Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Internaat Mater Misericordiae in Tilburg

Internaten

'Intens godsdienstig', zo wordt de leraressenopleiding op Mater Misericordiae (Moeder van Barmhartigheid) omschreven, op basis van de meditatiestof in een hulpboekje voor de kwekelingen. De leiding van de school en het bijbehorende internaat lag in handen van de Zusters van Liefde van Tilburg, ook wel 'Zusters van de Oude Dijk' genoemd.

Internaten kunnen onder andere worden onderscheiden op basis van hoe duur en prestigieus zij waren. Hoge kostgelden hield de meisjes uit minder welvarende gezinnen buiten de deur, wat de prestigieuze status in stand hield. Vergeleken met zulke internaten in Brabant, zoals Regina Coeli in Vught, behoorde dat van Mater Misericordiae in Tilburg tot het goedkopere segment.

Het pand waar je als kwekeling studeerde en woonde bood eveneens onderdak aan zusters en aan de administratie. Het enorme gebouwencomplex telde maar liefst drie kapellen: de grote kapel, de novicenkapel en de postulantenkapel. Aangezien die laatste twee bestemd waren voor zusters in opleiding, zullen de pensionnaires van de kweekschool in de grote kapel welkom zijn geweest.

Via vierjarige cursussen werd je opgeleid tot onderwijzeres voor het lager onderwijs. Van oorsprong was deze opleiding mede bedoeld om het tekort aan geestelijken in het onderwijs op te vullen. De Fraters van Tilburg leidden met hetzelfde doel frater-onderwijzers op, op hun kostschool Sint Stanislaus aan de Fraterstraat. 

In 1969 werd de kweekschool omgezet in een pedagogische academie en 1985 in een pabo. Het kloostergebouw aan de Oude Dijk werd in 1991 gesloopt.

Foto's

Tilburg, Oude Dijk, 1930, personeel en leerlingen van kweekschool Mater Misericordiae (foto: collectie Regionaal Archief Tilburg. id.nr. 051910)

Tilburg, Oude Dijk, 1935, examenklas van kweekschool Mater Misericordiae met geheel links op de voorgrond juffrouw Gerritse (foto: collectie Regionaal Archief Tilburg, id.nr. 051911, herkomst: Katholiek Documentatie Centrum)

Bronnen

Annelies van Heijst, Marjet Derks, Marit Monteiro, Ex caritate: Kloosterleven, apostolaat en nieuwe spirit van actieve vrouwelijke religieuzen in Nederland in de 19e en 20e eeuw. Hilversum, 2010.

Jan Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant. Alphen a/d Maas, 2010.
Wim Deetman, Seksueel misbruik van en geweld tegen meisjes in de rooms-katholieke kerk. Een vervolgonderzoek. Amsterdam, 2010

Website Wiki Midden-Brabant, lemma: Kweekscholen

8

Reacties (8)

dorotique zei op 11 maart 2019 om 16:13 uur

ja hier heb ik op kostschool gezeten bij zuster Ancilla van 1962 t/m 1964

Marilou NillesenBHIC zei op 11 maart 2019 om 21:40 uur

Bedankt voor je berichtje, Dorotique. Welke herinneringen heb je aan die tijd, kun je daar iets meer over vertellen?

Ans Mannaerts van Hoorn zei op 27 maart 2019 om 22:30 uur

Ik heb van 1955 t/m1960 op dit internaat gewoond en er de kweekschool gevolgd. Met ongeveer 30 klasgenoten er een mooie tijd gehad. Het was een tijd van veranderingen , modernisering. Het eerste jaar nog uniform op zondag. Daarna kleding naar keuze. Het eerste jaar slapen in een chambrette, later een eigen kamertje. Eerst 1x in de maand naar huis, later ieder weekend. Veel later zelfs dansles op het internaat!
Mooie herinneringen aan vrijetijdsbesteding als volleybal en tafeltennis.
De sportdagen waren een feest.
Nog steeds regelmatig contact met veel van mijn klasgenoten.

Marilou NillesenBHIC zei op 28 maart 2019 om 10:01 uur

Hallo Ans, wat leuk je hier te treffen ;)

En wat een mooie bijdrage! Het lijkt me best bijzonder om getuige te zijn van al die veranderingen; heb je dat destijds ook zo ervaren? En hebben jullie het als klasgenoten nog wel eens over die tijd? Of over het onderwijs van toen?

dorotique zei op 28 maart 2019 om 21:59 uur

herinneringen Marilou aan mijn kostschoolleven aan de Oude Dijk: we waren met ‘n stuk of 7 leerlingen van de kleuterleidstersopleiding aan de Korvelseweg intern bij de nonnetjes tussen de kweekschoolleerlingen: Marga en Stiny uit Noord-Holland, Marijke en Sophie uit Zwolle en Kampen, Annique uit Veghel allemaal 1e jaars en 2e jaars Joyce, Ans en ? we konden lopend onderweg vanaf de opleiding huis aan huis het optreden van de Beatles op tv volgen want daar mochten we natuurlijk niet naar kijken. ‘swinters mochten we met een waterslang de binnenplaats onder water zetten om er op te kunnen schaatsen de volgende dag. het was een leuke tijd

Marilou NillesenBHIC zei op 31 maart 2019 om 18:16 uur

Hallo Dorotique, bedankt voor je mooie herinneringen. Ze geven ook een prachtig tijdbeeld, door je voorbeeld van het optreden van de Beatles. Goed te horen dat je daar een leuke tijd hebt gehad!

Bill Monkau zei op 3 augustus 2019 om 06:59 uur

Augustus 2019 is vijftig jaar geleden dat ik door Frater Guibert werd ingeschreven op de "Kweekschool Oude Dijk". Kersvers uit Paramaribo, nota bene als protestant! Bijzonder warm onthaald door de wijze Zr. Ancilla en haar sociaal vaardige en vakbekwame staf. Met het diploma van de Surinaamse Kweekschool plus tien jaar werkzaam als onderwijzer, werd ik geplaatst in de eindexamenklas. Jan Doms, Jan Eijsbouts, Frans Wirjo en ik als 'jongens' in een meisjesklas. Op zijn protestants: als Broeders en Zusters! Docenten gaven ons een gezinsgevoel. Elk van hen heeft een beslissende bijdrage geleverd aan mijn vorming. Met excuses aan het toenmalige docentenkorps noem ik toch twee. Zuster Ria, onze docente Kunstgeschiedenis, ontwikkelde mijn gevoel voor schoonheid. Doctor Mulders stimuleerde mij aan de Katholieke Hogeschool (nu Katholieke Universiteit Brabant) te bekwamen. Jan Doms zou ik graag ontmoeten. Hij heeft mij en mijn echtgenote wegwijs gemaakt in het Tilburgse. Ik bewaar bijzondere herinneringen aan de examenklas 1969/'70 van Kweekschool Mater Misericordiae. Wat zou een reünie mij goed doen!

Mariët BruggemanBHIC zei op 6 augustus 2019 om 12:15 uur

Wat een mooie herinneringen heb jij te delen Bill, en wat leuk dat je dat ook doet bij dit verhaal. Ben je in het onderwijs gebleven na je scholing aan deze kweekschool?
Kun je ons nog uitleggen hoe dat voelde; als protestant tussen katholieken en als weinige jongens tussen zoveel meisjes?

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.