Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Meisjesinternaat Catharinenberg in Oisterwijk

Internaten
Vrouwen die op Catharinenberg hebben gezeten zullen zich vast de Franciscanessen van Oirschot herinneren, de zusters van wie zij jarenlang onderwijs, kost en inwoning kregen. Als meisje kon je een groot deel van je jeugd bij ze doorbrengen, op de lagere school en de ulo (later mavo). En als je bijvoorbeeld secretaresse wilde worden, bestond de mogelijkheid om typen en steno te leren.
Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg, fotonr. 057429

Meisjes van de lagere school op de foto in de tuin, bij de Lourdesgrot (foto: collectie Regionaal Archief Tilburg, fotonr. 057429)

Eigenlijk was het pensionaat, geopend in 1904 als verblijfplaats voor leerlingen van de lagere school, berekend op zo'n dertig pensionnaires. Maar dat aantal groeide al in korte tijd uit tot vijftig. Het werd een steeds drukkere bedoening en ook de gemiddelde leeftijd van de leerlingen schoot omhoog.

Want er kwamen ook middelbare schoolleerlingen bij. Eerst door de opening van de Theresiaschool in 1914, een (m)ulo die ook openstond voor externen. En na de oorlog volgden de meisjes die nijverheidsonderwijs genoten aan de Sint Marthaschool van de zusters. Denk bij 'nijverheid' aan kooklessen, voedingsleer, wassen, strijken en natuurlijk het bijhouden van het huishoudboekje.

Deze middelbare scholen waren de aangewezen plek voor de zusters om jonge vrouwen te bewegen tot intrede in hun kloostergemeenschap. Vrouwencongregaties kenden immers geen juvenaat, de speciale school die mannelijke kloosterlingen daarvoor hadden.

Het onderwijs van de zusters in Oirschot heeft tot ver in de twintigste eeuw stand gehouden. Ook in de jaren zestig nog was het heel gewoon dat ouders hun kinderen naar hun kostschool stuurden. Het aantal 'internen' nam toen wel af ten faveure van de 'externen'.

Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg, fotonr. 057424

De 'jonge juffrouwen' van Huize Catharinenberg (foto: collectie Regionaal Archief Tilburg, fotonr. 057424)

Na 80 jaar (1904-1984) kwam er een einde aan het meisjesonderwijs verzorgd door vrouwelijke religieuzen op de Catharinenberg. De zusters maakten plaats voor lekenonderwijzers, vrouwen en mannen. Net als bij de leerlingen kwam de scheiding van de seksen onder het personeel tot een einde.

Hoe kijk jij terug op jouw verblijf bij de zusters van Catharinenberg? Zat jij er als interne of externe leerling? Het internaat zal voor externen wel verboden terrein zijn geweest, maar was er wel contact met de pensionnaires?

Bronnen

M.E. Monteiro, Vroomheid in veelvoud. Geschiedenis van de Franciscanessen van Oirschot (Hilversum 2000)
Reliwiki: Kapel Catharinenberg

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.