mijn ouders hebben meerder malen uitdrukkelijk gevraagd of ik het wel zeker wist en aan de consequenties had gedacht.
Achteraf kun je je hoogstens afvragen in welke mate je deze beslissingen op 12/16 jarige leeftijd kon overzien. Je stapte in een trein, die weliswaar bij meerderstations stopte, maar je ging voor de eindbestemming. En onderweg uitstappen deed je niet zomaar, daar kwam nog wel wat bij kijken.

Marilou NillesenBHIC zei op 19 maart 2019 om 12:40 uur
Bedankt Nicasius, voor je aangrijpende berichtje. Indrukwekkend om te lezen hoe een veertienjarige jongen er zo alleen voor stond, en die weg in zijn eentje heeft moeten gaan. Krachtig dat je als 18-jarige een andere keuze durfde te maken, ondanks de verstrekkende gevolgen hiervan. En dapper dat je na al die jaren hier je verhaal doet, dank daarvoor. Beste Jan, ook veel dank voor het delen van jouw ervaring. Goed te lezen dat er ook ouders waren die daar heel anders in stonden, en wel open stonden voor de mening van hun kind. Mooie metafoor van de trein; je maakt in één keer duidelijk hoe de situatie in de praktijk eigenlijk was.
Nicasius zei op 20 maart 2019 om 16:22 uur

Het leven in 'detail ' tijdens het driejarig verblijf in het juvenaat Mariahof te Breda geeft , en aansluitend één jaar Noviciaat in Padua te Boekel , een beeld te zien van eenzaamheid en verlatenheid. Zoals op vele scholen de pesterijen onderling tussen leerlingen ook hier mijn deel werd. Vaak dat ik uitzag naar de bedtijd om in de nachtelijke uren de rust weer te vinden. Door de grote luide bel werd deze rust afgebroken en met tegenzin dat de dag weer werd aangevangen. De dagen welke nog te gaan waren naar de vakantie werden geteld. Hoe intens blij weer naar huis te mogen maar hoe hard was de opdracht van vader: "Als ik vanavond van het werk thuis kom, dan ben jij weer terug naar Breda !". Spijbelen kon niet want waar moest ik heen ? De leiding op het Juvenaat heeft niets onderkend en weer werd een trimester aangevangen , in stille eenzaamheid en heimwee. Zo zal ik toch vader's opdracht invulling geven en 3 jaar volmaken.
Maar na een vakantie van een maand wederom de opdracht van vader en reisde ik weer af, nú naar Huize Padua te Boekel naar het Noviciaat.
Wéér was ik alleen en weer geen uitgeleide gedaan door mijn ouders.
Opgeteld de totale 4 jaar zijn mijn ouders nóóít op bezoek geweest of enige betrokkenheid getoond. Tegen het einde tijdens de verblijfsduur in het Noviciaat ben ik 's-morgens in de Kapel ingestort. Het zal 3 dagen duren voordat ik weer aanspreekbaar was. Broeder Magister vertelde mij dat ik de duivel op bezoek had gehad !
Weer hersteld naderde ik m'n 18e verjaardag en het besluit stond toen vast - wat de gevolgen ook zullen worden - ik moest daar weg !
De kloosternaam Nicasius welke mij was toebedeeld, heb ik achter mogen laten en kreeg ik weer m'n eigen naam terug: Chris Rongen.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.