Fraterhuis en communiteit H. Stanislaus in Tilburg

Paul Huismans

vertelde op 7 december 2012 om 03:37 uur

De kweekschool van de Fraters van Tilburg was vanaf 1850 gevestigd aan de Gasthuisstraat. In 1854 brachten ze hier ook de priesteropleiding onder. Guibert de Beer uit Tilburg, een familielid van de superieur, bouwde in 1887 een nieuw huis aan de Fraterstraat, dat daarna als kweekschool functioneerde.

Tilburg, Internaat en kweekschool H. Stanislaus. Foto: Collectie Jan Smits — *Tilburg, Internaat en kweekschool H. Stanislaus (foto: Collectie Jan Smits)*

Dit werd succursaalhuis (dochterklooster) van de H. Stanislaus Kostka. In 1909 kreeg het gebouw er een verdieping bij. Uitbreidingen volgden in 1922, met onder andere een gymnastiekzaal, die tegelijk als aula en toneelzaal diende. De kweekschool werd in 1985 na een fusie gesloten, het gebouw werd bij het moederhuis getrokken voor de onderwijzersopleiding. Het is in 1985 gesloopt.

Het strenge en sobere, bakstenen gebouw bevatte boven de ingangsdeur een Stanislausbeeld in een ondiepe nis op een sokkel. Het grote, rechthoekige gebouw had lange zijgevels. De kleine dakkapellen en de ranke schoorsteentjes gaven het dak enige levendigheid. De latere verdieping en de iets lager gehouden aanbouw waren in dezelfde stijl uitgevoerd.

Bron: Jan Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant. Alphen a/d Maas, 2010.

Meer Kloosters

Reacties (2)

Ben Ophof zei op 20 februari 2026 om 11:04 uur

Het verhaal van Paul Huismans (7-12-2012) over de kweekschool van de Fraters van Tilburg bevreemd mij zeer.
Van 1960 tot 1964 heb ik in dit gebouw gewoond aan de Fraterstraat. Volgens mijn informatie is het gebouwd in 1887 en het maakte deel uit van een enorm groot kloostercomplex, net achter het station.
Ik heb het gekend als een juvenaat voor jongens die frater wilde worden. Nadat je de 3-jarige Ulo had afgerond in het juvenaat (Franciscus van Sales) te Goirle, ging je naar Stanislaus in Tilburg. Het was geen klooster maar een internaat. Hier startte je je kweekschool-opleiding. Enkele fraters hadden wel een kamer in dit gebouw maar allen behoorden bij de communiteit van het nabij gelegen moederhuis. In het juvenaat zelf was geen fraterscommuniteit.
Er waren enkele leslokalen, een studie- en recreatiezaal en een refter voor de (interne) studenten. De huiskapel en slaapzalen bevonden zich boven. Er was een eigen keuken met een frater-kok en er was ook een frater-portier. In mijn tijd woonden er ongeveer 30 juvenisten die allen de bedoeling hadden om frater te worden.
In Stanislaus verbleef je twee jaar en ging toen voor een jaar het noviciaatsgebouw in. Tijdens de noviciaat-periode werd er niet gestudeerd, hierna ging men wonen in weer een ander gebouw en vervolgde de opleiding.
Stanislaus heeft zeker tot de eind jaren 60 als juvenaat gefunctioneerd en als kweekschool voor de internen.

Marilou Nillesen zei op 21 februari 2026 om 18:57 uur

Dag Ben, met dank voor je uitgebreide reactie hier. Ik ga ervan uit dat mijn (inmiddels oud-)collega Paul deze gegevens heeft gebaseerd op het Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant van Jan Smits (die ook als bron staat vermeld).

Aangezien je zelf vier jaar daar hebt gewoond — in combinatie met je gedegen onderzoekservaring — is jouw gedetailleerde aanvulling enorm waardevol. Dus dank voor deze inhoudelijke aanvullingen. Een en ander is aangepast.