Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Jongensinternaat Sint Pauluscollege in Sterksel

Internaten

Tot in 1965 hadden de Witte Paters in Sterksel een internaat, verbonden aan hun Sint Pauluscollege en gevestigd in een oud hotel aan de Albertlaan. Op deze kostschool zaten jongens die ook pater wilden worden en droomden van een leven als missionaris in landen als Oeganda, Kenia of Zambia. Net als hun leermeesters.

Wandelgroep met pater Brands (foto toegestuurd door Henk van Tilborg)

De internen van het Pauluscollege hadden echter nog een lange weg voor de boeg. Zij doorliepen daar de eerste vier klassen van het zesjarige kleinseminarie (een katholiek gymnasium voor jongens met een roeping). Zoals elke priesterstudie kon ook die van de Witte Paters uitsluitend intern worden gevolgd.

De leerlingen, twaalfjarigen die net van de lagere school kwamen, verlieten hun ouderlijk huis en trokken in bij de paters. Op het terrein in Sterksel was alles aanwezig om hen een goede katholieke opvoeding te geven. Al zullen de ouderejaars, die meer bewegingsvrijheid hadden, zeker de kans hebben gegrepen om eens te onderzoeken wat er allemaal in het dorp te zien en te doen was.

Links: uitstapje met rector Nefkens in Heverlee. Rechts: voetbalteam Sint Pauluscollege. (Foto's toegestuurd door Henk van Tilborg)

Maar veel reden om het terrein te verlaten was er niet. De paters hadden er een kapel, waar de seminaristen al ’s ochtends vroeg en op de nuchtere maag heen werden gestuurd. Na het morgengebed nog even het bed opmaken en dan samen een boterham eten en samen naar klaslokaal. Ontspanning, ook samen, kon in de recreatiezaal of door buiten een potje te voetballen.

De vijfde- en zesdeklassers verbleven op het internaat van het Missiehuis Sint Charles in Boxtel. Als alles goed ging, rondden zij het kleinseminarie daar op hun achttiende af. Daarna begon pas de eigenlijke opleiding tot pater. In de praktijk haakten echter veel leerlingen na het kleinseminarie af; zij kozen alsnog voor een bestaan als 'leek'. Degenen die slaagden werden als missionaris overal ter wereld gestationneerd. Maar het kon ook dat je thuis bleef, bijvoorbeeld wanneer de overste je aanwees om als seminariedocent een nieuwe generatie op de missie voor te bereiden.

In 1976, na 84 jaar, sloot het Sint Paulusinternaat de deuren. Het klooster kreeg daarna een nieuwe bestemming als bejaardenoord, maar werd in 1987 alsnog gesloopt.

Priesterwijding van Witte Paters, 1961 (foto: Fotopersbureau Het Zuiden, bron: collectie BHIC, id.nr. 1673-006490)

7

Reacties (7)

Frits Sanders zei op 20 maart 2019 om 22:32 uur

Ik heb van 1960 tot 1964 uit vrije wil op het St. Paulus College gezeten. Bij mijn weten is het college nooit een hotel en nooit een bejaardenoord geweest. Vanaf 1965 vanaf klas 4 ging je voor de vervolgopleiding naar Santpoort ( Wüstenlaan 80) . Van daaruit fietsen we naar Driehuis -Velsen waar we les kregen aan het gymnasium Paulinum samen met studenten van het MSC college in Driehuis en wat externe studenten.
De jaren in Sterksel heb ik als zeer prettig beleefd. Veel mogelijkheden om te sporten en om je op allerlei gebied te ontplooien o.a. toneel , zang, knutselen enz. We hadden daar o.a. een tennisbaan, zwembad ,hockey - en voetbalvelden. We draaide mee in de KNVB competitie en hadden genoeg mogelijkheden om ons ook buiten het terrein van het college te begeven ( vooral op woensdagmiddag en de weekenden). Er was een wandelclub , waarmee we ook diverse wandeltochten in Brabant en Limburg liepen en waarmee we zeer succesvol waren. Ik herinner me ook nog een reis naar Brussel/ Leuven- Heverlee en naar diverse andere internaten om te voetballen. In het derde jaar maakten we in de zomervakantie een prachtige fietsreis door de Ardennen en de Eifel.
Als opgroeiende jongen beleefde ik in die tijd genoeg avontuur . De veranderingen in kerk en samenleving hadden ook zijn weerslag op het internaat leven. Alles werd minder strak. Persoonlijke groei en vrijheid heb ik voldoende gekregen. Niemand van mijn groep is priester geworden, maar mijn hele leven lang ben ik mij verbonden blijven voelen met de Witte Paters en nog veel contact met hen gehad. Zo heb ik voor de priesters, die in 1961 in Veghel gewijd werden door mgr. Bekkers nog een jubileum georganiseerd in de kerk waar zij gewijd zijn. Bij die gelegenheid is ook een boekje uitgegeven, waarin hun indrukwekkende levensverhalen zijn opgetekend.
Overigens de Witte Paters werkten in vele landen in Noord- West- Midden en Oost Afrika. Zij zijn door de Franse Kardinaal Lavigerie , kardinaal te Algiers, opgericht om de contacten met de moslims te verbeteren en de christelijke waarden uit te dragen. Velen van hen zijn van grote betekenis geweest voor Afrika. ( oprichten van scholen en ziekenhuizen, introduceren van landbouwmethode's en het opzetten van bedrijven)

Marilou NillesenBHIC zei op 21 maart 2019 om 11:09 uur

Bedankt voor je reactie, Frits. Dat van dat hotel en bejaardenoord; dat moeten we nog eens checken. Maar goed te horen dat je een mooie tijd in Sterksel hebt gehad, en zoveel mogelijkheden had om je verder te ontwikkelen. Het klinkt als een ideale plek als je veel van sporten hield!

En bijzonder om zelf - vanuit het internaat - zo getuige te zijn van dat veranderende tijdsgewricht. Heb je toevallig ook nog foto's uit die tijd? Of mogelijk van het jubileum dat heeft plaatsgevonden? We zijn heel benieuwd.

Alvast veel dank voor je reactie!

Frits Sanders zei op 30 maart 2019 om 17:07 uur

Hallo Marilou
Ik zal je met we transfer wat foto's toesturen van het Paulus College in Sterksel en het jubuleum in 2011. Bij die gelegenheid is ook een boekje gemaakt, waarin de levensverhalen staan van de jubilarissen. Ook dat zal ik je sturen.

Wat betreft het hotel nog het volgende. Sterksel is vroeger ontstaan als een rustplek voor de industriëlen uit de omgeving Eindhoven. Zo werd de 'Heerlijkheid Sterksel 'gebouwd. Uiteraard hoorde daar een hotel bij. I.v.m. de 1e wereldoorlog kwamen de bedoelingen niet van de grond. Zo konden de Witte Paters veel grond en een pand kopen op een prachtige plek, waar zij hun internaat konden bouwen.

Marilou NillesenBHIC zei op 1 april 2019 om 13:38 uur

Dank voor je verdere toelichting, Frits, over de achtergrond van het internaat in Sterksel. En fijn als je die foto's naar ons toestuurt, we plaatsen ze hier dan graag bij.

Alvast dank voor alle moeite!

Henk van Tilborg zei op 13 april 2019 om 10:17 uur

Dag Marilou

Ik zag gisteren pas voor het eerst de website Wierook, Wijwater & Worstenbrood. Wat een mooi initiatief. Ik ging meteen op zoek naar het Sint Pauluscollege in Sterksel, waar ik van 1959 tot 1963 heb doorgebracht. De feedback van Frits Sanders kan ik zeker onderschrijven. Zijn informatie over deze orde is grotendeels precies zoals ik me herinner.
Er waren in Sterksel inderdaad erg veel mogelijkheden om je te ontplooien. En er was veel meer vrijheid dan op andere seminaria in die tijd. Zo mocht je op de vrije woensdag- of zaterdagmiddag op fietstocht gaan (zonder begeleiding). De eis was wel dat je met tenminste drie jongens op pad ging. Ik fietste graag met vrienden naar Eindhoven om daar een kroketje uit de muur te trekken. Pas jaren later begreep ik waar de eis van “tenminste met zijn drieën” vandaan kwam.
Er was echter geen echt zwembad, maar wel een grote vijver. Daar werd in de zomer in gezwommen en ’s winters op geschaatst. Een enkele keer liep het hele college naar Huize Providentia (epilepsie tehuis voor mannen) om daar naar een speelfilm te kijken.
Ook het systeem van groepen, waarbinnen gestudeerd en gegeten werd, met een mix van jongens uit klas 1, 2 en 3, en waar door de paters veel verantwoording aan overgedragen werd, was revolutionair in die tijd.
Een aparte herinnering is nog als iedereen op van vakantie ging. We liepen dan allemaal naar een perron in Sterksel dat aan het spoor lag (er was geen station). De koffers werden op een tractor naar dezelfde plek gebracht. Een spoorwegbeambte kwam dan op de fiets uit Heeze om met een vlag een trein te laten stoppen, zodat we allemaal mee konden, richting Eindhoven.
Minder goede herinneringen zijn er natuurlijk ook, zoals collectief aardappelen bij een boer moeten rooien of eikels verzamelen voor de varkens(gelukkig niet te vaak), of de ochtendgym van 10 minuten voor je je echt ging wassen en aankleden. Het moest echt heel koud, voor dat binnen plaats vond.
In mijn oude fotoalbum trof ik nog enige foto’s. Is daar belangstelling voor? Op een van de foto’s zie ik Pater Brands, die o.a. wiskunde gaf en de leiding over de wandelgroep had. En Rector Nefkens met een bisschop of kardinaal uit Afrika. Ik heb ook nog enige foto’s van dat uitstapje naar Heverlee en Brussel.

Succes met deze pagina’s.

Henk van Tilborg

Marilou NillesenBHIC zei op 15 april 2019 om 09:36 uur

Hallo Henk, wat fijn dat je deze website zo kunt waarderen, dat is fijn te horen! Het moet een bijzondere tijd zijn geweest in Sterksel, om zoveel meer speelruimte te krijgen dan tot dan toe gebruikelijk was. Prachtig ook om te lezen hoe de trein met een vlag tot stoppen kon worden gebracht, fascinerend hoor.

Wat betreft je opmerking over foto's: daar hebben we zeker belangstelling voor! Zou je die willen mailen naar info@bhic.nl ovv Jongensinternaat Sint Pauluscollege in Sterksel?

Dan zetten we ze hier graag bij, alvast veel dank!

Henk van Tilborg zei op 23 april 2019 om 08:17 uur

Ik heb vorige week foto's naar infor@bhic.nl gestuurd met WeTransfer, maar die zijn niet weggehaald door jullie. Moet ik het opnieuw doen of op een andere manier toesturen?
Hartelijke groeten
Henk

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.