Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Pensionaten Sint Anna en Le Sacré Coeur in Oudenbosch

Internaten

Pensionaat Sint Anna lag aan de Markt 61 en hoorde bij het gelijknamige moederhuis van de Franciscanessen van Oudenbosch. Op dat pensionaat zaten meisjes van zes tot jongedames van rond de twintig jaar. De zusters brachten er namelijk leerlingen onder van hun lagere school, ulo, huishoudschool "Sint Agnes" en kweekschool "Le Sacré Coeur".


Pensionnaires in de gymzaal (foto: collectie Katholiek Documentatie Centrum (KDC))

Van oorsprong hielden de zusters zich bezig met het onderwijs aan arme en minder vermogende meisjes, de zorg voor weesmeisjes en wijkverpleging. In de loop van de twintigste eeuw breidden de religieuzen hun doelgroep echter flink uit. Op het internaat Sint Anna huisvestten zij de pupillen van hun ulo, huishoudschool en kweekschool. Die laatste school kreeg in 1902 een eigen gebouw met internaat, zoals gezegd onder de naam Le Sacré Coeur. De jongedames die daar intern zaten, hadden waarschijnlijk net wat meer vrijheid en privacy dan de andere, veelal jongere leerlingen van de zusters.

Aan de Sint Annastraat was sinds 1937 bovendien het noviciaat van de zusters gevestigd. Daar doorliepen vrouwen met een roeping een proefperiode, die uit moest wijzen of zij geschikt waren het kloosterleven. Zij werden er voorbereid op hun toetrede tot de congregatie, bezegeld door het afleggen van de eeuwige geloften van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid. Hoewel het noviciaat in een andere straat lag, maakte het gebouw dankzij een luchtbrug toch deel uit van het klooster. Dat het gebouwencomplex bovendien twee kapellen telde, verminderde het aantal redenen om over straat te gaan nog verder.


Physisch cabinet (foto: collectie KDC)

De refter (foto: collectie KDC)

Speelweide pensionaat Sint Anna (foto: collectie KDC)

Naast de genoemde internaten hadden de zusters sinds 1922 ook een externaat. Dat was een vrij zeldzame schoolvorm, waarbij de leerlingen niet in het klooster, maar bij de lokale bevolking werden ondergebracht.

Eind jaren zestig werd 'de kweek' een pedagogische academie. De ulo werd een mavo en voortaan kon je bij de zusters ook naar de havo en het atheneum. Ook kon je nog steeds bij hen naar de huishoudschool.

In 1993 verhuisden de zusters naar het nieuwe Sint Annaklooster aan de Sint Bernaertstraat. Maar wanneer werd het pensionaat eigenlijk gesloten?

 

Deel hieronder jouw herinneringen aan het kostschoolleven bij de zusters en vul deze pagina aan. Foto's zijn ook van harte welkom en kunnen worden verzonden naar info@bhic.nl

 

W.E. Brouwer-Elst stuurde ons deze foto's:


Internen Pensionaat St. Anna in Oudenbosch

Pensionaat St. Anna in Oudenbosch
28

Reacties (28)

Marijke Vermeulen zei op 10 maart 2019 om 23:20 uur

Ik heb daar op de lagere school gezeten .Een ik heb daarhele leuke leerzame tijd gehad. De meeste waren leuke nonnen. Veel geleerd, o.a. muziek en ballet lessen .Ook in de klas was goed onderwijs. Ook wellevenheids lessen gehad. Aan dit alles heb ik heel veel gehad . Ik kijk er met heel veel plezier op terug .Groetjes Marijke.

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 11:22 uur

Hallo Marijke, bedankt voor je berichtje. Wat goed te lezen dat je daar zulke fijne herinneringen aan hebt overgehouden. In welke tijd heb je daar (ongeveer) gezeten?

Marianne Augustijn zei op 22 maart 2019 om 22:48 uur

Wat ontzettend leuk om dit te lezen, ik heb op het internaat gezeten van 1963 tot 1969, voor mij een geweldige tijd, denk dat het ook te maken had met het feit dat de school buiten het internaat lag, op de fiets naar school net als de meisjes uit het dorp, met de nonnen kon ik prima overweg. Deze foto's zijn van voor mijn tijd.
2 jaar geleden ben ik in Oudenbosch geweest om een kijkje te nemen, beetje vervallen en veranderd, maar speciaal dat mijn slaapkamer raam nog is zoals uit die tijd.
Groetjes Marianne.

Marilou NillesenBHIC zei op 24 maart 2019 om 18:35 uur

Dag Marianne, wat prettig dat je daar zo'n mooie tijd hebt gehad. En wat bijzonder dat je slaapkamerraam er precies nog zo uit zag. Heb je toevallig zelf nog foto's uit die tijd?

Marianne Augustijn zei op 24 maart 2019 om 21:36 uur

Marilou Nillesen, ik heb wel foto’s, hoe stuur ik die naar je toe.?

Marilou NillesenBHIC zei op 25 maart 2019 om 11:07 uur

Hallo Marianne, die mogen naar info@bhic.nl ovv Meisjespensionaat Oudenbosch
Dan zetten we ze hier er graag bij!

Rentia Krijnen-Hendrikx zei op 25 maart 2019 om 13:29 uur

Hier heb ik een deel op school gestudeerd voor landbouwhuishoudlerares. Het leuke is dat ik , vanwege mijn projecten in Kenia, Oudenbossche zzusters daar ontmoet. Veel Keniaanse zusters geven les op de vele scholen die door ‘ Oudenbosch’ zijn gesticht. Ook kostscholen voor blinde, dove en andere gehandicapte kinderen zijn een voorbeeld voor de Keniaanse overheid en bevolking. In drie van onze projectdorpen overnachten wij daar soms omdat het de enige stenen gebouwen zijn. Chapeau zusters!!!

W.E. Brouwer - Elst ( Mientje ) zei op 25 maart 2019 om 13:59 uur

Via FB op jullie pagina gekomen.
Heb vanaf de Lagere School bij de nonnen in Borgvliet ( Bergen op Zoom )op kostschool St. Anna en later op de Kweekschool Le Sacré Coeur gezeten ( 1953 tot 1961 ). Heb heel veel tranen daar gelaten in die 7 jaren. Vooral door het hiërarchische optreden van de nonnen. Denk aan het op straat gaan onder begeleiding in de leeftijd van opgroeiend meisje. Alles werd gecontroleerd : In- en uitgaande post, je tas na het weekend thuis , je chambrette en later je kamertje. Buiten die negatieve ervaringen was het onderwijs goed. Ook had je veel vriendschap en steun van medeleerlingen . Jammer dat die contacten in de loop der tijd nagenoeg zijn verloren gegaan. Met een mengelmoes aan gevoelens denk ik terug aan mijn kostschool-tijd.

Marilou NillesenBHIC zei op 25 maart 2019 om 21:45 uur

Veel dank, Rentia en Mientje. Wat bijzonder - en ook wel mooi - dat jullie bijdragen hier precies onder elkaar terecht zijn gekomen. Ze geven namelijk precies aan wat we vaker zien: dat er zowel goede als slechte kanten aan dit instituut zitten. Met aan de ene kant vaak prachtig werk, en aan de andere kant het enorme leed dat zoveel kinderen hebben ervaren.

Veel dank aan jullie beiden, dat jullie hier je verhaal hebt willen delen. Erg leerzaam.

Viirginie Broeken zei op 28 maart 2019 om 12:02 uur

Ik heb van 1969 tot 1979 op Sint Anna gezeten en daarna nog drie jaar op Saint Louis. Ik lees graag mee.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 3 april 2019 om 09:59 uur

@Virginie: wij ook! Echt heel goed dat er zoveel wordt gereageerd op de hele site. Jij hebt dus twee pagina's om in de gaten te houden, leuk : ) Wat ik me nog afvraag: toen jij op deze scholen zat, was er toen nog veel merkbaar van het rooms-katholieke karakter of was dat al verleden tijd? Stonden er nog zusters voor de klas bijvoorbeeld?

yvonne van niekerk zei op 22 mei 2019 om 11:49 uur

Ook ik heb op de Voorbereiding Kweekschool gezeten 1954 tot 1957.
Het was de bedoeling dat ik ook naar de Kweekschool zou gaan, maar na 3 jaar vreselijke heimwee hield ik het voor gezien. Wat een traumatische ervaring voor een puber. Elke morgen naar de kapel. Je mocht geen woord zeggen totdat je aan het ontbijt zat. Twee keer per week werden we uitgelaten: in de rij met 2 nonnen. En dan ging de buitendeur weer op slot achter je. Als je in je chambrette was dan ging iedere keer dat gordijn een stukje opzij en stond de non naar binnen te gluren. Altijd die controle overal. Hoe ongezond voor een opgroeiend meisje. Je mocht ook nooit iets zeggen, laat staan voor je mening uitkomen. Ik ben nu 75 jaar maar heb daar mijn hele leven last van gehad.

Marilou NillesenBHIC zei op 22 mei 2019 om 14:51 uur

Hallo Yvonne, bedankt dat je je aangrijpende ervaring hier vertelt. Zo'n zinnetje als 'altijd die controle overal' is zó veelzeggend! Ik kan me voorstellen dat dat traumatisch werkt, en je nooit meer loslaat.

Maar wel heel krachtig dat je hier dit deelt, dat getuigt van veel veerkracht. Dank voor je bericht.

Hennie Vlaar zei op 2 januari 2020 om 22:56 uur

Van april 1959 - juli 1960 zat ik op de voorbereiding van de kweekschool voor onderwijzeressen "Pius XII . Tegen de verwachting in heb ik daar mijn Ulo diploma gehaald tegelijk met mijn zusje Ria. Daarna nog 2 jaar op de kweekschool "le Sacré Coeur" gezeten. Ondanks het zéér strenge regiem van de nonnen , heb ik toch ook leuke herinneringen aan die jaren. Onze klas was erg eensgezind en ondernam een zg biologische excursie, om te verklaren dat wij op een zonnige middag in Juli tijdens de examens van de 4e klas het internaat zonder toestemming hadden verlaten omdat wij niet weer de hele middag op de studiezaal door wilden brengen. De directrice had ons nl toegezegd, dat wij een middag naar het bosbad in Hoeve mochten om te zwemmen.
Dat kwam er niet van, dus bedachten wij een alternatief. Wij hadden met 12 meisjes, zonder begeleiding van de nonnen veel plezier en kregen veel bewondering van de meisjes van hogere klassen. Natúúrlijk kregen wij straf. Dwz , we werden 14 dagen totáál genegeerd door de directrice. Omdat wij als groep "een " bleven en gezamenlijk besloten onze excuses aan te bieden, kregen wij ook van deze boze non, geheel tegen onze verwachting in ook haar waardering voor onze actie. EIND GOED AL AL GOED !

Marilou NillesenBHIC zei op 4 januari 2020 om 19:31 uur

Bijzonder verhaal, Hennie! En wat mooi dat deze solidariteit uiteindelijk ook werd gewaardeerd. Fijn dat je deze gebeurtenis hier vertelt, dank je wel daarvoor.

Gerry Festen zei op 11 maart 2020 om 21:25 uur

Wat leuk om bij toeval op deze site te komen. Afgelopen zomer ben ik speciaal naar Oudenbosch gekomen om een stukje van van jeugd aan mijn partner te laten zien, maar er was weinig meer te vinden. St. Anna verpauperd en nauwelijks info over te vinden, en het juvinaat en St. Louis tot appartementen verbouwd.
Ik ben nu 77 jr. en heb ruim 2 jaar op St.Anna gezeten van 1955 t.m 1957. Ik heb er goede herinneringen aan. Natuurlijk was het streng maar dat heeft me toen wel erg vindingrijk gemaakt om onder de regeltjes uit te komen. Ik zou graag van u willen weten of er foto’s uit die tijd beschikbaar zijn en waar ze te vinden zijn? en of er nog zusters en mede leerlingen uit die tijd in leven zijn?
Misschien dat ik zelf ergens ook nog een paar kiekjes heb van een bezoekje aan Bosbad Hoeven. als u die wilt hebben hoor ik het graag van u, dan ga ik de kelder uitspitten.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 23 maart 2020 om 17:56 uur

@Gerry: dank voor je bericht en welkom! Jammer inderdaad dat er nog zo weinig informatie over te vinden is, daarom zijn we ook echt afhankelijk van wat alle oud-leerlingen ons nog over de kostschool kunnen vertellen.
Je maakt me wel benieuwd naar enkele voorbeelden van die "vindingrijkheid" in het omgaan met de regels! : ) Heb je misschien een paar voorbeelden, we zijn altijd op zoek naar nieuwe anekdotes.

Ik ga in de tussentijd voor je op zoek naar verdere info en foto's uit die tijd (jaren vijftig/zestig dus neem ik aan). En wat je eigen foto's van het Bosbad HOeven betreft: van harte welkom! Je kunt ze sturen naar info@bhic.nl onder vermelding van "pensionaat St. Anna", dan komen ze bij mij terecht.

Nelleke Nelis zei op 17 mei 2020 om 11:33 uur

Zowel mijn moeder als ik hebben op st.Anna gezeten. Mijn moeder heeft daar de huishoudschool gedaan. Ik vermoed vlak na de oorlog (eind jaren 40). Ik heb er van 1965 tot en met 1968 gezetten. Ik was zes jaar oud. Op mijn negende ben ik vertrokken naar een schippersinternaat in Limburg. Als jong kind was het prima en zelfs wel een leuke omgeving. Veel speelruimte, een speelbos, tennisvelden en een halve boerderij op het terrein. Als tiener had ik er niet willen zitten. Achteraf ben ik blij dat ik op st.Anna terecht ben gekomen. Mijn ouders hadden nl. de keuze uit st. Anna, Roermond en een pensionaat in de buurt van Luik in Belgie. Die plekken bleken later minder prettig te zijn.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 26 mei 2020 om 11:49 uur

@Nelleke: wat een jonge leeftijd om naar het internaat te gaan. Wel in een heel andere sfeer dan toen je moeder er zat of niet? Hebben jullie daar nog veel over gepraat, aangezien jullie op hetzelfde internaat hebben gezeten? Heb jij ook nog uiteindelijk de huishoudschool gedaan?
Dank voor je reactie en graag tot ziens!

ries van zweeden meeter zei op 16 juli 2020 om 14:39 uur

hoi ik ries meeter heb lang op st anna internaat gezeten eerst 6e klas lagere school toen huishoudschool bij hoofd zr dionyse en al die jaten altijd kontact met haar gehouden tot ze overleed 2 jaar geleden voor mij was ze toch beetje me 2e moedertje was altijd lief voor mij. ook mochten op zondag middag de jongens van st louis komen dansen wel onder begeleiding was gezelli en leuk ik hen op lagere school ook chambered gehad boven de kweekschool ook zn gordijn ervoor niks gemerkt dat de nonnen gluurde hoor ik was altijd bang want we liepen door de kweekschool waar een geraamte stond dat was niet fijn maar de huishoudschool was leuk op de fiets met zn alle zwembad hoeve onder begeleiding dat wel en naat uitewilgen balletles ook onder begeleiding en erna bij de frietboer dropstaven en roomijs met schocola mee voor de achter blijvers deed ik op bestelling in zak onder trui mee gesmokkeld tot we betrapt zijn want de club op terug weg klopte niet standje gehad nooit meer gedaan toch leuke herrinneringen oudenbosch was toch ook me 2e huis bij de nonnen van st anna de vlourdes grot op averno tot 2 jaar geleden laatste x bij zr dionyse was geweest heel mooi plekje heeft plekje in me hart gekregen en zr dionyse ik mis haar nog steeds groetjes ries meeter.

Mariët BruggemanBHIC zei op 17 juli 2020 om 13:55 uur

Bedankt Ries, voor je mooie herinneringen. Het feit dat je met Zuster Dionyse tot aan haar overlijden contact had, geeft wel goed aan welke band jullie samen hadden. Ondanks alles miste je je eigen thuis natuurlijk nog wel ?

Yvonne de Koning zei op 22 juli 2020 om 14:18 uur

Wat leuk om te lezen over St Anna, ik heb daar in 1971 gezeten bij zr. Margareth, de saamhorigheid onderling was fijn, en t was idd streng maar niey meer zoals ik hierboven las.

Mick van GerwenBHIC zei op 23 juli 2020 om 10:49 uur

Hallo Yvonne, leuk dat je deze pagina van je oude internaat gevonden hebt. Ik kan me voorstellen dat dat die onderlinge saamhorigheid fijn was. Hoe lang heb je op St. Anna gezeten?

Cathrien Simons Oomen zei op 26 juli 2020 om 19:58 uur

Ik heb van 1961 tot 1964 op St Anna gewoond. Goede herinneringen . 1961 6eklas lagere school daarna 2 jaar huishoudschool. Bij Zr. Anna, Zr Dionysus en als laatste Zr. Margaretha als hoofd. Zr. Stefanie tijdens studie was zeer streng. Ik hoop hier nog bekende namen te lezen zou wel leuk zijn. Cathrien Simons Oomen.

Mick van GerwenBHIC zei op 27 juli 2020 om 14:31 uur

Hallo Cathrien, ik hoop dat je via deze pagina nog oude bekende tegenkomt. Voel je vooral ook vrij om je "goede herinneringen" hier te delen!

Yvonne zei op 27 juli 2020 om 18:32 uur

Hallo Mick, ik heb eigenlijk maar één jaar op Sint Anna gezeten.

W.E. Brouwer zei op 30 juli 2020 om 14:42 uur

Hallo Thijs,
Fijn dat je de foto's hebt geplaatst.
Heb nog wel een voorbeeld van de "vindingrijkheid "in het omgaan met de strenge regels , die de nonnen hanteerden , tijdens mijn verblijf op de Kweekschool.(1956 - 1961 ) Om een frietje bij "Riekie "cafetaria bij St. Anna, te kunnen eten ,hadden wij de smoes bedacht dat we dringend maandverband nodig hadden . Zo kregen we toestemming om het dorp in te gaan ,zonder begeleiding. Geloof me, ik heb nog jaren na mijn kostschooltijd , geen maandverband hoeven te kopen!.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 3 augustus 2020 om 18:26 uur

@W.E. Brouwer: een goede vondst! Wat grappig ook dat jullie daar telkens mee weg zijn gekomen : ) Dank nog voor je bericht.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.