Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Pensionaten Sint Anna en Le Sacré Coeur in Oudenbosch

Internaten

Pensionaat Sint Anna lag aan de Markt 61 en hoorde bij het gelijknamige moederhuis van de Franciscanessen van Oudenbosch. Op dat pensionaat zaten meisjes van zes tot jongedames van rond de twintig jaar. De zusters brachten er namelijk leerlingen onder van hun lagere school, ulo, huishoudschool "Sint Agnes" en kweekschool "Le Sacré Coeur".

Pensionnaires in de gymzaal

Physisch cabinet

De refter

Speelweide pensionaat Sint Anna

Van oorsprong hielden de zusters zich bezig met het onderwijs aan arme en minder vermogende meisjes, de zorg voor weesmeisjes en wijkverpleging. In de loop van de twintigste eeuw breidden de religieuzen hun doelgroep echter flink uit.

Op het internaat Sint Anna huisvestten zij de pupillen van hun ulo, huishoudschool en kweekschool. Die laatste school kreeg in 1902 een eigen gebouw met internaat, zoals gezegd onder de naam Le Sacré Coeur. De jongedames die daar intern zaten, hadden waarschijnlijk net wat meer vrijheid en privacy dan de andere, veelal jongere leerlingen van de zusters.

Aan de Sint Annastraat was sinds 1937 bovendien het noviciaat van de zusters gevestigd. Daar doorliepen vrouwen met een roeping een proefperiode, die uit moest wijzen of zij geschikt waren het kloosterleven. Zij werden er voorbereid op hun toetrede tot de congregatie, bezegeld door het afleggen van de eeuwige geloften van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid. Hoewel het noviciaat in een andere straat lag, maakte het gebouw dankzij een luchtbrug toch deel uit van het klooster. Dat het gebouwencomplex bovendien twee kapellen telde, verminderde het aantal redenen om over straat te gaan nog verder.

Naast de genoemde internaten hadden de zusters sinds 1922 ook een externaat. Dat was een vrij zeldzame schoolvorm, waarbij de leerlingen niet in het klooster, maar bij de lokale bevolking werden ondergebracht.

Eind jaren zestig werd 'de kweek' een pedagogische academie. De ulo werd een mavo en voortaan kon je bij de zusters ook naar de havo en het atheneum. Ook kon je nog steeds bij hen naar de huishoudschool.

In 1993 verhuisden de zusters naar het nieuwe Sint Annaklooster aan de Sint Bernaertstraat. Maar wanneer werd het pensionaat eigenlijk gesloten?

Deel hieronder jouw herinneringen aan het kostschoolleven bij de zusters.

Foto's

Coll. Katholiek Documentatie Centrum, nrs. 1a25120, 1a28457, 1a28460, 1A7600

13

Reacties (13)

Marijke Vermeulen zei op 10 maart 2019 om 23:20 uur

Ik heb daar op de lagere school gezeten .Een ik heb daarhele leuke leerzame tijd gehad. De meeste waren leuke nonnen. Veel geleerd, o.a. muziek en ballet lessen .Ook in de klas was goed onderwijs. Ook wellevenheids lessen gehad. Aan dit alles heb ik heel veel gehad . Ik kijk er met heel veel plezier op terug .Groetjes Marijke.

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 11:22 uur

Hallo Marijke, bedankt voor je berichtje. Wat goed te lezen dat je daar zulke fijne herinneringen aan hebt overgehouden. In welke tijd heb je daar (ongeveer) gezeten?

Marianne Augustijn zei op 22 maart 2019 om 22:48 uur

Wat ontzettend leuk om dit te lezen, ik heb op het internaat gezeten van 1963 tot 1969, voor mij een geweldige tijd, denk dat het ook te maken had met het feit dat de school buiten het internaat lag, op de fiets naar school net als de meisjes uit het dorp, met de nonnen kon ik prima overweg. Deze foto's zijn van voor mijn tijd.
2 jaar geleden ben ik in Oudenbosch geweest om een kijkje te nemen, beetje vervallen en veranderd, maar speciaal dat mijn slaapkamer raam nog is zoals uit die tijd.
Groetjes Marianne.

Marilou NillesenBHIC zei op 24 maart 2019 om 18:35 uur

Dag Marianne, wat prettig dat je daar zo'n mooie tijd hebt gehad. En wat bijzonder dat je slaapkamerraam er precies nog zo uit zag. Heb je toevallig zelf nog foto's uit die tijd?

Marianne Augustijn zei op 24 maart 2019 om 21:36 uur

Marilou Nillesen, ik heb wel foto’s, hoe stuur ik die naar je toe.?

Marilou NillesenBHIC zei op 25 maart 2019 om 11:07 uur

Hallo Marianne, die mogen naar info@bhic.nl ovv Meisjespensionaat Oudenbosch
Dan zetten we ze hier er graag bij!

Rentia Krijnen-Hendrikx zei op 25 maart 2019 om 13:29 uur

Hier heb ik een deel op school gestudeerd voor landbouwhuishoudlerares. Het leuke is dat ik , vanwege mijn projecten in Kenia, Oudenbossche zzusters daar ontmoet. Veel Keniaanse zusters geven les op de vele scholen die door ‘ Oudenbosch’ zijn gesticht. Ook kostscholen voor blinde, dove en andere gehandicapte kinderen zijn een voorbeeld voor de Keniaanse overheid en bevolking. In drie van onze projectdorpen overnachten wij daar soms omdat het de enige stenen gebouwen zijn. Chapeau zusters!!!

W.E. Brouwer - Elst ( Mientje ) zei op 25 maart 2019 om 13:59 uur

Via FB op jullie pagina gekomen.
Heb vanaf de Lagere School bij de nonnen in Borgvliet ( Bergen op Zoom )op kostschool St. Anna en later op de Kweekschool Le Sacré Coeur gezeten ( 1953 tot 1961 ). Heb heel veel tranen daar gelaten in die 7 jaren. Vooral door het hiërarchische optreden van de nonnen. Denk aan het op straat gaan onder begeleiding in de leeftijd van opgroeiend meisje. Alles werd gecontroleerd : In- en uitgaande post, je tas na het weekend thuis , je chambrette en later je kamertje. Buiten die negatieve ervaringen was het onderwijs goed. Ook had je veel vriendschap en steun van medeleerlingen . Jammer dat die contacten in de loop der tijd nagenoeg zijn verloren gegaan. Met een mengelmoes aan gevoelens denk ik terug aan mijn kostschool-tijd.

Marilou NillesenBHIC zei op 25 maart 2019 om 21:45 uur

Veel dank, Rentia en Mientje. Wat bijzonder - en ook wel mooi - dat jullie bijdragen hier precies onder elkaar terecht zijn gekomen. Ze geven namelijk precies aan wat we vaker zien: dat er zowel goede als slechte kanten aan dit instituut zitten. Met aan de ene kant vaak prachtig werk, en aan de andere kant het enorme leed dat zoveel kinderen hebben ervaren.

Veel dank aan jullie beiden, dat jullie hier je verhaal hebt willen delen. Erg leerzaam.

Viirginie Broeken zei op 28 maart 2019 om 12:02 uur

Ik heb van 1969 tot 1979 op Sint Anna gezeten en daarna nog drie jaar op Saint Louis. Ik lees graag mee.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 3 april 2019 om 09:59 uur

@Virginie: wij ook! Echt heel goed dat er zoveel wordt gereageerd op de hele site. Jij hebt dus twee pagina's om in de gaten te houden, leuk : ) Wat ik me nog afvraag: toen jij op deze scholen zat, was er toen nog veel merkbaar van het rooms-katholieke karakter of was dat al verleden tijd? Stonden er nog zusters voor de klas bijvoorbeeld?

yvonne van niekerk zei op 22 mei 2019 om 11:49 uur

Ook ik heb op de Voorbereiding Kweekschool gezeten 1954 tot 1957.
Het was de bedoeling dat ik ook naar de Kweekschool zou gaan, maar na 3 jaar vreselijke heimwee hield ik het voor gezien. Wat een traumatische ervaring voor een puber. Elke morgen naar de kapel. Je mocht geen woord zeggen totdat je aan het ontbijt zat. Twee keer per week werden we uitgelaten: in de rij met 2 nonnen. En dan ging de buitendeur weer op slot achter je. Als je in je chambrette was dan ging iedere keer dat gordijn een stukje opzij en stond de non naar binnen te gluren. Altijd die controle overal. Hoe ongezond voor een opgroeiend meisje. Je mocht ook nooit iets zeggen, laat staan voor je mening uitkomen. Ik ben nu 75 jaar maar heb daar mijn hele leven last van gehad.

Marilou NillesenBHIC zei op 22 mei 2019 om 14:51 uur

Hallo Yvonne, bedankt dat je je aangrijpende ervaring hier vertelt. Zo'n zinnetje als 'altijd die controle overal' is zó veelzeggend! Ik kan me voorstellen dat dat traumatisch werkt, en je nooit meer loslaat.

Maar wel heel krachtig dat je hier dit deelt, dat getuigt van veel veerkracht. Dank voor je bericht.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.