Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Meisjesinternaat Liefdegesticht in Breda

Internaten

Aan de Nieuwstraat in Breda hadden de zusters Franciscanessen van Mariadal een rij statige patriciërspanden tot hun beschikking. Zij hadden daar bewaarscholen (voor de kleuters) en gaven er lager onderwijs. Oudere meisjes konden bij de zusters terecht op de Maria-kweekschool (later een pedagogische academie) om te worden opgeleid tot kleuterlerares of op de industrie- en huishoudschool. In beide gevallen ging je enkele jaren naar het bijbehorende internaat.

Onduidelijk is of de kweekschool voor toekomstige kleuterleidsters Maria Ancilla, die volgens de Piusalmanak anno 1970 in Breda was gevestigd, ook onderdeel uitmaakte van het klooster- en scholencomplex aan de Nieuwstraat. Dat is wel waarschijnlijk, omdat over een afzonderlijke katholieke kostschool Maria Ancilla geen informatie te vinden is.

Rond 1900 hadden de zusters op hun kweekschool, de ulo en de lagere scholen bij elkaar maar liefst 1788 leerlingen. Het Liefdegesticht in Breda groeide uit tot een van de grootste kloosters van de zusters Franciscanessen in het land. De vele gebouwen waren met elkaar verbonden door ondergrondse tunnels, zodat de zusters niet zo vaak over straat hoefden. Zouden de kostschoolleerlingen deze tunnels ook hebben gebruikt?

Als meisje werd je naar de zusters gestuurd voor een gedegen christelijke vorming en dat betekende onder andere vroeg opstaan om te bidden in de kapel. Na het laatste kruisteken te hebben geslagen was het terug naar de slaapzaal om je bed netjes op te maken, naar de eetzaal voor het gezamenlijke sobere ontbijt en dan op naar het klaslokaal.

Misschien dat de ouderejaars kwekelingen praktijkervaring opdeden in een van de bewaarscholen van de zusters. Dat kwam namelijk wel voor wanneer een broeder- of zustercongregatie op een bepaalde locatie zowel een kweekschool had als lager onderwijs verzorgde.

Achteraf zullen de leerlingen van toen wel heel verschillend terugkijken op hun kostschooltijd bij de zusters. Voor de een was het een geweldige tijd van hartsvriendinnen maken, goed onderwijs en een beschermde omgeving, een verademing na de wanorde in hun ouderlijk huis. Maar de ander lag misschien niet goed in de groep, had veel heimwee of een enorme afkeer van de dagelijkse tucht en routine.

Wij zijn benieuwd naar jouw herinneringen aan het kostschoolleven!

Foto's

Leerlingen R.K. Huishoud- en Industrieschool, 1925-1930 (foto: collectie Stadsarchief Breda, id.nr. 20140011)

Groepsportret derde klas Maria-kweekschool, 1934 (foto: collectie Stadsarchief Breda, id.nr. 19860563)

8

Reacties (8)

B. Voogt zei op 12 maart 2019 om 19:16 uur

De zusters van Nieuwstraat hadden in ieder geval voor WO II ook opleidingen voor leraressen in verschillende huishoudelijke vakken. Mijn moeder heeft daar haar opleiding lerares naaldvakken gevolgd. Zij kwam uit Leiden en als ik me goed herinner is zij daar intern geweest, maar heeft zij ook op kamers gezeten in de buurt van het Wilhelminapark.
Gegevens over deze opleiding liggen in het Stadsarchief Breda.

Marilou NillesenBHIC zei op 13 maart 2019 om 09:32 uur

Bedankt voor deze inhoudelijke aanvulling, B. Voogt!

Voor iedereen die meer wil weten, hierbij de site en het mailadres van Stadsarchief Breda:
https://stadsarchief.breda.nl
info@stadsarchiefbreda.nl

M.Pijnenburg de Beule zei op 13 maart 2019 om 16:59 uur

Anderhalf jaar in de Leuvenaarstraat op kostschool gezeten voor de opleiding tot kleuterleidster, daarna werden we ondergebracht in de Nieuwstraat. Begin jaren 60

Marilou NillesenBHIC zei op 14 maart 2019 om 11:13 uur

Bedankt voor je berichtje, M.Pijnenburg de Beule. Welke herinneringen heb je aan die tijd? Hoe kijk je er op terug?

M.Pijnenburg de Beule zei op 21 maart 2019 om 12:41 uur

Zeer strenge regels, zonder eigen inbreng, een noodzakelijk verblijf, maar geen fijne herinneringen. Uitgezonderd mijn medeleerlingen, in de Leuvenaarstraat waren we met 12en.

Marilou NillesenBHIC zei op 21 maart 2019 om 15:33 uur

Wat verdrietig om te lezen, M.Pijnenburg de Beule. Het blijkt wel dat voor menigeen die band tussen de leerlingen onderling een reddingsboei is geweest.

Dank voor je reactie.

M.Pijnenburg de Beule zei op 21 maart 2019 om 18:11 uur

Klopt helemaal, ik kreeg daar een vriendin, maar mocht geen vriendin met haar zijn (schippersdochter) door haar langdurig verblijf in internaten was ze te doorgewinterd!!! Ze waren bang dat ik door haar te kritisch zou worden. We mochten niet naast elkaar zitten, lopen enz. En dat voor meisjes van 16 en 17 jaar. Er valt een boek te schrijven over die periode

Marilou NillesenBHIC zei op 24 maart 2019 om 16:49 uur

Dat kan ik me voorstellen; het is in deze tijd inderdaad bijna onvoorstelbaar dat zo'n vriendschap om die redenen werd gedwarsboomd. Bedankt voor je verdere toelichting, M.Pijnenburg de Beule. Het zal zeker niet altijd meevallen om aan al deze gebeurtenissen van vroeger te worden herinnerd.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.