Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Juvenaat van de Broeders van St. Louis in Oudenbosch

Internaten

De Broeders van de H. Aloysius Gonzaga (ook wel Broeders van Oudenbosch of Broeders van St. Louis genoemd) hadden in Oudenbosch meerdere kostscholen onder hun hoede. Een daarvan was een 'juvenaat', een middelbare school voor aspirant broeders. Deze kostschool heette Juvenaat van het Heilig Hart.

Het juvenaat was ondergebracht in een langwerpig gebouw met een rood pannendak. Via een overdekte verbindingsgang was het verbonden met het Groot Juvenaat, waar de kapel deel van uitmaakte (op de eerste etage, zie de foto) en ook de keuken en de afwaskeuken waren gevestigd. Het Groot Juvenaat was via een tussenbouw verbonden met Sancta Maria, het generalaat oftewel het huis waar het internationale bestuur van de broedercongregatie was gevestigd.

Het generalaat was in eerste instantie ondergebracht in een witte villa tegenover het station. Later volgde de verhuizing naar een villa op de hoek Bosschendijk / Beukenlaan. Die laatste villa werd onlangs verkocht en draagt nog steeds de naam "Generalaat". Het huidige generalaat is gevestigd aan de Markt 84, op de hoek van de Lollestraat. Maar binnen afzienbare tijd zal een andere locatie worden betrokken.

Het Juvenaat van het Heilig Hart is inmiddels omgebouwd tot een appartementencomplex. Hetzelfde geldt voor het resterende deel van het kloostercomplex en de voormalige kapel.

Op de onderste foto zien we enkele leerlingen van het juvenaat. Zij wagen zich aan een evenwichtsspel, tijdens een van de zomerkampen die de broeders in hun eigen bos organiseerden. Heb jij nog daaraan deelgenomen? Hoe kijk jij terug op jouw verblijf op het juvenaat? Er blijkt maar weinig informatie te vinden over deze kostschool, dus alle aanvullingen zijn van harte welkom.

Reageer hieronder en deel je herinneringen. Foto's zijn ook van harte welkom. Verzend ze naar info@bhic.nl en den plaatsen we ze hier.

Foto's

Collectie Katholiek Documentatie Centrum 1a6206 en 1A11583

______________________

Terug naar:

Startpagina Juvenaat Broeders van St. Louis

Internatenkaart

35

Reacties (35)

René Bosch zei op 25 maart 2019 om 12:19 uur

Bovenstaande beschrijving is niet helemaal juist. De witte villa (voormalig jachthuis) in een bosrijke omgeving betreft de locatie Boslust bij Bergen op Zoom (Zoomland). Het generalaat van de congregatie was de statige villa naast het station Oudenbosch (Sancta Maria), later in een villa aan de Bosschendijk, nu -2019- in een pand aan de Markt (nr. 84), en op termijn elders in Oudenbosch.
Het juvenaataan de Bosschendijk is intussen omgebouwd tot een appartementencomplex. Ook het resterend deel van het belendend Groot Juvenaaten de voormalige kapel (foto) zijn nu appartementen.
Bij het juvenaat bevond zich de MULO-school van de broeders.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 25 maart 2019 om 13:32 uur

@René: volgens mij is er inderdaad wat door elkaar gaan lopen in de beschrijving. Over beide witte villa's hebben we trouwens een kloosterverhaal, dus die heb ik gelijk even naast elkaar gelegd. Witte villa in Oudenbosch: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/generalaat-sancta-maria-de-witte… Over Boslust: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/broederhuis-huize-boschlust-in-b…
De beschrijving zal worden aangepast. Heb je zelf trouwens nog op deze kostschool (of een andere in Brabant) gezeten? Bedankt voor je reactie.

Paul van Lieshout zei op 26 maart 2019 om 15:03 uur

In ons gezin (zelfstandig ondernemer) was het vanzelfsprekend dat je naar kostschool ging; mijn oudste zus naar Aarle-Rixtel, mijn jongste zus naar Best en mijn oudere broer naar Oudenbosch (Klein + Groot Juvenaat).
Dus op mijn 11de (vroege leerling) mocht ik, als jongste uit het gezin, mij in augustus 1967 melden op het Klein Juvenaat in Oudenbosch. Mijn ouders hadden daarvoor gekozen omdat het kleinschalig was en de ‘kost’ niet slecht was ;-) Mijn broer had daar net de ‘kweekschool’ verlaten.
Hier heb ik een prachtige tijd gehad; leuke, aardige huisgenoten, veel tafeltennis en biljarten, voetballen op de cour en op het toneelpodium, waar de TV stond, naar Paulus de Boskabouter + Sport in Beeld kijken.
In de eerste week mochten we dan naar Boschlust op de Wouwse Plantage voor een kennismakingsweek. Aansluitend begon dan de school; in mijn geval de Pastoor Hellemons Mulo. Hier hoorde dan uiteraard ook de (verplichte) studie-uren bij; jij achter een klein bureautje, en de broeder op een verhoging achter zijn lessenaar. En dan ’s avonds naar je chambrette op de slaapzaal met lange wasbakken.
Wat minder was, waren de keren dat je naar huis mocht: alleen met de schoolvakanties (herfst, kerst, paas en grote). Dus tot de herfstvakantie niet thuis geweest. Maar op een gegeven moment raakte je daar aan gewend en ging je bij bakker Buys negerzoenen scoren; een hele doos beschadigde voor 10 cent. Of naar de bakkersschool waar de gebakjes ook niet te duur waren. Maar ook met de fiets naar het Bosbad in Hoeven om een middagje te zwemmen.
Maar na dit eerste jaar werd (ten minste) het Klein Juvenaat gesloten en moest er dus een oplossing gezocht worden. Die werd gevonden bij dezelfde broeders, en wel op Saint Louis, aan de andere kant van het spoor (voor vervolg zie Saint Louis).

René Bosch zei op 27 maart 2019 om 12:12 uur

De benaming is onjuist. Het moet zijn: Juvenaat van het H. Hart. Dat is het langwerpige gebouw met het rode pannendak. Via een overdekte verbindingsgang was het verbonden met het Groot Juvenaat, waar de kapel (1e etage) deel van uitmaakte. Dit Groot Juvenaat, waar ook de keuken en de afwaskeuken was gevestigd was weer via een tussenbouw verbonden met Sancta Maria (de villa). In 'mijn tijd' was het Generalaat een vrijstaand pand aan de Bosschendijk (hoek Bosschendijk / Beukenlaan).
Nog een leuk detail: in het souterrain van Sancta Maria bevond zich een kluis. Broeder econoom/archivaris had hiervan de lange sleutel met dubbele baard, en de code (voor mij destijds een zeer intrigerend cijferslot). De kluis diende voor de opslag van het archief. Als hij hier moest zijn en de zware kluisdeur open stond werd middels een verlengsnoer het licht ontstoken.
Hij vertelde mij dat dit moest omdat de kluis volledig luchtdicht was, en er dus geen elektra in de wanden aanwezig was (pijpen/schakelaar).

René Bosch zei op 27 maart 2019 om 12:52 uur

Sancta Maria was inderdaad geen internaat. In het pand bevond zich een grote ontvangstruimte (waar je binnenkwam via de statige buitentrap en het bordes) een aantal kamers van de broeders, de broeder-refter en ruimtes voor administratie.
In het souterrain was de afwaskeuken, de broodkeuken en een kelder de (voormalige) stookruimte. Ook in het souterrain: een doka. In de ruimte waar die kluis was dronk het huishoudelijk personeel en de tuinman altijd koffie.
Ook interessant: de zolder. Een ruimte over het gehele pand, waar destijds Broeder Erich (Bruno Ernst ofwel Hans de Rijk) een ruimte had afgescheiden als werkplaats voor het slijpen van spiegels voor astronomische kijkers.
Via de 'tussenbouw' kwam je de kapel binnen of ging je via een trap naar boven naar het koor van de kapel met het orgel.
Het is gebeurd dat enkele jongens zich een toegang hadden gebaand naar de zolder van de kapel, de klepel van de kapelklok hadden 'ingepakt' in een conservenblik, en genoten van het gezicht van de broeder die de volgende morgen -zoals gewoonlijk- de klok ging luiden.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 27 maart 2019 om 12:57 uur

Duidelijk, René en nogmaals dank voor alle informatie die je ons geeft. Zoals je ziet wordt de tekst er tussendoor op aangepast. Niet altijd zo snel als we zouden willen, maar het gebeurt wel : ) En weer een mooie anekdote als afsluiter. Tja, het blijven jongens hé ondanks alle nadruk op gehoorzaamheid. Ik vind het nog best wel een originele grap; hopelijk kon de broeder 'm ook nog een beetje waarderen (zal wel niet!)

Marilou NillesenBHIC zei op 27 maart 2019 om 10:30 uur

Bedankt voor je mooie bijdrage, Paul. Elf jaar klinkt toch erg jong om zo naar kostschool te gaan, maar misschien maakte de vanzelfsprekendheid binnen jullie gezin dit minder zwaar? De herinneringen die je hebt - van het sporten tot aan de beschadigde negerzoenen - klinken prachtig, fijn dat je terugkijkt op zo'n mooie periode van je leven.

Dan ga ik nu verder lezen op Saint Louis ;)

https://www.bhic.nl/page/41020#214039#121652b2ca66b0ec012bb34fc3c2c86a9…

B. van Ulden zei op 29 mei 2019 om 23:10 uur

Mijn vader heeft in ongeveer 1910-1915 op Saint Louis gezeten. Zijn ouders woonden in Leiden. Is er nog iets uit die tijd en specifiek over mijn vader te vinden?
Zijn naam: Henk (HBA) van Ulden

Marilou NillesenBHIC zei op 27 maart 2019 om 10:30 uur

Bedankt voor je mooie bijdrage, Paul. Elf jaar klinkt toch erg jong om zo naar kostschool te gaan, maar misschien maakte de vanzelfsprekendheid binnen jullie gezin dit minder zwaar? De herinneringen die je hebt - van het sporten tot aan de beschadigde negerzoenen - klinken prachtig, fijn dat je terugkijkt op zo'n mooie periode van je leven.

Dan ga ik nu verder lezen op Saint Louis ;)


https://www.bhic.nl/page/41020#214039#121652b2ca66b0ec012bb34fc3c2c86a9…

Marilou NillesenBHIC zei op 3 juni 2019 om 10:31 uur

Hallo B. van Ulden, dank voor je berichtje. Ik kan me voorstellen dat je benieuwd bent naar die periode. Mogelijk kom je op deze manier verder:

https://westbrabantsarchief.nl/collectie/archieven/details/NL-BozWBA-ra….

Succes met je zoektocht!

Thijs de LeeuwBHIC zei op 27 maart 2019 om 12:36 uur

@René: dank voor de correctie en je aanvulling. Gaan we het verhaal op aanpassen. En een leuk verhaal over die kluis, ik begrijp wel dat zoiets je bijblijft na al die jaren. Bedankt voor het delen ervan.

Pim Wilde zei op 9 juni 2019 om 12:36 uur

In 1994 promoveerde Dr. J.P.A. van Vugt aan de Radboud Universiteit Nijmegen op een onderzoek naar de werkzaamheden van vijf Nederlandse onderwijscongregaties van broeders en fraters in de periode 1840 - 1970. In dit boek beschrijft Joos van Vugt vijf Nederlandse onderwijscongregaties, waaronder drie Brabantse: de Broeders van Oudenbosch, de Fraters van Tilburg en de Broeders van Huijbergen. Het is een interessant en tegelijk goed leesbaar boek dat een goed inzicht biedt in de betekenis van deze congregaties voor het onderwijs in Nederland.
Zie Joos van Vugt, Broeders in de katholieke beweging. Nijmegen 1994, ISBN 90 70504 48 0. Het boek is nog steeds te koop. Het kan ook (legaal) worden gedownload via de onderstaande link.
https://ru.on.worldcat.org/oclc/1029608542

Marilou NillesenBHIC zei op 11 juni 2019 om 09:43 uur

Hartelijk dank voor deze inhoudelijke aanvulling, Pim. Een goede tip voor een ieder die hierover meer te weten wil komen.

René Bosch zei op 11 juni 2019 om 13:20 uur

Helaas is er toch weer een misverstand(je) m.b.t. het Generalaat. Was het eerst de witte villa tegenover het station, daarna de villa (met de naam Generalaat) op de hoek Bosschendijk-Beukenlaan. Op internet vind je dat deze villa onlangs verkocht is en nog steeds met de naam 'Generalaat' is getooid.
Het huidige gebouw dat als generalaat dienst doet is Markt 84 (hoek Lollestraat). Binnen afzienbare tijd wordt een andere locatie betrokken.

A.v.d.Maade zei op 16 juni 2019 om 15:33 uur

Gaarne wilde ik het een ander toelichten van 5-6 jaren die daar op school ben geweest v.a plus minus 8 jaar broeder Bonefatiës als jullie belang heb
Jaren op de klein cour gespeeld ook voetbal velden en noch meer te vertellen slaap zalen Groetjes Andrë

Thijs de LeeuwBHIC zei op 17 juni 2019 om 10:07 uur

@René: bedankt en geen probleem, juist goed dat je het aangeeft en ons scherp houdt! Ik zal de tekst aan de hand van je opmerking nog eens onder de loep leggen.

@André: welkom op de site! We zouden het heel fijn vinden als je wat meer zou willen vertellen over dit internaat, hoe jouw verblijf was. Eigenlijk wat je zelf al aangeeft: hoe jullie je vrije tijd doorbrachten, hoe het er op de slaapzaal aan toe ging... en ga maar door. Over dat dagelijkse leven, vanuit het oogpunt van de leerling, weten we eigenlijk nog maar heel weinig.

Marilou NillesenBHIC zei op 17 juni 2019 om 10:08 uur

Dank voor jullie reacties, René en André. Goed dat je eea duidelijk maakt wat betreft het Generalaat, René. Heel verhelderend en duidelijk, bedankt daarvoor.

En André, begrijp ik goed dat je 8 jaar was toen je daar heen ging? Dat moet toch niet eenvoudig zijn geweest, lijkt me. Hoe kijk je terug op die tijd?

René Bosch zei op 17 juni 2019 om 14:15 uur

Ik denk dat André op de verkeerde plek is. Het Juvenaat was een internaat voor jongens die broeder wilden worden. Je kwam na de lagere school op het Juvenaat, dus zo met 12 jaar. André heeft waarschijnlijk op Saint Louis gezeten. Daar was ook 'de kleine kant' in de Mariabouw, met de kleine cour (beneden naast de kapel). Daar kwam je via een tunneltje vanaf de grote cour (voor de kapel). In de Mariabouw verbleven de kleine kinderen (weet het niet zeker, maar ik denk vanaf een jaar of 6).
Ik zal nog reageren op de vraag van Thijs, maar dan uiteraard de situatie op het Juvenaat.
PS: hoe kan ik fotomateriaal naar jullie sturen?

Thijs de LeeuwBHIC zei op 17 juni 2019 om 14:59 uur

@René: leuk! Je kunt die foto's scannen en versturen naar het e-mailadres info@bhic.nl, o.v.v. juvenaat H. Hart. Wij voegen ze dan graag aan het verhaal toe.

Piet Heijnen zei op 12 november 2019 om 17:30 uur

Bij toeval kom ik op deze site terecht
ik was juvenist en ben op boslust begonnen aan mijn opleiding
Ik ben geboren in wouw 24-12-1940.
De lagere school was 5 jaar in wouw en daarna op de broederschool St Marie in roosendaal, daar was het onderwijs beter.
Daarna werd ik "geroepen" naar de broeders in oudenbosch na de mulo heb ik 2 jaar kweekschool gedaan.
Vooral het voetballen op albano vond ik fijn.
Toen ik van het juvenaat afging, heb ik schriftelijk cursus bouw gevolgd en ben daarna in roosendaal gaan werken bij een bouwbedrijf.
Al spoedig ben ik een tegelzettersbedrijf gestart en na enkele jaren had ik 100 tegelzetters in dienst.
Ik deed grote werken zoals alle tunnels betegelen in nederland.
Mijn laatste werk was het vliegveld zanentem in brussel met 25.000 m2
Uitgevoerd met mapei lijm van de familie mariotti
Leuke tijden
P.A.Heijnen
Brasschaat

Thijs de LeeuwBHIC zei op 13 november 2019 om 15:46 uur

Hallo Piet en dank voor je reactie. Mooi om te lezen dat je zo'n goede tijd hebt gehad op dit internaat. Onder andere op die kostschool is dan eigenlijk het fundament gelegd van al die latere grote werken in je carrière - kennis, vaardigheden en ik neem aan ook een bepaalde levenshouding, arbeidsethos... Zijn er behalve het voetballen nog meer dingen die je te binnen schieten die het zo'n leuke tijd maakten?

En begrijp ik het goed dat je dus aanvankelijk "roeping had" en broeder wilde worden?

Maaike zei op 4 april 2020 om 12:38 uur

Graag zou ik willen weten of wanneer mijn vader op het internaat heeft gezeten in Oudenbosch. Wellicht zijn er zelfs nog foto's van.
Mijn vader is al geruime tijd overleden. Mijn vader is uit een verhouding is geboren. Wij als dochter hebben dus nooit de juiste achternaam gehad.
Mijn vader:
Nicolaas Josephus Keet geboren op, 1 juni 1921 te Zandvoort.
Moeder van mijn vader: Alida Wilhelmina Dral
De Vader van mijn vader is dus onbekend,, Keet is dus niet juist geweest maar mijn vader stond wel onder deze naam ingeschreven in dit internaat.

Mijn vraag is het volgende. Wie heeft destijds deze kosten voor het internaat op zich genomen. Mijn oma was niet rijk en wij denken dus dat het iemand is geweest waar mijn oma destijds een verhouding mee heeft gehad. Wij weten wel dat het iemand is geweest uit Den Haag. Beginnend met de letter R in de achternaam. Wellicht een franse naam dat zou best mogelijk kunnen zijn. Zo zou ik er achter kunnen komen wie zijn echte vader was.

Er moeten toch nog inschrijvingen van zijn of betaal gegevens en dus namen. In die tijd was
dat denk ik toch vrij duur een internaat en men schreef alles op.
Mijn vader was ongeveer 6 jaar dus dit moet rond 1927 zijn geweest. Ik meen dat hij
2 jaar daar op kostschool heeft gezeten. Het kan ook zijn hij ouder was vanaf 12 jaar

Wie o wie kan mij iets vertellen over deze tijd?

Maaike Keet

Rene Bosch zei op 4 april 2020 om 15:49 uur

Maaike, waarschijnlijk heb je het over het internaat Saint Louis (en niet over het juvenaat). Je kunt informatie vinden bij het Westbrabantsarchief te Bergen op Zoom. Zie: www.westbrabantsarchief.nl (Archief van het Instituut Saint Louis (kostschool / internaat) te Oudenbosch, 1870-2001).

Norah zei op 4 april 2020 om 16:11 uur

Dag Maaike,

Ik begreep eerst niet goed waarom je vader Keet heette en niet Dral, maar ik ben op onderzoek gegaan(online). Je vader is binnen 10 mnd. na de scheiding van je grootmoeder met haar eerste man dhr. Keet geboren, en met heette dan nog naar de wettige echtgenoot van de moeder.
Is er ooit ook een persoonskaart bij het CBG in Den Haag van je vader aangevraagd?
Pas volgend jaar(privacy-wet) is het een eeuw geleden dat je vader geboren is, anders zou je misschien zijn geboorteakte kunnen inzien, mogelijk heeft de biologische vader aangifte gedaan.
Mvg.

Norah zei op 4 april 2020 om 16:43 uur

Je vader heeft van 09-09-1927 komende vanuit A'dam tot 07-02-1930 op het internaat gezeten, en vertrok toen naar Zandvoort. Hij was erg jong.
www.wiewaswie.nl

Maaike zei op 6 april 2020 om 10:56 uur

ok dank Norah,
weet jij wie deze kosten op zich heeft genomen? is daar ook documentatie over?
Hoor het graag nog waar ik dit kan vinden. Gr. Maaike

Norah zei op 6 april 2020 om 11:15 uur

Dag Maaike,

Ik zou het echt niet kunnen zeggen, we hebben het hier over bijna honderd jaar geleden. Ik zag dat je grootmoeder hierna nog twee maal getrouwd is geweest, mogelijk door de tweede man? Allemaal gissingen.
Heet je vader nooit een naam gehoord van zijn moeder?
De site die René vermeldde, is dacht ik het enige bij wie je kunt aankloppen.
Mvg.

Maaike zei op 6 april 2020 om 11:29 uur

Dank, voor jullie berichten,

inderdaad het gaat over het internaat.
het is zo dat Keet niet de biologisch naam is dat heb ik al uitgezocht, hij stond wel vermeld idd in het bevolkingsregister maar dit is dus onjuist. mijn oma was zwanger toen zij twee maande zwanger was van mijn vader, automatisch heette je dan Keet, laatst genoemde echtgenoot. zij is pas in 1923 met Rooswinkel getrouwd dus dat kan ook niet zijn vader zijn geweest. Mijn moeder weet ook veel v deze geschiedenis want hij vertelde veel aan haar.
Ook heeft mijn vader mijn oudste zus verteld dat zijn moeder een verhouding had met iemand uit den Haag, een rijke familie met een deftige naam De naam weet ik niet alleen de letter R. Dit was in de jaren '90. zij heeft er nooit iets mee gedaan, ook was het nog in predigitale tijd. Ik heb recentelijk contact met mijn zus hierover opgenomen echter dit is alles wat ze nog weet.
Het is ook waarschijnlijk een franse naam want mijn oma was vaak te vinden in Menton en had een rijkelijk leven, ze werd door iemand dus onderhouden.
Het is idd allemaal gissen, echter ik heb een achternaam die niet van mij is en daar wil ik vanaf. beter laat dan nooit.
Dat internaat is naar alle waarschijnlijkheid de oplossing, wie werd dat bekostigd? Daar was niet gratis maar duur zeker voor die tijd. of heb ik het mis?

Maaike zei op 6 april 2020 om 11:38 uur

Mijn vader is door een arts aangegeven, F Stoppelaar. Keet is niet zijn biologische vader.

Gerhard van Meurs zei op 25 juli 2020 om 16:21 uur

Door toeval op deze side gekomen. Interessant! Ik ben nl op mijn twaalfde in 1954 naar Saint Louis gegaan en ben 3 jaar daarna naar het |Juvenaat gegaan waar ik de Mulo heb afgemaakt. Toevallig heb ik van de Juvenaat-tijd nog wel wat foto's omdat ik een eigen camera had. Ik zel binnenkort scannen en opsturen
vriendelijke groeten,
Gerhard

Gerhard van Meurs zei op 25 juli 2020 om 16:21 uur

Door toeval op deze side gekomen. Interessant! Ik ben nl op mijn twaalfde in 1954 naar Saint Louis gegaan en ben 3 jaar daarna naar het |Juvenaat gegaan waar ik de Mulo heb afgemaakt. Toevallig heb ik van de Juvenaat-tijd nog wel wat foto's omdat ik een eigen camera had. Ik zel binnenkort scannen en opsturen
vriendelijke groeten,
Gerhard

Gerhard van Meurs zei op 25 juli 2020 om 16:21 uur

Door toeval op deze side gekomen. Interessant! Ik ben nl op mijn twaalfde in 1954 naar Saint Louis gegaan en ben 3 jaar daarna naar het |Juvenaat gegaan waar ik de Mulo heb afgemaakt. Toevallig heb ik van de Juvenaat-tijd nog wel wat foto's omdat ik een eigen camera had. Ik zel binnenkort scannen en opsturen
vriendelijke groeten,
Gerhard

René Bosch zei op 25 juli 2020 om 16:34 uur

Dwalen we niet af???
Dit is toch een pagina over het Juvenaat?

Mariët BruggemanBHIC zei op 28 juli 2020 om 12:30 uur

Gerhard doet hier een bijzonder vriendelijk aanbod om over zijn tijd op het Juvenaat nog foto's aan ons op te sturen; dat zouden we zeer op prijs stellen. Alvast bedankt!

René Bosch zei op 28 juli 2020 om 21:21 uur

Mijn opmerking heeft betrekking op de eerdere berichten inzake het internaat (Maaike).

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.