Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

De Krabbebossen: katholiek kinderhuis in Rijsbergen

Internaten

In 1933 werd in Rijsbergen "De Krabbebossen" geopend. Het instituut zou het eerste rooms-katholieke kinderhuis van Nederland worden met twee doelstellingen: een gezondheidsoord voor "zwakke kleuters" en een centrum voor de opleiding van hulpkrachten voor kleuterzorg.


Foto: Nico van Zijverden / coll. Stadsarchief Breda, nr.

In tegenstelling tot de meeste rooms-katholieke instellingen indertijd werd De Krabbebossen niet geleid door een congregatie, maar een katholieke bond: de Provinciale Bond van het Wit-Gele Kruis. Met als doel om de grote kindersterfte van die tijd tegen te gaan. In het bestuur zat echter wel een pastoor uit Breda, A. Asselbergs. Hij was tevens geestelijk adviseur, aangesteld door de bisschop van Breda. In de statuten stond dat er geen besluit mocht worden genomen zonder dat dit eerst was goedgekeurd door de geestelijk adviseur.

Kleuters konden drie maanden aan een stuk verblijven op De Krabbebossen, maar dit werd vaak met drie maanden verlengd. Er waren ook kinderen die langer in het kinderhuis verbleven.

Twintig jaar na de opening had het huis 6000 kleuters verzorgd. De verzorging werd toevertrouwd aan lekenverpleegsters die hiervoor een opleiding hadden gevolgd en verliep aan de hand van vijf hoofdmiddelen:

  • Zoveel mogelijk openluchtbehandeling;
  • Uiterst zorgvuldige lichamelijk verzorging;
  • Goed geregelde voeding, zorgvuldig bereid, waarin alle bestandsdelen in de juiste verhouding aanwezig zijn;
  • Doelmatige kleding die in het koude jaargetijde voldoende beschutting geeft;
  • Een regelmatige levenswijze, die geheel aan de behoefte van het kind is aangepast.

In 1960 opende De Krabbebossen pas een bijhorende R.K. kleuterschool. Deze voldeed niet aan de officiële eisen voor een kleuterschool, maar werd toch per koninklijk besluit goedgekeurd. Het eerste jaar telde de school veertig kinderen, die ook verbleven in het kinderhuis, dat iets verderop lag. In 1985 werd de kleuterschool weer gesloten.

Klik op afbeelding voor PDF flyer

In 1969 breidde De Krabbebossen zich flink uit. Dat jaar werd het Willem-Alexanderhuis geopend door Princes Beatrix. Hierdoor kwam er in totaal plaats voor 120 kleuters - tot dan toe was er slechts plaats voor 80. Een jaar later werd het instituut officieel erkend als "medisch kinderhuis".

In 1999 fuseerde De Krabbebossen met De Stegel in Roosendaal en de resulterende instelling fuseerde vier jaar later met twee andere Brabantse zorginstellingen. In 2011 fuseerde deze stichting, Tender genaamd, met De Zuidwester en Don Bosco onder de naam Juzt. Deze jeugdzorginstelling vroeg in 2019 faillissement aan.

Bronnen

  • Ergoed Juzt
  • José Buiks-Hendrickx, 'Het Medisch Kindertehuis "De Krabbebossen", basisschool "De Koperakker" Rijsbergen' (Het Land van de Breede Aa 1992).
  • Foto's en flyer met dank aan John Jacobs van Ergoed Juzt.
 

Reageer hieronder, deel jouw herinneringen aan De Krabbebossen en vul deze pagina aan! Foto's zijn ook welkom en kunnen worden verzonden naar info@bhic.nl. Wij voegen ze dan hier toe.

Klik hier voor de herinneringen van Henk, die in de periode 1962-1974 in De Krabbebossen verbleef.

Klik hier voor de herinneringen van Maria Hack, die in 1955 in De Krabbebossen verbleef.


Gebedsprentje Krabbebossen voorkant

Gebedsprentje Krabbebossen achterkant

Foto van de Krabbebossen met Sinterklaas, Rita en haar broer Ad Burgerhof. Zij hadden in die tijd een jasschortje aan. Foto met dank aan Rita Wijkmans.

Deze foto is rond de kerst gemaakt bij de kerststal in 1964. Foto met dank aan Marjan v.d. Schans.
66

Reacties (66)

Kevin Ots zei op 29 november 2020 om 09:34 uur

Goede morgen,
Graag zou ik in contact willen komen met een aantal klasgenoten die hier, net als ik hebben gezeten? Ben geboren in 1981 en heb er op gezeten tussen de zomer van 1983 tot februari 1984. Mvg Kevin

Thijs de LeeuwBHIC zei op 8 december 2020 om 12:43 uur

Hallo Kevin en bedankt voor het reageren. Hopelijk gaan nog meer oud-leerlingen dat doen. Ook bij andere internaten zien we dat dit soms eventjes nodig heeft. Mag ik nog vragen hoe je op jouw verblijf in dit kinderhuis terugkijkt?

Rita Burgerhof zei op 17 december 2020 om 18:50 uur

Ik ben er geweest met mijn broer ad Burgerhof een aantal maanden. Daarna ben ik nogmaals paar maanden geweest. Denk jaar 1965 kan mij er weinig van herinneren. En wat ik nog wel heb onthouden dat ik mijn moeder miste, ze kwam gewoon niet zag nooit niemand in al die tijd. Was blij dat mijn broertje er toen nog was. Apart eten en slapen. Heb er jammer genoeg 1 foto van dat Sinterklaas kwam. Daar stond ik bij op de foto met mijn schortje aan. Verder weet ik niks erg jammer. Geen documenten of dergelijke.

Chris Kluft zei op 18 december 2020 om 06:42 uur

Hoi John,

Wat goed dat je de Krabbebossen op deze bijzondere wijzen door laat leven.
Ik zal deze tijd ook nooit meer vergeten!
Ik heb er een onwijs mooie tijd gehad en mooie herinneringen.

Maria zei op 1 januari 2021 om 20:04 uur

Hallo ik ben er in 1964 geweest en zal deze 6 maanden nooit echt nooit vergeten. Heel veel verdriet gehad dat ik mijn ouders niet zag. Ik zou graag met meerdere in contact willen komen van dat jaar. Ik was er ook met de kerstdagen.

Kevin zei op 1 januari 2021 om 20:21 uur

Weet er niet veel meer van, alleen dat ik heb geprobeerd te ontsnappen. Was 2 jaar en wilde er niet blijven omdat ik mijn moeder miste.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 4 januari 2021 om 11:03 uur

@Rita: als je wilt dan kun je die foto van Sinterklaas op De Krabbebossen sturen naar internaten@bhic.nl en dan voegen we die hier toe. Wat ik me nog afvroeg: waarom droeg je op dat moment eigenlijk een schort?

@Chris: goed om te horen dat je zo'n fijne tijd hebt gehad in dit kinderhuis. Wat maakte het voor jou zo'n mooie tijd? Bepaalde activiteiten of ook positieve herinneringen aan bepaalde klasgenoten?

@Maria: wat triest om te horen en wat erg dat je zelfs met de kerstdagen niet naar huis mocht (tenminste zo lees ik het)... Hopelijk gaan er hier snel andere oud-leerlingen van jouw jaar reageren. Mochten we kunnen helpen door achter de schermen contact te leggen dan mail me via internaten@bhic.nl

@Kevin: dank voor je reactie op mijn vraag. Je maakt wel nieuwsgierig naar die ontspanningspoging. Vertel er vooral meer over, als/wanneer je wilt!

Dank allemaal voor jullie reacties!

Carla Cazzetta zei op 10 januari 2021 om 18:19 uur

Heb er in de jaren 50 een tijd doorgebracht.
De gezonde buitenlucht zou mij beter doen eten.
Is niet gelukt,heb daarna altijd slechte verhouding met eten gehad.
De glazen gang traumatisch ervaren .
Waarschijnlijk om abrupte scheiding van mijn moeder.was 3 jaar denk ik.
Jammer dat er geen dossiers zijn bewaart.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 11 januari 2021 om 11:13 uur

Bedankt voor je reactie Carla. Zou je misschien nog wat meer willen vertellen over jouw verblijf? Zoals over die 'glazen gang'? Het is natuurlijk heel lang geleden maar wat kun je je nog als de dag van gisteren herinneren? Welkom op de site.

henk zei op 11 januari 2021 om 15:57 uur

Ik heb er gezeten in het jaar 1962-1963 ongeveer 6 maanden. Het was een vreselijke tijd. Je zag je ouders niet en toen ik door mijn vader werd weggehaald zei ik tegen mijn moeder juffrouw. En juffrouw mag ik naar de WC. Mijn hart zou nu bloeden als dat mijn dochter op 4 jarige leeftijd tegen me zou zeggen. Verder herinner ik mij zeer weinig van die tijd. Veel bidden. Ik heb nog een gebedsprentje daarvan. Zeer strenge leken opvoeders, slecht eten en totaal geen privacy. Kortom een rottijd. Ik denk dat er veel jonge kinderen beschadigd zijn voor hun hele leven door hier een tijd doorgebracht te hebben.

Maria Hack zei op 12 januari 2021 om 14:39 uur

In 1955 heb ik daar rond Kerstmis ook enkele weken en/of maanden (?) doorgebracht. Ik was 5 jaar en heb geen enkele herinnering aan deze periode. Wel nog enkele foto's en zo te zien was ik een tevreden, blij en gelukkig kind.
Volgens mijn vader was ik "het tweelingzijn" moe en was het beter dat we een tijdje uit elkaar waren..

Thijs de LeeuwBHIC zei op 12 januari 2021 om 14:49 uur

@Henk: ik kwam je al elders op de site tegen, maar wilde je ook hier nog graag bedanken voor je bijdrage(n). Belangrijk dat deze verhalen verteld en bewaard worden. Je zou ons een foto/scan van dat prentje kunnen sturen, naar internaten@bhic.nl, dan voegen we deze aan je reactie toe.

@Maria: het is ook alweer een hele tijd geleden, maar wat fijn dat je dan nog foto's hebt! Als je wilt, kun je er ons een paar sturen, naar internaten@bhic.nl, dan voegen we ze hier aan je reactie toe. Bedankt voor je bijdrage.

Jos Ritzerfeld zei op 1 februari 2021 om 16:42 uur

Ik heb er gezeten van 1963-1964 ongeveer 9 maanden. Ik herinner me de ster nog daar mochten we spelen en bleek wat ik later hoorde de plek waar mijn ouders me achter glas konden zien! Ik was de grote vriend van Janus de tuinman. Ik mocht vaak met hem mee! Ik herinner ook dat we ligapap met sinaasappelsap kregen

Thijs de LeeuwBHIC zei op 2 februari 2021 om 05:33 uur

Bedankt Jos voor je reactie. Eigenlijk zou je over alles wat je schrijft wel wat meer willen weten. Apart zeg, die 'ster', een bezoekruimte dus zonder dat jullie het wisten? Wat leuk dat je daar zo'n bijzondere band hebt gekregen me de tuinman, wat herinner je je nog het beste van de keren dat je mee mocht?

Kevin zei op 2 februari 2021 om 13:38 uur

Na een bezoek van mijn moeder en mijn vader, lag ik in bed en kon de slaap niet vatten. Ik had door het raam gezien dat zij er vandoor gingen en ik ben uit bed geslopen de deur zachtjes open gemaakt en de hal in gegaan naar het trappenhuis. Bij de deur aangekomen merkte ik dat deze op slot zat. Toen ben ik maar weer terug geslopen en in bed gekropen en ben gaan slapen.

henk zei op 2 februari 2021 om 13:51 uur

Geachte redactie

Zou u kunnen achterhalen waar de dossiers van de Krabbebossen zijn gebleven. Ik denk dat velen graag dit ter inzage willen hebben.

Maria Hack zei op 2 februari 2021 om 13:59 uur

Hallo Henk,

Ik ben zo’n 15 a 20 jaar geleden nog eens bij de Krabbenbossen langs geweest en met name om te vragen of het mogelijk was om mijn dossier ter inzage te krijgen.. Helaas waren alle dossiers ouder dan 25 jaar vernietigd (vlak voor mijn bezoekje..) Dus helaas, we moeten het doen met wat ons verteld is door onze ouders, met vriendelijke groet, Maria

Jos Ritzerfeld zei op 2 februari 2021 om 14:03 uur

Janus de tuinman daar mocht ik vaak mee op pad. Ik herinner me dat ik in de kruiwagen mocht zitten en hij reed me dan rond. Ook paaseieren zoeken staat me nog bij als activiteit.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 5 februari 2021 om 08:25 uur

Mooie herinneringen Jos, fijn dat je er nog wat meer wilde delen!

Lia Voogt zei op 10 februari 2021 om 22:11 uur

Mijn verblijf in de Krabbenbossen was rond 1954. In ieder geval na de watersnood, ben ik daar naartoe gebracht om ( dat heb ik altijd gehoord) aan te sterken. Hoe lang ik er ben geweest weet ik niet meer. Maar ik heb het er, in mijn herinnering, niet slecht gehad. Ik herinner mij de slaapzaal met allemaal witte ijzeren ledikantjes. Ze waren vrij hoog. Ook het buiten slapen, rusten, kan ik me goed herinneren. In mijn herinnering was er een hek langs het terras met een schuurtje. In dat schuurtje stonden fietsjes en ander speelmateriaal. Na ons buitendutje ging dar schuurtje open en mocht er gespeeld worden.
Verder herinner ik me de eetzaal.
Omdat ik, in verband met de watersnood, lang bij andere mensen was ondergebracht en daarna naar de Krabbenbossen, had ik mijn ouders in lange tijd niet gezien. Toen ik opgehaald werd om naar huis te gaan, herkende ik mijn ouders niet. Maar wel ons kindermeisje!
En, ik bleek toen ook nog geelzucht te hebben. Al met al was dat een zeer bepalende periode in mijn leven.

Linda zei op 15 februari 2021 om 12:35 uur

mijn vader heeft hier vele maanden van zijn eerste levensjaren doorgebracht. van de periode 1955 tot 1962? hij had vele herinneringen. vooral het verlaten gevoel. Ook zijn nagelknip fobie stamt uit deze periode. hij wist nog welk bedje van "hem" was. zijn sinterklaasfeesten daar. een rode brandweerauto. Pasen waarbij hij een kapotte bal vond en die gebruikte als mandje. helaas ontdek ik deze site nu een week na zijn overlijden. Hij heeft door de jaren heen vaak gezocht naar mensen die net als hem meer konden vertellen.

Henk zei op 15 februari 2021 om 12:49 uur

De groepsleidsters waren half religieus en hadden weinig empathie voor de kinderen. Het eten was ook heel slecht. Ook werd er enorm gehuild door de kinderen als er bloed werd geprikt. Dit werd met pipetten gedaan en het gekrijs van de kinderen herinner ik mij nog wel. Dit is me altijd bij gebleven. Ook de toiletten zonder afscherming waren zeer gênant. Ik denk dat er vele kinderen enorm zijn beschadigd door deze periode. Niet fijn, slecht eten en een bepaald regime wat weinig kindvriendelijk was.
Wat een leed is hier jonge kinderen aangedaan!!!!!!

Thijs de LeeuwBHIC zei op 15 februari 2021 om 15:07 uur

Bedankt allemaal voor jullie bijdragen. Het is belangrijk dat deze verhalen bewaard blijven. Vertel dus vooral eens verder.

@Lia: onvoorstelbaar wat je zo jong al hebt meegemaakt, wat moet dat vreemd zijn geweest, om je ouders naderhand niet meer te herkennen. Hoe hebben zij dat eigenlijk ervaren? En kun je nog meer vertellen over je verblijf op De Krabbebossen?

@Linda: gecondoleerd met het grote verlies van je vader. Ik wens jou en je naasten alle sterkte. Wat goed dat je zijn verhalen hier vertelt. Wat mij toch telkens weer opvalt, is hoe levendig de herinneringen zijn, hoe specifiek, ook al is het zo lang geleden en waren ze zo jong. Wat vertelde je vader nog meer over zijn verblijf? En hoe zat het met die nagelknip fobie als ik vragen mag?

@Henk: goed je terug te zien en dat je nog meer wilt vertellen. Hoe zat dat precies met het 'half religieus' zijn van de leidsters? Namen zij ook heel duidelijk bepaalde gebruiken, levensstijlen of uiterlijkheden van zusters over?

henk zei op 16 februari 2021 om 07:26 uur

De leidsters waren inderdaad half religieus. In die tijd gold als je huwde als Katholiek mocht je niet werken als vrouw. Meestal waren dit wat oudere ongehuwde dames. Niet echt kindvriendelijk. Ik herinner mij nog het gekrijs van de kinderen als er bloed werd geprikt. Dit werd met glazen pipetten ook gedaan. Ook de toiletten die niet afgescheiden waren. Dit was enorm gênant. En dan de angst voor de kinderarts in zijn witte jas. Nee het was een akelige tijd. Het enige wat ik mij herinner is dat mijn vader mij is komen ophalen. Als het aan mijn moeder had gelegen dan was ik rechtstreeks naar de Koningshoeve in Edam gegaan. Ik heb dus geen enkele fijne herinnering aan deze periode maar ik weet er ook nog heel weinig vanaf. Maar de dingen die ik mij herinner waren in ieder geval niet fijn. Het was een verkapt streng internaat.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 17 februari 2021 om 10:13 uur

Dank voor de uitleg, Henk, en voor het delen van jouw verhaal. Bloed prikken met pipetten, toiletten niet gescheiden... Je zou toch zeggen dat dit, ook in die tijd, anders kon. Ben je op latere leeftijd meer te weten gekomen, over waarom het er zo aan toe ging / aan toe kon gaan?

Maria zei op 23 februari 2021 om 22:53 uur

Hoi Thijs,

Zou je contact met mij op willen nemen

Thijs de LeeuwBHIC zei op 24 februari 2021 om 10:13 uur

Hoi Maria, dank voor je bericht. Ik neem contact met je op.

Danielle Ploeg zei op 28 maart 2021 om 13:16 uur

Wie weet wat er nu met de krabbebossen gaat gebeuren?
Ik ben een project aan het ontwikkelen wat daar uitstekend zou kunnen staan. Dit is ook met kinderen, mensen met een beperking en ouderen.
Hartelijke groet Danielle

Thijs de LeeuwBHIC zei op 29 maart 2021 om 12:28 uur

Hallo Danielle, je zou deze vraag het beste kunnen voorleggen aan de Stichting Erfgoed Juzt, de rechtsopvolger van De Krabbebossen. Het mailadres is stichting@erfgoedjuzt.nl en op deze pagina vind je nog meer contactgegevens: https://www.erfgoedjuzt.nl/433639346 Op hun website vind je ook actuele informatie over De Krabbebossen sinds het vertrek van de laatste kinderen in augustus vorig jaar: https://www.erfgoedjuzt.nl/441925196

Gerda Godrie-van Gils zei op 4 april 2021 om 19:45 uur

Via een artikel in de regionale krant over de Krabbebossen kwam ik op deze site terecht. Na mijn onderzoek over woonwagenbewoners ben ik al enige tijd op zoek naar een nieuw onderwerp om historisch onderzoek te doen. Er is nauwelijks onderzoek gedaan naar de geschiedenis van het kleuterhuis De Krabbebossen. Ik heb gezien dat er archiefmateriaal in het Bhic aanwezig is over de periode 1938-1959. Het lijkt me zeer interessant om deze geschiedenis te beschrijven, wellicht met bijdragen van mensen die hier een deel van hun jeugd hebben doorgebracht.

Martin Krewinkel zei op 4 april 2021 om 20:25 uur

Een stukje uit mijn autobiografie:




Op een gegeven moment moest ik om de een of andere reden naar een soort van kuuroord voor kleuters: de Krabbebossen. Dat was in de buurt van Breda, in Rijsbergen om precies te zijn. Ik weet het niet zeker, maar waarschijnlijk had dat te maken met mijn bronchitis. De doelstelling van dit rooms-katholieke kleuterhuis was: “Een gezondheidsoord, waar de zwakke kleuters alles hebben, kan wat ter verbetering naar lichaam en geest wordt voorgeschreven. In het bijzonder: rust en beweging, licht en frisse lucht, zon en water, eenvoudige voeding, verstandige opvoeding en doelmatige verzorging en dat alles onder deskundige leiding in een streng en hygiënisch milieu. Behalve een gezond makende kracht zal er ook een opvoedende kracht uitgaan van het kleuterhuis. Want de moeders zal hier duidelijk worden, hoe met louter hygiënische maatregelen en eenvoudige, natuurlijke, weinig kostbare middelen, haar bleek, slecht etend, nerveus kind in enkele weken verandert in een levenslustig, gezond kind.”




Het doel was de grote kindersterfte die in die tijd gebruikelijk was tegen te gaan. De kinderen konden drie maanden onafgebroken in het tehuis blijven, maar dit werd vaak met nog drie maanden verlengd. In tegenstelling tot andere RK instellingen werd de Krabbebossen niet geleid door een congregatie, maar door de Provinciale Bond van het Wit-Gele Kruis. Tijdens mijn verblijf was ik veel buiten, in de frisse lucht. Er werd gesport en gespeeld, maar vooral ook veel gerust. In rijen lagen wij, allemaal kindertjes in leeftijd variërend tussen de 3 en 5 jaar, verplicht in de buitenlucht in bedjes om op krachten te komen. In dit oh zo goed bedoelde sanatorium heb ik mogen vertoeven van 12 mei 1964 tot en met 31 augustus daaropvolgend. Mijn vierde verjaardag heb ik dus daar mogen vieren. Na drie-en-een-halve maand eenzame opsluiting en een gelukkig door het AMF vergoede bijdrage van Fl.952,- mocht ik eindelijk weer naar huis.




Mijn verblijf in dit kleutertehuis bleek achteraf een absoluut traumatische ervaring te gaan worden. Ik werd erheen gebracht en alleen achtergelaten op deze vreemde plaats tussen allemaal vreemde mensen. Mijn hele wereldje stortte in. Ik kon maar niet begrijpen waarom dit nodig was en hoe ze mij dit aan konden doen. Toen ik contact probeerde te maken met de andere aanwezige kinderen had ik, die behalve regelmatig op de kinderafdeling van het Kerkraadse ziekenhuis nog nooit buiten de eigen vertrouwde omgeving was geweest, niet in de gaten dat ze mijn Kerkraadse dialect niet konden verstaan. Op hardhandige wijze werd mij door een “Hollander” te verstaan gegeven dat ik maar beter mijn stomme bek kon houden want van een dergelijk achterlijk taaltje was hij niet gediend. Ik hoefde ook niet te proberen nog met andere kinderen te praten, want zij zouden mij ook niet verstaan en hij zou overal achter komen en mij dan eens flink in elkaar rammen. In de hele periode dat ik daar verbleven ben heb ik ontzettend veel gehuild. Ik zie me nog daar staan als ukkie voor het grote hekwerk. Het was net een gevangenis. Ik voelde me vreselijk alleen en in de steek gelaten. Uiteindelijk zou mijn verblijf in de Krabbebossen ertoe leiden dat ik voor de rest van mijn leven contactgestoord zou zijn. Ik werd introvert en stil. Toen mama mij kwam halen moest ik er zeker van zijn dat we heel ver van deze plek verwijderd waren en ik niet meer terug hoefde voordat ik voorzichtig weer een woordje durfde te zeggen. De angst voor de “Hollander” is nog heel lang blijven hangen. In iedereen zag ik, vooral in de eerste periode na mijn thuiskomst, in iedereen een spion van die “Hollander”. Vóór die tijd omschreef men mij als een echte clown, een heerlijk extrovert kereltje. Die tijd was toen voorgoed voorbij.














Bijgesloten de helaas enige foto's die ik heb van mijn tijd in De Krabbebossen.

Gerda godrie van Gils zei op 5 april 2021 om 16:09 uur

Op erfgoed Jutz staat een prachtig filmpje uit. 1935.
Schitterend al die kindjes.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 7 april 2021 om 09:54 uur

Hallo Gerda, naast mijn mail ook via deze weg nog een reactie. Wat een mooi maar ook uitdagend onderzoek. Ik wil je daar graag veel succes mee wensen en we zijn natuurlijk benieuwd naar de uitkomsten. Later zouden we een link kunnen plaatsen naar de resultaten, op deze pagina. Mocht je dat willen dan horen wij dat t.z.t. graag. Dank ook voor de verwijzing naar het filmpje op Erfgoed Juzt, hier is nog de link: https://www.erfgoedjuzt.nl/433639519

Thijs de LeeuwBHIC zei op 7 april 2021 om 10:50 uur

@Martin: veel dank voor deze bijdrage, met zowel een stuk geschiedenis van De Krabbebossen als een aangrijpend persoonlijk verhaal bevat. Wat enorm schrijnend, als je jouw ervaringen naast de doelstellingen van de instelling legt, over de 'gezond makende en opvoedende kracht'. Een deel van wie jij had kunnen zijn, dat extraverte zoals je zegt, is daar dus eigenlijk de kop ingedrukt en vervolgens nooit meer teruggekeerd, daar achtergebleven. Dat valt niet goed te praten of te maken. Goed dat je het lef hebt getoond er hier over te vertellen, want dit moet gehoord worden en als ik de reacties hier zo lees, dan zal er ook veel herkenning zijn. De foto's die je ons hebt gestuurd, zal ik toevoegen.

Gerda Godrie zei op 10 april 2021 om 17:16 uur

De kinderverzorgsters waren niet religieus, ook niet half. Ze kregen een interne opleiding van twee jaar waarvoor minimaal mulo was vereist om te worden toegelaten.

Norah zei op 10 april 2021 om 17:26 uur

Heb je het nu over de jaren na de oorlog, Gerda? Anders kan ik het me niet voorstellen dat men niet R.K. was.

Gerda Godrie zei op 10 april 2021 om 17:36 uur

Onder religieuzen werden leden van een congregaties verstaan, maar het kleuter was geïnitieerd door het Wit-gele kruis. En inderdaad streng katholiek. Vanaf 1933 tot ?? Zover ben ik nog niet met mijn onderzoek.

René Sprengers zei op 12 april 2021 om 09:50 uur

Beste,
Ik ben daar terecht gekomen omdat ik thuis onhandelbaar was in de periode rond 1968. Mijn leeftijd was toen 4 of 5 jaar.
Ik ben daar 9mnd geweest en mijn herinneringen waren dat ik met de tuinman altijd de wilde zwijnen mocht voeren.
We brachten de nacht door met veel kinderen op een grote zaal.
En mijn ouders mochten maar eens in de 2 weken een paar uurtjes langs komen.
Ik heb van het verblijf op de Krabbenbossen alleen maar goede herinneringen.

Groetjes
René Sprengers

Carla Cazzetta zei op 12 april 2021 om 20:55 uur

Hallo,
Tijdje geleden ook een stukje geschreven.
Een aantal jaren geleden was er gelegenheid om voor de afbraak van de oude gebouwen nog een keer te komen kijken.
Daar ik jarenlang beelden in mijn hoofd had die ik niet kon plaatsen en altijd dacht dat het met de Krabbenbossen te maken moest hebben ben ik gegaan.
Alles viel op zijn plek,de muurschilderingen in de villa en inderdaad de glazen gang,die symbool staat voor het abrupte afscheid van je ouder.
Liep gelijk naar slaapzaal boven aan de trap.
Zie de spijlen van bedje zo voor me.
Ook had ik een naar gevoel bij een "strafkamertje"aan einde van een gang.
Een vroegere begeleidster of zuster kon beamen dat je daar in de kast werd opgesloten als je in bed had geplast.ik was 3-4 jaar.
Ook vertelde ze dat het eigenlijk kindermishandeling was wat daar gebeurde.
Als je je het smerige eten niet opat kreeg je het koude eten gewoon weer bij de volgende maaltijd of de volgende ochtend.
Heb al mijn hele leven een vreselijke hekel aan geprakt eten.

henk zei op 13 april 2021 om 12:03 uur

Inderdaad het was in de jaren zestig een verkapt streng katholiek internaat met slecht eten en slechte verzorging. De kinderen waren niet meer dan een nummer. Voor de buitenwereld leek het pracht en praal maar intern was het zeer slecht.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 14 april 2021 om 09:37 uur

Bedankt, Carla, Henk, en René (wiens reactie we via de mail binnenkregen), voor jullie bijdragen. Goed om te zien dat er steeds meer verhalen worden toegevoegd.

@Carla: fijn dat je nog meer wilde vertellen, ook al zijn het voor jou dus zeker geen fijne herinneringen. Het voorbeeld dat je geeft, over het geprakte eten, is wel veelzeggend. In zulke dingen zie je dan de blijvende invloed terug. Moedig dat je voor de afbraak toch nog eenmaal bent gaan kijken.

Ageeth zei op 15 april 2021 om 12:40 uur

Heftig deze verhalen, tranen springen in m'n ogen. Ik heb daar ong. 3 jaar gezeten van 1968-1971. Ik was ong. 2.5 jaar toen ik daar kwam. M'n familie kan me weinig vertellen over deze periode ik heb één foto met prinses Beatrix en getypte briefjes die het thuisfront een keer per maand ontving hoe het met mij ging. Ik heb helemaal geen herinnering aan deze tijd. Net alsof die periode er niet is geweest. Maar loop m'n hele leven lang tegen dingen aan die ik niet begrijp. Meer dan jammer dat er geen informatie meer is over die tijd, wel fijn om ervaring van anderen te lezen.

gerda Godrie-van gils zei op 15 april 2021 om 13:47 uur

Dat is nou precies de reden van mijn historisch onderzoek naar de geschiedenis van de Krabbebossen; mensen die hier tijdelijk zijn geweest een stem geven en hun verleden 'zichtbaar' maken.

John Derks zei op 16 april 2021 om 11:08 uur

Door mijn schoondochter werd ik attent gemaakt op de Krabbenbossen.

John Derks zei op 16 april 2021 om 11:40 uur

In October 1941 kwam ik als 6 jarige kind wegens ernstige bloedarmoede in de Krabbebossen, en ben daar ongeveer 6 maanden gebleven. Al die tijd heb ik geen bezoek gehad door het feit dat mijn Moeder thuis nog 5 kinderen had, en mijn Vader door de Duitsers opgepakt was, en in de Oostbloklanden op de Staatsboerderijen en Landerijen moest werken, tot hij in 1944 kon vluchten uit Polen. Tijdens mijn verblijf kregen we b.v. wortelstamp waar ik een gruwelijke hekel aan had. Ik at het niet op en werd opgesloten in een kamertje, vanwaar ik de kinderen kon zien spelen.
Alle volgende maaltijden gingen aan mij voorbij tot er schimmel op het eten stond, waarna ik weer bij de groep kwam en ander eten kreeg. Mijn plat Brabantse taal kreeg een spoeling tot perfect A.B.N, zodat ik bij thuiskomst na 6 maanden door mijn broertjes en zusjes als een vreemde werd bezien, die dat ook uitspraken. Tijdens mijn opleiding tot Bijstands Maatschappelijk Werker toen ik al 42 jaar was, bleek de beleving in de Krabbebossen, een onvoorstelbare invloed op mij te hebben gehad, omdat je dan zoveel van je zelf moet prijsgeven tijdens zo'n opleiding.
Meerdere bevindingen van anderen kan ik onderschrijven, want streng was men daar, zeker de hoofdleidster Schaper. Ik ben nu 85 jaar, al 60 jaar getrouwd en heel gelukkig.

Jolanda zei op 17 april 2021 om 13:38 uur

Hallo,
In het jaar 1966 ben ik in de krabbebossen geweest. Ik heb er een jeugdtrauma aan over gehouden. Op 4 jarige leeftijd ben ik daarheen gebracht omdat ik in mijn bed plaste. Daar moest je alles wat je bezat wegdoen, kreeg kleren van daar, je ouders vertrokken. Je was met vreemde mensen om je heen zonder iets van jezelf. Ik ben daar 9 maanden geweest toen heeft me vader er weg gehaald. Ik weet nog dat ik 6 jaar werd kon mijn geluk niet op , dan kon ik niet meer naar de krabbebossen. Wat heb ik me daar eenzaam gevoeld. Weet nog dat we elke avond op ons knieën moesten bidden. We hadden allemaal een soort van vierkante lade waar mijn kaarten in werden bewaard die ik van familie kreeg. Als ik snacht in bed had geplast werd dat smorgens aan heel de zaal getoond, hoe vies ik was. Later bleek dat ik een erfelijke afwijking aan de urinewegen had. Nee voor mij een vreselijke tijd waar ik mijn verdere leven last van heb. Heb nog verschillende herinneringen maar geen fijne. Las laatst een stuk waarin stond dat er kinderen naar toe gestuurd om de ouders te ontlasten. Maar die kinderen dan....
Met vriendelijke groet,
Jolanda

Ingrid obbens zei op 18 april 2021 om 19:48 uur

Ik heb in krabbebossen verbleven vanaf mijn 3 t/m 4 jaar. Dit is in het jaar 1969-1970 geweest. Ik ben daar gekomen omdat ik ernstige gedragsproblemen vertoonde. Ik heb tot nu toe altijd het idee, dat er iets mis is met mij en dit is zeker met bindingen met mensen. Ik weet dat, wanneer ik een driftbui kreeg, ik heel hard in een bad werd gezet. Daarna werd er ijskoud water over mij heen gegooid. Dit gebeurde meerdere keren op een dag. Ik heb wel foto's en een plakboek van die tijd. Ook heb ik de kaartjes die naar mijn ouders werden gestuurd. Met de opening van prinses Beatrix was ik er ook en heb daar ook een foto van. Jaren geleden om daar naar terug te gaan, maar dit werd altijd afgewezen. Dossier was vernietigd zeiden ze, net alsof je dan ook alles maar moest vergeten. Mijn ouders hebben nooit geweten, wat daar gebeurden.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 20 april 2021 om 10:21 uur

Heel fijn dat jullie je verhalen hier delen, dank daarvoor! Door jullie bijdragen krijgen we een beter beeld van het leven in deze instelling. Het is wel heel verdrietig om te lezen wat voor nare herinneringen deze plek bij jullie naar boven haalt. Ik heb het eerder gezegd, maar dit is voor de meeste mensen niet voor te stellen!

henk zei op 20 april 2021 om 10:36 uur

De leiding van dit fake internaat dient zich te verantwoorden voor hun daden. Vele kinderen zijn voor hun hele leven beschadigd door deze instelling. Mogelijk toch eens via de krant achterhalen wie er nog leeft van de staf/leiding. het leed wat zij de kinderen hebben aangedaan is met geen pen te beschrijven.
Ik wil dan ook aan deze redactie vragen om te achterhalen of er nog stafleden leven vanuit de jaren zestig.

Ageeth zei op 20 april 2021 om 11:38 uur

Henk ik sta er helemaal achter om te achterhalen of er nog mensen zijn die daar hebben gewerkt en ons meer kunnen vertellen over de gang van zaken, niet zozeer om met terugwerkende kracht verhaal te halen maar meer om begrip en duidelijkheid te krijgen. Ik heb daar 3 jaar (1968-1971)gezeten en er totaal geen herinneringen aan te hebben voelt als een leegte.

Met vriendelijke groet,
Ageeth

Martin zei op 20 april 2021 om 16:54 uur

Ik sluit me bij Ageeth aan. Ik ben ook wel benieuwd naar de verhalen en ervaringen. Niet meer dan dat.

henk zei op 20 april 2021 om 17:06 uur

Het feit dat wij een leegte hebben aan de Krabbebossen is typerend dat het een rottijd was. Goede en leuke dingen onthouden we beter omdat we niet in verweer daardoor gaan. Mogelijk kunnen we in de archieven van het wit-gele kruis nog zaken herleiden. Ik ga morgen eens contact opnemen met het wit gele kruis in Breda.

Henk zei op 20 april 2021 om 18:47 uur

Neem contact op met erfgoed jutz zij hebben alle historische info over de krabbebossen

Tine Hoofd zei op 8 mei 2021 om 21:45 uur

Wat doet het me goed om deze ervaringen te lezen. Ik heb jaren gedacht dat het aan mij lag dat ik daar zo ongelukkig was. Ik was daar 3 maanden in de zomer van 1964. Ook ik hield mijn eten niet binnen met de bekende aanpak tot gevolg. Een keer kwam mijn moeder op bezoek maar ik mocht haar niet ontmoeten. Alleen dansje doen bij de ster. Daar zag ik haar van achter het raam heel even. Ben een teruggetrokken kind geworden tot pakweg mijn 12e. Later pedagogiek gestudeerd. Dat heeft geholpen bij de verwerking van deze ervaring. Maar ook mijn moeder is altijd erg verdrietig geweest dat ze me daarheen heeft laten gaan.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 9 mei 2021 om 14:55 uur

Hallo Tine, dank voor je reactie. Ook in jouw verhaal duikt 'de ster' weer op en die afstand tijdens het bezoek van ouders. Het blijft toch verbazen dat het er zo aan toe ging. Een verblijf van drie maanden met een flinke impact. Wat goed om te horen dat je deze ervaringen, dankzij die studie pedagogie, deels een plek hebt kunnen geven.

Martin zei op 9 mei 2021 om 15:48 uur

Behalve boven beschreven ervaring kan ik me niet echt veel meer herinneren. Het is allemaal heel langzaam boven komen drijven na mijn veertigste.... Wel herinner ik me nog het verplicht op bedjes moeten liggen in de buitenlucht en heel vaag de gebedjes. Van "de ster" weet ik niet meer. Wat was dat, Tine? Grappig trouwens dat ik jouw reactie hier mag lezen. Ik was net bezig met een lijstje van mensen die samen met mij in de Krabbebossen waren. Jij staat er ook op. Maar je was toen ruim 6 jaar oud. Heftig dat die tijd op jou ook zo'n indruk heeft gemaakt....

Johan Bruijn de zei op 22 mei 2021 om 09:56 uur

ook ik was daar, van 05-12-1951 tot eind mei 1952. Vertel ik later meer over, maar het was er niet best, puur traumatisch, de goedwillenden niet te na gesproken. Ik heb een herinnering waar ik meer over wil weten:
ik lig op een operatietafel, een dokter links van mij, een zuster rechts. De zuster zegt: de dokter moet even in jouw buikje kijken, maar je voelt er niets van want hij doet het als jij slaapt, en ze wrijft met iets kouds over mijn maagstreek. Later moet ik een paar weken lang in bed blijven met meestal de gordijnen dicht.
Ik wil weten wat dat alles betekent, wat is daar met mij gebeurd?
Wie daar een zinvol antwoord op kan geven, hoor ik graag. Mail me maar!
Ik was daar omdat ik tb had gehad, heb ik altijd gedacht omdat andere kinderen daar dat zeiden en omdat ik in de zomer van 1951 op de quarantaine afdeling van het ziekenhuis in Boxmeer heb gelegen.
Ik heb nog veel herinneringen aan dat tehuis, vertel ik nog. Voor nu alleen die ene vraag, want ergens klopt er gewoon iets niet en ik wil weten wat. Zijn er mensen met soortgelijke ervaringen?

Paul van Driessche zei op 10 juni 2021 om 14:09 uur

Hallo,
Ik lees hier de reacties van mensen die als kind een tijdje zaten in de Krabbebosschen. Sommige reacties zijn verbeten en zwaar negatief. Dat is jammer. Ik heb sterk de indruk dat er met de ogen van nu geoordeeld wordt over een pedagogische instelling die wortelde in een andere tijd. Ook ik verbleef in de Krabbebosschen. Ik was 6 jaar (1959)en vanwege algehele fysieke zwakte veroorzaakt door astmatische bronchitis brachten mijn ouders me vanuit Zeeland voor drie maanden naar deze instelling. Boslucht zou mij goed moeten doen. Is het fijn om als zesjarig kind weg te moeten naar een totaal vreemde situatie met andere kinderen en andere (zorgende) volwassenen, allemaal onbekend? Nee, natuurlijk niet. Ik denk dat ik ook wel heimwee had, en dat hadden de meesten daar. Dat zagen de verzorgenden natuurlijk donders goed. De strenge maatregel dat je ouders je niet mochten bezoeken was er niet voor niets. Door bezoek zou de heimwee aangewakkerd worden en zou er van de aansterkende therapie niets terecht komen. Van een terreurachtig regime was echt geen sprake. Er waren liefdevolle verzorgsters die alles voor ons deden en ja in de tijd van het Rijke Roomse Leven was deze instelling ook katholiek, maar in het dagelijkse leven waren daar geen negatieve gevolgen van merkbaar. Ik was een zwak kind toen ik kwam en na drie maanden blootgesteld te zijn aan de boslucht en de goede zorgen ging ik, aangekomen en blozend weer terug naar huis, waar helaas na een tijdje de astma gewoon weer terug kwam. Wat zijn mijn herinneringen? Ik herinner me de villa met het rieten dak! Ha, hij staat er nog steeds, ik kom er elke week langs, woon nu op 10 km afstand! De "ster' zoals sommigen die noemen komt boven in mijn herinnering. We gingen daar met een juf kringspelletjes doen en achter ondoorzichtig glas stonden dan soms de ouders te kijken!
Ik kreeg elke dag van mijn moeder een kaart toegestuurd. kaarten met allerlei afbeeldingen. die werden elke dag uitgedeeld. We hadden een blok met voor ieder kind een rood kastje. Daar gingen de kaarten in.
We aten buiten voor het hoofdgebouw, uitkijkend op de zandbak met de waterstroompjes. De waterstromen door de zandbak waren een ware sensatie.....Het eten was volgens mij prima....ik heb daar tomaten leren eten.
In de slaapzalen lagen wij inderdaad in bedjes met aan beide zeiden spijltjes...niet onlogisch bij kleinere kinderen. Eén gebeurtenis ben ik nooit vergeten. We sliepen daar met totaal open ramen: door een hele open wand stroomde de frisse boslucht de hele nacht vrijelijk naar binnen. Soms erg koud. Maar op een nacht begon het te onweren! Wild waaiende gordijnen, enorme flitsen en keiharde donderslagen.....als je wel eens in een tentje gelegen hebt weet je hoe het klinkt. Ik vertrouw er op dat de verzorgenden toen de ramen gesloten hebben...

Voor mij was dit als 6 - jarige een broodnodig verblijf dat me goed deed. Dank aan alle verzorgenden die zo het hart op de goede plaats hadden....

Johan Bruijn de zei op 10 juni 2021 om 15:02 uur

Ja, Paul van Driessche, wat jij beschrijft was er zeker. Goede zorg en goede bedoelingen volgens de inzichten van die tijd. Maar er was ook iets anders daarnaast. In mijn tijd waren er verzorgenden, zusters, maar ik denk dat het lekenzusters waren, die s'nachts of s'avonds laat kinderen uit hun bed haalden, meenamen naar een afgelegen grote badkamer waar meerdere grote baden stonden een daar bestraften. Niet zachtzinnig, oh nee. En wat had je misdaan? Je ten niet opgegeten omdat je lichaam gewoon niet meer kon eten dan wat er al in zat? En ze deden dat omdat ze er plezier aan beleefden. Je mocht er beslist niet over praten anders kreeg je nog meer straf! In mijn herinnering waren ze telkens met twee. Eentje ging het verst en ik weet nog eenmaal dat de ander het te gek vond worden en meerdere keren vroeg om ermee te stoppen, en dat ze er iemand bij ging halen als het nu niet ophield, het ging haar veel te ver. Toen werd ik terug gebracht naar mijn bed. Ik herinner mij niets van pijn hoewel die er geweest zal zijn. Ik herinner me vooral de angst en paniek in de stem van de zuster die vond dat het moest stoppen. "Je slaat hem nog dood!" zijn haar woorden die ik nooit meer kwijt raak.
Wat ik ook heel erg vond was dat niemand je iets vertelde of uitlegde. Ik wist dat ik niet ziek was, ik voelde me goed en ging gewoon naar school. En op een dag werd ik daar gewoon door een totaal wildvreemde naar toe gebracht. Op mijn vragen kreeg ik geen zinnig antwoord, alleen maar dat ik 'beter moest worden'. Terwijl ik in mijn beleving helemaal niet ziek was! Ik kon alleen niet zo veel eten als zij wilden. Soms hielden ze mij met tweeen vast, de een drukte mijn mond open en de ander propte die vol met pap. Want ja, pap, een melkproduct, kon ik niet verdragen en spuugde ik steeds weer uit. Niet uit vrije keuze, maar omdat mijn lijf geen melkproducten verdroeg. Maar darr hadden de zusters geen boodschap aan of geen inzicht in.
Ook dat is een stukje werkelijkheid over de Krabbebossen!
Toch ben ik niet verbitterd over die tijd en moet ik ook eerlijk zeggen dat er andere zusters waren die mij op een veel humaner manier behandelden. Het had alles eigenlijk twee gezichten. Maar ik denk dat de ouders maar een van die twee te zien hebben gekregen.
Zoals iedereen ziet staat mijn echte naam bij mijn reacties en mijn mail adres is bekend . Ik heb er een hekel aan om min of meer anoniem dingen te zeggen. Zowel de goede als de slechte.

henk zei op 10 juni 2021 om 16:34 uur

Dank je voor je eerlijke reactie. De waarheid moet boven tafel.
Mijn berichten staan iets verder naar boven.

Paul van Driessche zei op 11 juni 2021 om 16:22 uur

Beste Johan
Ik vind het naar om te lezen wat jouw ervaringen zijn geweest op de Krabbebosschen. Jij hebt het zo ervaren en het had zeker anders gemoeten. Ik kan me voorstellen dat je verderop in je leven nog hulp gezocht hebt om het te verwerken.
Uit mijn onderwijsleven heb ik nogal wat ervaringen met kleine kinderen (en ook grote overigens) Ik weet dat dingen die je onbewust, zonder opzet, doet met een kind, zonder dat je het weet een hele grote impact kunnen hebben. Bv je zegt tegen een kind: Dat is wel een gek antwoord Kees. Het kind komt thuis met de stellige bewering: De meester schold me uit voor gek. Een kleine verdraaiing en de bewering is van een totaal andere orde.
Ik wil je probleem niet bagatelliseren maar we waren in de jaren 50 kleine kinderen, nooit van huis geweest, geen levenservaring , ook kinderen met problemen en de huidige "zachtzinnige" opvoedingsmethodes van nu waren nog ver weg. Alles is vreemd en het kan zomaar zijn dat een op zichzelf kleine (pedagogische) maatregel zomaar in het brein, en uitgesmeerd over vele jaren, tot grotere proporties uitdijt.
Ik heb zelf geen vervelende herinneringen aan de Krabbebosschen, of....ha... het moet zijn dat toen we buiten aten, ik achteloos een stukje tomaat met daarop een bij in mijn mond stak. Het beestje werd boos en stak in mijn gehemelte.....dat was erg pijnlijk....
3 jaar na mijn verblijf in Rijsbergen ging ik , en weer vanwege mijn gezondheid, naar kostschool......in totaal bracht ik daar 11 jaar door....

Kevin zei op 11 juni 2021 om 16:30 uur

Moeten we nou echt discussie gaan voeren hier?? Nee toch

Het gaat om ervaringen met de krabbebossen goed of slecht.

P.S. moderator mocht dit een weekje of twee erop staan mag je het verwijderen als dat gaat. Ik verwacht dat iedereen het dan wel gelezen heeft. Succes met de zoektocht naar verhalen en niet discussies.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 13 juni 2021 om 16:47 uur

Hallo Kevin,
Dank voor je bericht en oplettendheid. Inderdaad bieden we hier zowel plek voor de goede als slechte ervaringen. Discussie mag ook, vermits iedereen elkaar blijft behandelen zoals ze zelf behandeld zouden willen worden. We hebben hierover ook diverse huisregels: http://www.bhic.nl/onderzoeken/forum/huisregels-forum
Veel ervan spreken voor zich. Mooi om te zien hoeveel begrip er is hier voor elkaars ervaringen en meningen, ook al gaat het er soms wat feller aan toe dan op veel andere BHIC pagina's. Maar gezien het onderwerp, deze instelling specifiek maar ook de overkoepelende internatenkaart, hielden we daar ook wel rekening mee.
Graag tot ziens op de site (ook alle andere bezoekers!)
Hartelijke groet,

Johan de Bruijn zei op 14 juni 2021 om 09:35 uur

Dit is mijn laatste bericht op dit forum.

Ik denk dat ik misschien dit forum verkeerd heb ingeschat. In elk geval wil ik niet in een soort discussie terecht komen, in een welles-nietes spelletje. Ik begrijp dat er mensen zijn met goede ervaringen, en dat er mensen zijn met slechte ervaringen. We moeten kennis nemen van elkaar en elkaars ervaringen respecteren. Allebei de kanten waren werkelijkheid in de loop der jaren. Ikzelf kan alleen iets zeggen over de periode december 1951 t/m mei 1952, en over wat mij toen is overkomen.

Eerst een reactie op wat Henk schreef.
Mijn bedoeling was en is niet meer dan een geschiedkundig stukje te schrijven. Want ik vind wel dat áls je terugkijkt op iets, dan moet je ook proberen alle kanten ervan te zien. En je moet altijd proberen de dingen te zien tegen de achtergrond van de tijdgeest die er nu eenmaal was en waar alle individuen gewoon deel van waren.
Er waren in de Krabbebossen leidsters met conservatieve opvattingen en anderen met meer moderne. Het was -zoals meestal- een tijd van verandering. In die tijd heb ik meegemaakt wat ik beschreef. Ik heb begrip voor de opvattingen over ziektebeelden, opvoedkundige aanpak etc. zoals die toen bestonden en elkaar beconcurreerden.
Ik heb er geen trauma aan overgehouden. Ik zie mijn verhaal als een stukje eerlijke geschiedschrijving, niet meer. Want van eerlijk terugkijken kunnen we leren.

Dan een reactie op wat Gerard schreef.
Wat hij schrijft over het menselijk geheugen is natuurlijk waar. Zo kán het zijn. Maar je kunt niet zo maar aannemen dat dat bij een ander die je niet kent dus ook wel zo is. Ik kan je verzekeren dat ik een uitzonderlijk goed en betrouwbaar geheugen heb aan vroeger. Dat heeft zich al vaak bewezen zo te zijn. Ik heb herinneringsmomenten van mijn eigen geboorteproces, door heel mijn prille kindertijd, etc. Die herinneringen zijn telkens weer juist gebleken.
Bovendien heb ik al vroeg als kind een geheim geschriftje bijgehouden. Niet over wat er dagelijks gebeurde, nee, ik schreef over die dingen die mij overkwamen en die ik wilde vergeten omdat het geen goede dingen waren. Ik schreef niet om het te bewaren, ik schreef om het te verwerken. Over sommige dingen heb ik heel vaak geschreven, altijd weer hetzelfde verhaal. Want het opschrijven gaf mij ontlading en maakte mijn hoofd als het ware weer leeg. Die schriftjes verstopte ik en ze zijn nooit gevonden.
Die gewoonte heb ik later in mijn leven ook gehouden. Schrijven is mijn manier om trauma’s te voorkomen en om mijn eigen verhaal tot mijn werkelijkheid te maken en te accepteren. Tegenwoordig niet meer in schriftjes natuurlijk, maar in bestanden die een goed wachtwoord hebben. Ik heb nog heel veel van vroeger, en nog vroeger, in bestanden opgeborgen, en heel soms als er een aanleiding voor is dan lees ik het nog eens door. Wat ik over mijn verblijf in de Krabbebossen heb beschreven is geheel correct. Naast de goedbedoelde methoden waar wij nu heel anders tegen aankijken als toen, waren er ook dingen die niet door de beugel konden. Naast de mensen met goede bedoelingen waren er ook -net als nu nog steeds kennelijk- ook mensen die hun duistere kant uitleefden binnen hun beschermde beroepsomgeving. Ik heb er geen blijvende schade aan overgehouden en mijn jeugd was niet traumatisch.
Maar het is gebeurd en moet in een geschiedkundige bijdrage ook vermeld worden. Tegen een persoon met goede ervaringen zeg ik ook niet: er moet toch iets zijn gebeurd, je bent het vast vergeten of je hebt het diep weggestopt, of iets dergelijks.

Zo, dat was het dan. Ik wens jullie allemaal een gelukkige toekomst.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 14 juni 2021 om 15:04 uur

Hallo Johan.
Om te beginnen alle begrip voor je beslissing om met deze laatste bijdrage afscheid te nemen. Dank voor het delen van jouw verhaal en natuurlijk vinden wij/het BHIC het jammer dat je het hierbij laat. Mocht je nog eens verder willen vertellen, we staan altijd open voor álle verhalen. Op al onze pagina's die over een internaat of verwante instelling handelen zien we dat de ervaringen van oud-internen als dag en nacht kunnen verschillen, ook al zat je in dezelfde klas bijvoorbeeld.
Het is inderdaad niet de bedoeling dat iemand die het lef heeft om zijn of haar herinneringen te delen, vaak enorm persoonlijke verhalen, daar dan vervolgens op aangevallen wordt of dat die verhalen hevig worden bediscussieerd. Dan verlies je die ruimte om te delen en daar draait de hele site in de eerste plaats om. Betekent niet dat we het altijd met elkaar eens moeten zijn, maar we stellen toch telkens voorop dat degenen die reageren te goeder trouw zijn en ze kunnen het natuurlijk ook niet helpen dat ze hun verblijf hebben ervaren, zoals ze dat doen.
Heel verhaal, maar het kan geen kwaad dit nog eens te benadrukken want we zouden het als BHIC grote zonde vinden als bezoekers besluiten om niet meer te reageren omdat ze die ruimte niet meer voelen.
Hartelijke groeten en hopelijk tot ziens op de site, Johan. En hopelijk komen er op je bijdrage snel nog reacties.

Rob Minke zei op 24 juni 2021 om 11:59 uur

Heb daar eind jaren ‘60 gezeten omdat brandwonden had en moest herstellen. Ik kon erg genieten van het buiten spelen, buiten slapen en samen zijn met veel andere kinderen. Ik kan alleen maar positief terug kijken en heeft mij toen al zelfstandiger gemaakt.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.