Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Jongensinternaat Huize Ruwenberg in Sint-Michielsgestel

Internaten

Op het landgoed De Ruwenberg, in het gelijknamige veertiende-eeuwse kasteel, was vroeger een internaat gevestigd van de Fraters van Tilburg. Zij vormden een bijzonder actieve onderwijscongregatie. Anno 1963 hadden zij in Nederland maar liefst 92 scholen en 29 kloosters.

Hun internaat in Sint-Michielsgestel lag op een idyllisch landgoed en maakte deel uit van een kloostercomplex met meerdere vleugels, een kapel en een doolhof van gangen. De kostschool had drie afdelingen: de Cour Hollande voor leerlingen van 8 tot 11 jaar, de Cour Moyenne als middenafdeling, waar verplicht Frans werd gesproken en de Cour Superieure, de handelsschool.

Middels godsdienstige opvoeding en lessen Frans en Nederlands in het bijzonder, werden de leerlingen door de fraters voorbereid op het kleinseminarie. Kleinseminaries waren bedoeld voor jongens van twaalf tot zestien jaar met een roeping. Zij kregen er lessen in de humaniora en werden zo voorbereid op een priesterstudie.

Om een beetje bij te houden welke internen zich voor zo'n studie het beste kwalificeerden, bedachten de fraters een heuse Erelijst van IJver, waarop de jongens van de ulo en de handelsklas kennelijk een plaats konden veroveren. We zien de lijst op een van de foto's. Gezien het rooms-katholieke karakter van de opleiding zullen zowel hoge cijfers als godsdienstig en zedelijke leven een rol hebben gespeeld bij het selecteren van de gelukkigen. Maar hoe ging de verkiezingsprocedure nu precies in zijn werk? Wie selecteerde de leerlingen? Ging dat per jaar of stond je er wel langer op?

Het internaat van de fraters ging in 1965 dicht. De gebouwen werden later afgebroken, na de verkoop van Huize Ruwenberg in 1989. Deel hieronder jouw herinneringen aan het onderwijs en de opvoeding op het fraterhuis.

Foto's

)

48

Reacties (48)

Piet Drunen van zei op 11 maart 2019 om 11:20 uur

Hoi, Ik heb drie jaar op de Ruwenberg gezeten en heb ook minder prettige ervaringen gehad. Ik ben hier pas later bewust van geworden omdat ik het toen, zat in de vijfde klas lagere school, niet in de gaten had. ik heb geen zin om oude koeien uit de sloot te halen maar als jullie dit willen weten voor onderzoek km ik hier graag op terug. Het was rond 1960.
Groeten

Jac van Daal zei op 11 maart 2019 om 14:14 uur

In 1964 in 6e klas begonnen en in 1969 voor mulo geslaagd.
Onze lichting eindigde, met nog maar 25 interne leerlingen, het bestaan van De Ruwenberg. Veel sport, spel en goed onderwijs. Goede herinneringen aan deze tijd.

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 15:41 uur

Beste Piet en Jac, beide hartelijk dank voor jullie berichtjes. We merken het hier vaker: het is bepaald geen uitzondering dat mensen tegengestelde herinneringen hebben aan hetzelfde instituut. Een andere periode, een andere groep of andere fraters: het kan er allemaal aan toe bijdragen dat je heel andere ervaringen hebt.

Het is goed dat er aandacht is voor de goede én voor de donkere kant van de Ruwenberg. Dus veel dank dat jullie hier je herinnering hebben willen delen. (We houden je aanbod in ons achterhoofd, Piet, dank daarvoor.)

CGM de Rooij zei op 11 maart 2019 om 16:44 uur

Alleen een van de 3 zesde klassen was voor nietsvermoedende jongentjes ,die toen nog in geestelijke richting wilden.Van de 2 anderen was er een voor de aanwezige handelsschool ,de ander gingen middelbare opleiding elders volgen . Ik vond het er verschrikkelijk ,er werd zoveel gebeden ,dat het voor de rest van je leven al te veel was .Het eten was niet te pruimen (gehaktballen).Onvergetelijke misère.Christ.

sjef viguurs zei op 11 maart 2019 om 17:44 uur

hoi,
Ook ik heb een drie kwart schooljaar.1963. ( vijfde klas lagere school) op de Ruwenberg gezeten. een vreselijke periode.
Was vorig jaar terug in het gebouw of wat er nog van over is en heb die nacht de hele periode weer beleeft. Wat ontzettend heftig was. Mochten jullie verdere info willen mail mij gerust. Kan er nu wat makkelijker overpraten.

Silverback zei op 12 maart 2019 om 08:55 uur

Heb er 2 jaar gezeten periode 64 / 65, verloren tijd.
Was hier in het dorp een bepaalde status als je daar op zat.
heb daar wel geleerd om goed voor mezelf te zorgen ( situaties inschatten en macht,s verhoudingen zien )
Er liepen nog al wat fraters rond met een aparte handleiding.
Om de maand naar huis , was ook vreemd .
Laat maar horen als je wat wil weten.
Groetjes.

Marilou NillesenBHIC zei op 12 maart 2019 om 11:54 uur

Bedankt voor jullie berichten, heren. Het blijven aangrijpende reacties om te lezen, ook om te zien hoe het ook na lange tijd nog zulke heftige gevoelens oproept.

Veel dank voor jullie openhartigheid. En Sjef en Silverback, we nemen achter de schermen (via de mail) contact met jullie op.

CGM de Rooij zei op 12 maart 2019 om 15:32 uur

Ik kwam in 1948 van de Ruwenberg met een burn-out, dat woord was onbekend,maar nu ben ik het me bewust .Vooral na de commentarenHet geleerde huiswerk was ik de volgende dag vergeten en ik nam niets op

Marilou NillesenBHIC zei op 13 maart 2019 om 08:53 uur

Wat verdrietig om te horen, C. de Rooij. Ik kan me voorstellen dat dat zelfinzicht soms verhelderend maar soms ook heel pijnlijk is. Veel dank voor je reactie.

A. W. L van Buul zei op 13 maart 2019 om 14:14 uur

In de jaren '45, '46 en '47 leefde ik op De Ruwenberg. Volgde de Handels-Mulo t/m de derde klas. Stapte toen over naar de HBS, hetgeen wel een paar jaren kostte. Ik heb totaal geen bijzondere negatieve ervaringen. Er juist een stel goede jaren beleefd en er goede vrienden gekend. Kwam, en kom soms nog nog, namen van klasgenoten in de pers tegen.
Al mijn rapporten en een aantal foto's heb ik bewaard.

Marilou NillesenBHIC zei op 14 maart 2019 om 08:53 uur

Goed te horen dat je daar zulke goede herinneringen aan hebt overgehouden, A. van Buul! Fijn dat je in die belangrijke periode van je leven kunt buigen op mooie ervaringen. We zijn wel benieuwd naar de foto's! (en rapporten...;)

Zou je die willen mailen naar info@bhic.nl? Dan plaatsen we die hier bij (als je dat zelf wil natuurlijk)

Hennie Raaymakers zei op 18 maart 2019 om 16:07 uur

Ik kwam in1959 van een andere internaat in Tegelen geleid door nonnen naar de Ruwenberg. Dit was voor mij een grote cultuurshock.

Marilou NillesenBHIC zei op 18 maart 2019 om 20:41 uur

Dank voor je berichtje, Hennie. In welke zin bedoel je dat? Was het in Tegelen beter, of juist niet? Wil je daar iets meer over vertellen?

Nico Uijttewaal zei op 19 maart 2019 om 11:03 uur

Vanaf de 6e klas lagere school op de Ruwenberg gezeten. De handelsschool in 5 jaar afgemaakt (al die tijd intern) De laatste paar jaar werd de school buiten het terrein geplaatst en kwamen er ook plaatselijke leerlingen.
Ook ik heb slechte herinneringen (met name sexueel misbruik) wat ik me toen als klein “menneke” helemaal niet bewust was. Pas tijdens al die ophef over misbruik door de RK-kerk kwam alles weer boven. Gelukkig weer weg kunnen stoppen en daar kunnen laten. Nooit meer over hebben. Zelfs nu, nadat het een hotel is geworden wil ik er nooit meer naar toe!

Marilou NillesenBHIC zei op 19 maart 2019 om 15:09 uur

Het blijven aangrijpende berichten om te lezen, Nico, en jouw verhaal vormt daarop geen uitzondering. Om te bedenken dat je juist in die kwetsbare leeftijd er zo alleen voor stond, blijft onthutsend.

Goed te lezen dat je dit alles achter je hebt gelaten, maar dat je er niet meer heen wil - ook niet in een nieuwe bestemming - vind ik heel begrijpelijk.
Dank dat je je verhaal hier hebt willen delen, dat waarderen we echt.

Egbert Ausems zei op 19 maart 2019 om 21:30 uur

CGM de Rooij heeft gelijk: het onderwijs op de Ruwenberg leidde niet alleen op voor het seminarie. Van de drie 6e klassen was 6a bestemd voor leerlingen die naar een middelbare school gingen, 6b leidde op voor toegang tot het seminarie en 6c voor Mulo. Van 1951 tot 1953 heb ik klas 5b (Frater Winfridus) en 6a ((Frater Gerardus) doorlopen. Daar bewaar ik goede herinneringen aan. In 1996 volgde ik een cursus op mijn oude kostschool: het was goed om terug te zijn.

jef van veldhoven zei op 20 maart 2019 om 14:33 uur
Marilou NillesenBHIC zei op 20 maart 2019 om 20:04 uur

Ah, duidelijk Egbert. Dank voor je bevestiging en aanvulling. En Jef, ook bedankt voor jouw linkje!

chris muskens zei op 20 maart 2019 om 20:05 uur

Heb in 1961 en 1962 de vijfde en zesde klas doorlopen op de Ruweberg.
Vond het twee ellendige jaren. Heb er nu nog trauma's van overgehouden.
Vond het een concetratiekamp met strenge bewaking op cour Hollandais.
Totaal geen vrijheid, die ik thuis wel gewend was.
Sadistische frater was er op uit om je te straffen en genoot daar van.
Er gebeurden dingen die ik toen niet kon plaatsen maar die ik niet normaal vond.
Het sporten met de andere jongens was de enige leuke bezigheid.
Wat heb ik mijn dorp ( Elshout) en dorpsvrienden gemist!!!

Marilou NillesenBHIC zei op 21 maart 2019 om 10:13 uur

Bedankt Chris, ik vrees dat je niet de enige bent met deze nare ervaringen op deze plek. Het getuigt van veel kracht dat je het hier zo sterk onder woorden weet te brengen.

Goed dat je het hier deelt, dank daarvoor.

Frank van den Broek zei op 25 maart 2019 om 10:10 uur

Naar aanleiding van een onderzoek naar mijn familie ben ik in het bezit gekomen van de jaarboeken 1931 t/m 1935, met veel klasse-foto's en foto's van het instituut zelf. Ik zou het fijn vinden als deze foto's ook bij u welkom zijn, zodat e.e.a. voor de toekomst
bewaard blijft.

Gerard Segers zei op 25 maart 2019 om 14:16 uur

Ben vanaf 1950 tot 1955 op De Ruwenberg geweest,en heb me in al die jaren nooit onveilig of bedreigd gevoeld.Veel gesport,geleerd en leuke jongensachtige ervaringen gedeeld met vrienden en fraters.Ben nu 75 en kan nog steeds met veel plezier aan die jonge jaren terugdenken.

Kees De Swart zei op 25 maart 2019 om 17:19 uur

Ik zat van 1957 tot 1958 in de 6e klas op de Ruwenberg.
Hebt u daar foto's / informatie van ?
Ik hoor graag van u .
mvg. C De Swart.

Marilou NillesenBHIC zei op 25 maart 2019 om 20:42 uur

@Frank: Hartelijk dank voor je berichtje! Dat klinkt zeer interessant, ik ga mijn collega Thijs hierop wijzen

@Gerard: vriendelijk dank voor reactie. Wat fijn te lezen dat je zulke mooie ervaringen hebt om op terug te kijken. We merken het hier vaker: mensen kunnen heel uiteenlopende herinneringen hebben, van zeer positief tot heel negatief. Vanzelfsprekend zijn beide verhalen hier welkom, zeker ook dat van jou. Veel dank, Gerard

@Kees: niet dat ik zo weet, Kees, maar ook dat vraag ik na bij collega Thijs. We komen er nog op terug!

Thijs de LeeuwBHIC zei op 26 maart 2019 om 15:27 uur

@Kees: dank voor je bericht. Ik heb even in onze beeldbank gezocht. "Ruwenberg" intypen levert 422 resultaten op. Volg daarvoor deze link: https://www.bhic.nl/memorix/images/search/?mode=gallery&view=horizontal… Als je naar beneden scrolt, dan zul je uiteindelijk ook best wat foto's tegenkomen van leerlingen. Diverse klassenfoto's ook, veel uit de jaren vijftig. Dus wie weet zit je daar tussen? We horen het natuurlijk graag als dat zo is! Hartelijke groeten,

John v Woensel zei op 27 maart 2019 om 12:18 uur

Twee jaar ruwenberg 1963-65 leuke tijd gehad .

Marilou NillesenBHIC zei op 27 maart 2019 om 15:28 uur

Bedankt voor je berichtje, John. Welke herinnering is je het meest bijgebleven?

John v Woensel zei op 27 maart 2019 om 17:25 uur

Twee jaar ruwenberg 1963-65 leuke tijd gehad .

Gerard Segers zei op 27 maart 2019 om 18:25 uur

Heb inderdaad juiste foto gevonden uit 1955. Juni1955.

Louis Baudoin zei op 28 maart 2019 om 17:54 uur

Ik zat van 1962 - 1966 op de Handelsschool intern op de Ruwenberg. Op Coeur superieure bij de Bels (bijnaam van frater.....)
Ik heb er een leuke tijd gehad maar miste de contacten met de thuissituatie. Ik kon dat redelijk goed verdringen en me overgeven aan het kostschoolleven. Als je dat niet kon, had je geen leuke tijd. Veel sporten, tafeltennissen en biljarten. Ook s Winters schaatsen op een ondergespoten Coeur. Ik heb er leren roken in de aula. Gelukkig ben ik daar vanaf. Een strak dagprogramma met vaste rituelen waaronder veel studeren.

Louis Baudoin zei op 28 maart 2019 om 17:55 uur

Ik zat van 1962 - 1966 op de Handelsschool intern op de Ruwenberg. Op Coeur superieure bij de Bels (bijnaam van frater.....)
Ik heb er een leuke tijd gehad maar miste de contacten met de thuissituatie. Ik kon dat redelijk goed verdringen en me overgeven aan het kostschoolleven. Als je dat niet kon, had je geen leuke tijd. Veel sporten, tafeltennissen en biljarten. Ook s Winters schaatsen op een ondergespoten Coeur. Ik heb er leren roken in de aula. Gelukkig ben ik daar vanaf. Een strak dagprogramma met vaste rituelen waaronder veel studeren.

Marilou NillesenBHIC zei op 31 maart 2019 om 17:51 uur

Bedankt voor je berichtje, Louis. Kwam die frater ook echt uit België, of had zijn bijnaam een andere reden? Goed te lezen dat je je draai wist te vinden op kostschool (en nog beter dat je ook weer van het roken bent afgekomen ;)

Frank van den Broek zei op 7 april 2019 om 10:14 uur
Frank van den Broek zei op 7 april 2019 om 10:15 uur
Frank van den Broek zei op 7 april 2019 om 10:15 uur
Frank van den Broek zei op 7 april 2019 om 10:16 uur
Frank van den Broek zei op 7 april 2019 om 10:17 uur
Frank van den Broek zei op 7 april 2019 om 10:18 uur
Frank van den Broek zei op 7 april 2019 om 10:19 uur

Facebookgroep aangemaakt: zoek: Ruwenberg (St.Michiels-Gestel)

Nico Uijttewaal zei op 7 april 2019 om 10:23 uur

wilt u mij svp geen nieuwe berichten meer sturen? Ik wil alles “ deleten”! En kan dus geen herinneringen gebruiken!
Bedankt.

Frank van den Broek zei op 7 april 2019 om 19:21 uur
Thijs de LeeuwBHIC zei op 8 april 2019 om 08:55 uur

@Nico Uittewaal: dat gaan we regelen. Je meldt je als volgt af: Als het goed is krijg je een melding/herinnering, omdat ik dit bericht heb geplaatst. Een herinneringsbericht zoals je er al diverse hebt gekregen. In al die berichten staat onderaan deze melding: wilt u zich afmelden, klik dan hier. Als je dan op "hier" klikt, zou je moeten worden afgemeld van verdere meldingen.
We horen graag of dit werkt. Hartelijke groet

Thijs de LeeuwBHIC zei op 8 april 2019 om 09:01 uur

@Frank: oei, da's natuurlijk heel vervelend. In ieder geval zijn je testberichten zo te zien doorgekomen : ) Het is voor ons moeilijk zeggen waar het aan ligt, als iemand geen reacties kan plaatsen. Kan liggen aan het apparaat waarop je de site bekijkt (is dat een mobieltje of een PC), en aan de browser (FireFox, Chrome, Internet Explorer). Het kan helpen om bijvoorbeeld eens van browser te wisselen om te kijken of het probleem zich dan nóg voordoet. Ondertussen blijven wij achter de schermen de werking van de site controleren en waar nodig verbeteren. Dank voor je bericht in ieder geval!

Toin van Kampen zei op 29 april 2019 om 18:33 uur

Hallo,
Heb van 62- 64 op de ruwenburg gezeten. (heb nog rapporten ervan)
Er zijn me paar dingen bijgebleven.
- als je in de rij iets deed wat niet mocht (praten) moest je armen over elkaar doen en kreeg je met vlakke hand klap in je gezicht.
- strafwerk betekende een bladzijde uit geschiedenisboek met punten en komma,s uit je hoofd leren. En was pas voorbij als het foutloos opgezegd was.
- ik was best ondernemend in die tijd. Dus ging overal heen . Ook naar de klokkentoren. Op zolder waar opslag was. Ben keer betrapt door een frater (naam weet ik even niet) die mij uitnodigde op zijn schoot te zitten. Denk dat hij zelf wist dat het niet klopte. Er is niets gebeurd. Maar vele jaren later besefte ik pas wat er eigenlijk gebeurde. Heb er niets aan overgehouden er was immers niets gebeurd.
- heb mijn liefde voor lezen gevonden op de ruwenberg
Dat is wat ik me ( op dit moment herinner)

Nico Uijttewaal zei op 29 april 2019 om 20:53 uur

Thijs.!!!
Stop nou met die meldingen.

Marilou NillesenBHIC zei op 30 april 2019 om 15:25 uur

Hallo Toin, bedankt voor je reactie. Je voorbeelden geven een heel duidelijk beeld hoe het in die begin jaren zestig moet zijn geweest op de Ruwenberg. Met vrij opzienbare methoden; van zowel de klap met vlakke hand, het leren van een pagina uit het geschiedenisboek, tot het verplicht op schoot moeten zitten. Je beschrijft heel nuchter allemaal, en wellicht is het daar om ook best aangrijpend om te lezen.

Gelukkig is er ook dat ene lichtpuntje: de liefde voor het lezen. Is er een boek dat je daar hebt 'ontdekt' en dat je je leven is bijgebleven?

Hanneke Blaas zei op 9 mei 2019 om 11:02 uur

Mijn vader is hier op kostschool geweest. Hij heeft de school in 1917 verlaten en was toen 17 jaar.
Zijn er nog ergens inlichtingen te vinden rond die tijd? Is er nog een archief?

Thijs de LeeuwBHIC zei op 13 mei 2019 om 09:59 uur

Hallo Hanneke, bedankt voor je vraag en leuk dat je onze site bezoekt.

Voor informatie over internaat De Ruwenberg zou je om te beginnen hier, op het BHIC, een blik kunnen werpen in de Documentatie Sint-Michielsgestel. Via deze link kun je zien wat daarin voor materiaal zit m.b.t. de Ruwenberg: http://www.bhic.nl/integrated?mivast=235&mizig=210&miadt=235&micode=159…

Ook kun je bij ons, op de BHIC-leeszaal, diverse boeken aanvragen en inzien met informatie over de Fraters van Tilburg en hun kostschool in Sint-Michielsgestel. Zie deze link voor de zoekresultaten: http://www.bhic.nl/onderzoeken/boeken?mivast=235&miadt=235&mizig=82&miv… In die lijst vallen bijvoorbeeld deze boeken/documenten op:
- Gedenkboek uitgegeven bij het honderdjarig bestaan van het instituut "Huize Ruwenberg" te St. Michiels Gestel, 1852-1952 / J.H.A. Beijer, 1952
- Kweekplaats van katholieke deugd : De onderwijsstrategie van de Congregatie van de Fraters van Tilburg tussen 1844 en 1916 / Ton Kox, 2014
- Stukken met betrekking tot de geschiedenis van internaat Ruwenberg en de sloop van de gebouwen alsmede de nieuwbouw van het conferentie-oord / , Zonder datum

En ik zou je vraag ook zeker richten aan het centraal archief van de Fraters van Tilburg, aan de Gasthuisring 54 in Tilburg. In dat archief vind je o.a. materiaal met betrekking tot verschillende fraterhuizen en daaraan verbonden scholen, en ook over individuele fraters. (Bron: https://www.cmmbrothers.org/nieuws/uit-het-archief-van-de-fraters/)
De contactgegevens vind je hier: https://www.cmmbrothers.org/contact/

Ook kun je contact opnemen met de Heemkunde vereniging De Heerlijkheid Herlaar (omvat het grondgebied van de kernen Sint-Michielsgestel, Halder en Gemonde). Website: https://www.deheerlijkheidherlaar.nl/ Adres: Hortensiatraat 2, 5271 GT Sint-Michielsgestel. E-mail: info@deheerlijkheidherlaar.nl

Hopelijk helpt dit je een beetje verder. Veel succes met je zoektocht en als je nog vragen hebt, geef hier dan zeker een seintje!

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.