Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Meisjesinternaat Mariëngaarde in Aarle-Rixtel

Internaten
Op het pensionaat Mariëngaarde aan de Bosscheweg, onderdeel van het gelijknamige kloostercomplex, kregen meisjes uit de nette burgerstand les van de Zusters van Liefde van Tilburg.
Mgr. W. Bekkers en leerlingen van Mariëngaarde (bron: coll. KDC, fotonummer AFBK-1A66)

De zusters hadden op deze locatie verschillende schooltypen. Zo kon je er als meisje terecht voor lager onderwijs, mulo en lager huishoud- en nijverheidsonderwijs (lhno). Wie lerares wilde worden, kon naar de kweekschool, waar ook taalles en handwerken onderdeel waren van het curriculum.

Naar school gaan bij deze zusters betekende dat je ook enkele jaren in hun kloostercomplex introk. Ouders stuurden hun kinderen bijvoorbeeld naar zo'n opleiding omdat zij vaak in het buitenland zaten, maar ook omdat kostscholen vroeger simpelweg in hoog aanzien stonden als plekken waar een degelijke, complete opvoeding werd geboden.

Deel hieronder jouw herinneringen aan het kostschoolleven op meisjesinternaat Mariëngaarde.

Foto

Leerlingen van Mariëngaarde begroeten bisschop Bekkers (foto: coll. Katholiek Documentatie Centrum, id.nr. 1A66)

19

Reacties (19)

Riet Goosen-van Riel zei op 10 maart 2019 om 22:16 uur

Van 1954 - 1958 zat ik op Mariengaarde. In die tijd mochten we alleen in de grote vakantie, kerst - en paasvakantie naar huis.
Had in het begin zeker last van heimwee.
Maar zeker ook wel leuke dingen meegemaakt. B.v. Het jaarlijkse bezoek van de leerlingen van het blindeninstituut. We hadden dan echt een feestdag met een toneeluitvoering en biezonder lekker eten.
Ook de retraites die we ieder jaar hadden maakten wel indruk.
Er waren ook wel rare regels b.v. dat je niet met tweeen op de speelplaats mocht lopen.
We hadden een leuke rector. Daar mochten de oudste leerlingen af en toe televisie kijken.
Na het behalen van mijn mulo diploma ben ik nog even in Tilburg op de kweekschool geweest, samen met een vriendin. Maar dat was geen succes. Op Mariengaarde had ik op het laatst een eigen slaapkamer.
In Tilburg sliep je weer in chambrettes. Was dus een veel oudere kostschool. Ik ben daar na enkele weken weggegaan. En ben toen extern in Eindhoven naar de Cor Jesu kweekschool gegaan.

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 11:04 uur
Bedankt voor je bericht, Riet. Mooi om te lezen hoe je terugkijkt op deze periode. Ik kan me voorstellen dat je heimwee hebt als je alleen in die vakanties naar huis toe mag! Hoe oud was je toen (ongeveer)? En weet je toevallig nog welk programma je hebt gezien op tv bij de rector?
Tonnie Pullens - KLerks zei op 11 maart 2019 om 22:36 uur
Ik ben ook van 1954-1957 op Mariengaarde geweest samen met mijn zus Joke die een jaar ouder is. wij hebben allebei de 6e klas van de lagere school gedaan en de ULO. Riet van Riel herinner ik me nog wel!! De vakanties en het heimwee ( brennend heissser wüsten zand Freddy) ben ik nooit vergeten en ook de regeltjes. "s-Morgens eerst naar de kapel voor de misdienst. Eten in de refter ieder een klein klontje boter. Wandelen in een lange rij door het dorp. In het begin ook in een chambrette geslapen, later een slaapkamer. Leuk was het met Zr Scholastique en Rector Swinkels met toneelstukjes en cabaret. Ik denk er met een dubbel gevoel aan terug omdat het af en toe ook eenzaam was maar ik heb er wel mijn diploma's gehaald. Toen ik weer thuis kwam was ik al mijn schoolvriendinnen uit het dorp ontgroeid en dat was weer wennen. Maar dat is intussen weer opgelost.!
Marilou NillesenBHIC zei op 12 maart 2019 om 09:19 uur
Mooie bijdrage Tonnie, bijzonder om te lezen hoe je alle twee de kanten zo belicht: enerzijds de eenzaamheid en heimwee, anderzijds de leuke activiteiten en het diploma. Welk gevoel overheerst nu het meest als je terugkijkt?
Diny Weemen zei op 12 maart 2019 om 10:58 uur
Ondanks heimwee in het eerste kwartaal kijk ik in dankbaarheid terug aan deze tijd ( 1962- 1964) in Aarle Rixtel.
Tonnie Pullens-Klerks zei op 12 maart 2019 om 11:40 uur
Het missen van een thuis was achteraf wel het meeste bijgebleven. Mijn jongste broertje is in die tijd geboren en wij mochten niet naar huis. Toen ik mijn Ulo-diploma had gehaald kreeg ik van het hoofd van de school te horen ; gefeliciteerd maar je hebt het niet verdiend!! Keihard. Maar ik dacht alleen maar nu kan ik hier weg. Onderling hadden we best een leuke band en hebben ook wel plezier gehad.
Marilou NillesenBHIC zei op 12 maart 2019 om 12:42 uur
Bedankt Diny, dat van die heimwee, dat kan ik me goed voorstellen! Hoe oud was je toen? En dank ook aan jou, Tonnie. Het blijft onthutsend om sommige dingen te lezen, zoals een nieuw broertje en niet naar huis mogen. Of je diploma ontvangen met dergelijke woorden: bizar. Wat opvalt, is dat menigeen spreekt over de goede onderlinge band. Zouden dat ook de omstandigheden zijn geweest die zorgen voor die onderlinge solidariteit? Wat denk jij?
willemijn Tempelaars zei op 12 maart 2019 om 21:19 uur

Heb van 1956 tot 1961 op Mariengaarde gezeten. klas 6 en 4 jaar mulo. Ik ben daar vriendin van Marjo van Dijk geworden En dat zijn we nog steeds,

Marilou NillesenBHIC zei op 13 maart 2019 om 09:44 uur
Dank voor je berichtje, Willemijn! Dat is toch wel opvallend hoor, we zien hier vaker terug dat hier echt vriendschappen voor het leven zijn gesmeed. Enig idee hoe het komt dat die banden zo hecht zijn? Ik ben benieuwd!
Rina Stalpers zei op 14 maart 2019 om 19:04 uur

Ik heb van 1960 tot 1964 op Mariengaarde gezeten. Heb daar mijn MULO diploma gehaald. In het begin best wel heimwee gehad. In die tijd mochten we om de 3 weken naar huis.

Diny Weemen zei op 14 maart 2019 om 20:45 uur
Destijds was ik 12 jaar. Heb nog steeds contact met een oud klasgenoot.
Christian van der VenBHIC zei op 15 maart 2019 om 09:52 uur
Dag Rina en Diny, fijn dat jullie hebben gereageerd. We horen graag jullie herinneringen aan jullie tijd op dit internaat. Zo krijgt ons artikeltje een menselijk gezicht door jullie verhaal. Weten jullie er meer over te vertellen?
Helena zei op 17 maart 2019 om 05:16 uur
Mijn schoonmoeder zaliger heeft rond ca. 1925 een tijd als leerling van de lagere school op dit internaat gezeten. (BR van die jaren zijn nu niet meer online in te zien..jammer) . Uit haar verhalen o.a.: met de handen boven de dekens moeten slapen, zelfs in hartje winter. Er was volgens haar maar een goede non waarmee zij als kind te maken kreeg die - voor haar in ieder geval - empathie toonde. Dus toch een lichtpuntje. Maar heimwee...heimwee naar haar familie en naar het leven aan boord van een binnenvaartschip...ook al was dat keihard werken soms. Vond haar verhalen spannender worden wanneer ze dan vertelde over hoe het haar op zeker moment gelukt was om weg te lopen en naar de Aarlerixtelse brug of sluis 7 te gaan...waar ze wist (hoe ze dat wist?) dat op dat moment het schip van haar ouders aan zou leggen. Ze vond de tijd op deze kostschool echt een kwelling. Gelukkig hebben haar ouders haar dit niet al te lang laten ondergaan. Haar jongere zus werd later naar een kostsschool in Luik gestuurd; helaas hebben de oorlogsjaren voor deze zus een einde gemaakt aan de veel leukere jaren die zij aldaar beleefd heeft.
Els van der Linden-Maas zei op 17 maart 2019 om 12:12 uur

Ik heb een half jaar in de 5e klas op Mariëngaarde gezeten rond 1968. We hadden thuis een heel druk café en er was weinig tijd voor me. Ik zat bij juffrouw van de Ven. De meeste contacten had ik met leerlingen uit het dorp zelf, die regelmatig over de muur van het pensionaat klommen. In die tijd had de rector een jubileum en voerde we een grote musical sneeuwwitje op. Iedereen mocht meedoen op 2 na. Ik en Magda van Harteveld, wij hadden een café en bij Magda een slijterij, dat was zondig. Ik had erg veel last van heimwee en moest smorgens op mijn sokken in de refter staan en werd dan uitgelachen door de nonnen. Ik kreeg vaak te horen " Elsje Maas was niks, is niks en zal nooit iets worden"
Ik bén nu 61 en heb daar mijn leven lang last van gehad. Laag zelfbeeld en heel weinig zelfvertrouwen wat ik verdoezelde met een grote mond.
Gelukkig is het allemaal goed gekomen maar daar heb ik met hulp ook hard aan gewerkt. De nonnen hebben me fysiek nooit iets aangedaan maar ze konden je maken en breken. Als je als lievertje te boek stond bij de nonnen dan was je leven daar geweldig, zo niet dan kon je het ook echt nooit goed doen. Ik ken nog wel een paar namen maar verder heb ik die tijd toch wel verdrongen.

Ria van Lanen- Scheepens zei op 17 maart 2019 om 16:11 uur
Rond de jaren 1957 zat ik op de ulo in Mariengaarde. Ik kwam uit een groot gezin zonder moeder (vroeg overleden) en daarom was het beter naar kostschool te gaan. Ik had altijd heimwee, maar vertelde dat niet thuis; ik wilde dat mijn hardwerkende vader (bakker) niet aan doen. Een keer mocht ik mee liften naar school met kennissen, ik deed mijn uiterste best om niet te huilen, zó eenzaam was ik toen. De negatieve herinneringen overheersen. Met geen enkele non had ik een band, was gewoon een van de vele leerlingen. Vriendinnen had ik wel, dat was erg fijn. Ik ben nog steeds erg op mezelf en had op school behoefte aan privacy, dat had je daar echt niet. De rector was een goed mens en was begaan met de leerlingen. Éen non werd wel eens gepest, tijdens het bidden van de rozenkrans, had geen gezag, maar daar had ik medelijden mee. Toen ik een keer ziek naar de ziekenzaal werd gebracht en zei tegen de non dat mijn rug zo'n pijn deed kreeg ik als antwoord:"dat heb ik zo vaak...". Geen enkel bemoedigend gebaar. Op een gegeven moment stond daar, totaal onaangekondigd, mijn opa in de deuropening van de ziekenzaal. De wandeling in rijen van vier door de straat, naar Helmond en uitgelachen worden door vrolijke jeugd die op de fiets met zwemspullen achterop passeerden, die vergeet ik nooit! Op enig moment hield ik een dagboekje bij en verstopte dat onder de dakpannen naast mijn slaapkamerraam. Maar de non had natuurlijk gezien dat ik ern schreef en ik moest het inleveren. Mijn vader kreeg het met de post toegestuurd. Er stond enkel wat onnozel kattenkwaad in. Mijn vader deed er niet moeilijk over, haha! Eens had ik mij haar geblondeerd in de grote vakantie, dat was not-done natuurlijk! Toen de non vroeg of ik mijn haar had geverfd antwoordde ik dat ik de hele zomer had gezwommen en dat de zon mijn haar had gebleekt, had ze daar geen antwoord op. Er zijn nog talloze dingen te vertellen, mogelijk later meer. Toen ik slaagde voor de ULO was ik dubbel blij: 'weg van deze school' en vooruitziend naar mijn opleiding kleuterleidster in Nijmegen
Marilou NillesenBHIC zei op 18 maart 2019 om 10:32 uur
Wat een aangrijpende bijdragen om te lezen. Want hoe groot moet je heimwee zijn om als meisje in de jaren twintig op die manier op zoek te gaan naar je ouders? Indrukwekkend Helena, ik kan me voorstellen dat je moeder sprak over een kwelling. En Els, wat sterk dat je hier je bijdrage deelt. Onvoorstelbaar hoe er twee kinderen worden uitgesloten van een musical vanwege de 'zondige' inkomstenbron van hun ouders. En wat krachtig dat je dat hier op deze site vertelt, en die vernederingen benoemt. Maar vooral goed te vernemen dat je dit alles te boven bent gekomen. Het getuigt van een enorme veerkracht; veel respect daarvoor. Ook voor jou, Ria. Wat een eenzaamheid moet daar hebben geheerst. Om te lezen hoe je als kind je best deed niet te gaan huilen, zorgt nu nog voor kippenvel. Misschien een vreemde vraag maar heb je iets van je ervaringen van toen zelf kunnen meenemen in je werk als kleuterleidster?
L.Verstraaten-Jansen zei op 19 maart 2019 om 09:14 uur
Mijn moeder heeft 4 of 5 jaar op deze kostschool gezeten vanaf dat zij 12,5 jaar was in 1924. Zijn er foto's uit die tijd. Zij heeft daar een moeilijke tijd doorgebracht, maar er wel enkele goede vriendinnen aan over gehouden. Ze heeft er veel over verteld.
Eva Lideaux zei op 19 maart 2019 om 10:08 uur

De 5e en 6e klas lagere school heb ik op het internaat doorgebracht.
Het was een vreselijke tijd, omdat je alleen tijdens de schoolvakanties naar huis mocht. Als je ‘s avonds in je bed lag hoorde je de kinderen langs je chambrette sluipen. De “grote” meisjes, dat waren de meisjes die ongesteld waren, moesten hun badstoffen maandverband in een klep van een grote kast doen, maar wel liefst ongezien.
Mijn vriendinnen en ik kwamen de tijd door met het smeden van ontsnappingsplannen. De leukste momenten waren het van de wijs brengen van de jonge misdienaars. Zodra zij met het gezicht naar de kapel waren gekeerd gingen wij gekke bekken trekken.
Er zaten dochters van de puddingfabriek Princen uit Aarle-Rixtel op het internaat. Die mochten ‘s avonds naar de kamer van rector Swinkels om daar hun ouders te ontmoeten.

De zusters hadden ons gezegd dat we niets mochten eten als we te communie gingen. Deed je dat toch dan deed je een doodzonde. De volgende keer als je zonder te biechten weer te communie ging werd die doodzonde dubbel. Omdat ik eens in mijn neus gepeuterd had en de korstjes opgegeten had, had ik dus een loodzware ziel met doodzonden. Als ik zou sterven kwam ik in de hel.

In de zesde klas moest je de Plechtige Communie doen. Daarvoor moest er eerst gebiecht worden. Ik nam al mijn moed bij elkaar en biechtte bij rector Swinkels dat ik een grote zondaar was. Hij moest bulderend lachen…
Dat was het einde van mijn geloof.

Gelukkig was er geen hbs op het internaat, dus ik mocht naar huis.
Ik heb nog steeds slechte herinneringen aan “de zusters van liefde, krengen van barmhartigheid” zoals wij ze noemden.

Marilou NillesenBHIC zei op 19 maart 2019 om 13:00 uur
Beste L.Verstraaten-Jansen, dank voor je berichtje. Nee, wij hebben daar geen foto's van voor handen. Via deze link vind je wat meer beeldmateriaal: https://www.geheugenvannederland.nl/nl/geheugen/results?coll=ngvn&maxperpage=36&page=1&query=internaat+aarle-rixtel En dank Els, bedankt voor jouw bijdrage. Het blijft aangrijpend om te lezen hoe je als kind die tijd moet hebben beleefd; zo ver van huis, en echt denken dat je een grote zondaar bent. Ik kan me voorstellen dat geen goede herinneringen hebt aan die tijd. Wel heel sterk dat je je verhaal hier hebt gedeeld. Voor velen vast erg herkenbaar.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.