Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Kleinseminarie Beekvliet in Sint-Michielsgestel

Internaten

Beekvliet in Sint-Michielsgestel, in 1972 gesloten, was het kleinseminarie van het bisdom Den Bosch. Op zo'n rooms-katholiek gymnasium zaten jongens van 12 tot 18 jaar met een priesterroeping. Deze vooropleiding tot priester verliep in de regel 'intern'; na de lagere school verruilden de jongelingen hun ouderlijk huis voor de gesloten mannencultuur van het kleinseminarie.

Seminaristen in de studiezaal

Hoe het was om te verblijven op Beekvliet is ruimschoots op foto vastgelegd. De priesterstudenten kwamen terecht op een imposant landgoed met een oprijlaan tot vlak aan de deur van het statige complex. In de tuin waar zij konden ontspannen, stonden exotische bomen en was een vijver. Op de grote binnenplaats, de zogeheten 'cour', kon je een potje voetballen.

Eenmaal binnen kwam je terecht in een afgeschermde wereld waar alles in het teken stond van een strakke hiërarchie en het ritme van de religieuze kalender. Op de slaapzaal hadden de leerlingen wel een eigen chambrette met stromend water, wat een beetje privacy bood, maar het seminarieleven stond bovenal in het teken van de groep. De Duitse Bouw van het seminarie was van 1945 tot in 1972 de verblijfplaats van de hoogste twee klassen.

Seminaristen en een docent op de Kleine Cour (Klas 1)

Je kreeg Nederlands, Frans, geschiedenis, aardrijkskunde en wiskunde, maar natuurlijk ook bijbellessen, godsdienst, Grieks en Latijn. Aan die laatste twee talen werd extra aandacht besteed. Het Latijn, de taal van de katholieke kerk, moest je als aankomend priester kunnen dromen. Daarnaast kende Beekvliet, zoals wel meer internaten, een rijke toneeltraditie. Het 'Beekvliets Orkest' stond onder de bezielende leiding van de priester en latere pastoor Floris van de Put.

In zes jaar tijd werd je klaargestoomd voor het eigenlijk begin van de priesterstudie op het grootseminarie Haaren. Daar zou je stapsgewijs worden ingewijd in de wereld van de rooms-katholieke geestelijkheid, met lessen filosofie en theologie. Daar wachtte je uiteindelijk het ritueel van de tonsuur, de kruinschering. Na twee jaar grootseminarie ging je bovendien gekleed in een soutane, de priestertoga. Maar zo ver zal het voor veel leerlingen niet zijn gekomen. In de praktijk haakten de meeste priesterstudenten na het kleinseminarie af.

Gezonde geest in een gezond lichaam: gymnastiek op de binnenplaats

De docenten (‘professoren’ genoemd) en het overige seminariepersoneel stond onder de leiding van de regent. In de jaren zestig waren dat de priesters Jan van Laarhoven (1959-1964) en A. Ooms (1964-1969). Iemand die je als leerling waarschijnlijk vaker tegenkwam was de portier. Lange tijd was dat Frans van Lankvelt. Er zijn nog foto’s van zijn vijftig- en zestigjarig jubileumfeest. Op sommige zien we hoe de seminaristen hem toezingen. De dirigent was de muziekleraar Thieu Lax.

Luchtfoto seminarie Beekvliet

In de jaren zestig en zeventig ontwikkelde Beekvliet zich tot een regulier gymnasium. Deze ontwikkeling viel samen met een daling van het aantal roepingen tot het priesterambt en dus aanmeldingen voor het seminarie. In 1958 telde de school nog 402 leerlingen, een hoogtepunt, maar in 1965 was dat aantal teruggezakt tot 324 en in 1969 tot 251. En ook daarna bleef het aantal aanmeldingen dalen, tot op het punt dat het internaat de deuren moest sluiten. Dat gebeurde in 1972.

Wat op Beekvliet uiteindelijk overbleef waren externe leerlingen uit de omgeving. En ook meisjes kregen toegang tot Gymnasium Beekvliet. De school bestaat nog steeds.

Reageer hieronder en deel jouw herinneringen aan Beekvliet.

Foto's

Studiezaal met seminaristen, Beekvliet, z.j. (bron: collectie BHIC, id.nr. FOTOSM.3011)

Seminaristen en een docent op de Kleine Cour (Klas 1), vermoedelijk vóór 1940 (bron: collectie BHIC, id.nr. FOTOSM.3010)

Gymnastiekoefeningen op de binnenplaats van Beekvliet, 1930 (bron: collectie BHIC, id.nr. 1910-001239)

Luchtfoto van het seminarie Beekvliet, 1950 (bron: collectie BHIC, id.nr. FOTOSM.1286)

Bronnen

Cees ter Stege (red.), Beekvliet. 200 jaar buitengewoon. Twee eeuwen geschiedenis van Kleinseminarie en Gymnasium Beekvliet in interviews, afbeeldingen, portretten, krantenknipsels en historische bronnen (Stichting Beekvliet 200: Sint-Michielsgestel 2015).

W.H.Th. Knippenberg, 150 jaar Klein Seminarie van het bisdom 's-Hertogenbosch 1815-1965 (Sint-Michielsgestel 1965).

34

Reacties (34)

Jan Lurinks zei op 17 april 2019 om 15:58 uur

Aanvulling op tekst:
Je kreeg op Beekvliet- zeker na 1945- de lessen ,die ook op een normaal gymnasium gegeven werden.Geen extra nadruk op bijbellessen of godsdienst, wel op latijn en grieks.

Priesterstudenten van Klein-Seminarie Beekvliet hebben nooit een soutane gedragen. Dit kledingstuk was voorbehouden aan de studenten van het Groot-Seminarie (Haaren), en dit pas na 2 jaar Filosofiestudie.

Meisjes hadden geen aparte afdeling.
De Duitse Bouw was vanaf 1945 tot 1972 de verblijfplaats van de 2 hoogste klassen en vanaf 1972, na sluiting van het internaat, werd dit het gymnasiumgebouw,waar alle lessen werden gegeven tot 1978, toen het nieuwe gymnasiumgebouw werd opgeleverd.

Onderschrift foto's:
Tekenles?
Deze foto is genomen voor 1940 op de Kleine Cour (Klas 1).
Tekenlessen werden pas vanaf 1950 gegeven op Beekvliet.

Mariët BruggemanBHIC zei op 19 april 2019 om 21:03 uur

Bedankt voor je reactie Jan, we gaan er zo gauw mogelijk naar kijken en onze tekst ermee aanvullen. Ik neem aan dat je uit eigen ervaring spreekt? Kun je je nog meer herinneren van jouw tijd daar?

Wim Tibosch zei op 10 mei 2019 om 19:58 uur

Op de foto van de studiezaal herken ik mijzelf alsmede enkele klasgenoten w.o. Henk van Wezel, Lambert Poels, Pieter de Mol en Wil Barten.
De foto is m.i. van de 4e klas (1966)

Marilou NillesenBHIC zei op 13 mei 2019 om 15:05 uur

Wat leuk, Wim! In welke rij kunnen we je terugvinden? Herinner je je trouwens dat de foto werd gemaakt? En welke herinneringen heb je aan die periode?

Wim Tibosch zei op 13 mei 2019 om 19:20 uur

In de meest linker rij ben ik de voorlaatste. Voor mij zit Henk van Wezel (uit Drunen). Staand linksachter Pieter Mol en staand 3e van links is Wil Barten (uit Boxtel, denk ik).

Marilou NillesenBHIC zei op 28 mei 2019 om 09:13 uur

Wie van onze Beekvlieters helpt ons verder? Wie kent deze tekst nog helemaal? Het lied werd sowieso in de jaren zestig gezongen en was specifiek voor de seminaristen van Beekvliet geschreven en gecomponeerd:

Maria die ons allen kent
Wij hebben ons tot u gewend
Op deze blijde morgen.
Wij scharen ons rondom uw troon,
Laat ons de dienaars van uw zoon

Wie zingt verder? We hebben voldoende aan de tekst ;)

Jan Jaap Zwitser zei op 7 juni 2019 om 20:34 uur

Ik ben het lied tegengekomen tijdens mijn onderzoek naar het oeuvre van Floris van der Putt. Het lied is geschreven door Floris van der Putt (muziek) en Christ. Smulders (tekst) en luidt als volgt:
1. Maria, die ons allen kent,
wij hebben ons tot U gewend
op dezen blijen morgen.
Gij ziet ons hier rondom uw troon;
vraag ons den zegen van uw Zoon,
Gij, Moeder van de zorgen.
2. Wij brengen U de dankbaarheid
van hen, die U zijn toegewijd
en daar de vrucht voor kregen.
Zo dikwijls hebt Gij ons verhoord.
Gij waart een altijd open poort,
waarbinnen stormen zwegen.
3. Gij, die ons hier al jaren wacht,
geef ons ook nu weer nieuwe kracht
om rijker voort te leven.
Maak ons eens priesters van Gods Kerk.
opdat wij later in ons werk
U liefde mogen geven.

Jan Jaap Zwitser zei op 8 juni 2019 om 08:33 uur

Herstel de naam van de tekstdichter is Smeulders.

Marilou NillesenBHIC zei op 11 juni 2019 om 08:44 uur

@Jan Jaap: hartelijk bedankt! Het bleek voor ons uitermate lastig meer over dit lied te vinden maar gelukkig help je ons uit de brand. Veel dank, de vragenstellers zijn je hiervoor zeer erkentelijk.

Ton Vugts zei op 15 juni 2019 om 00:42 uur

en Smeulders gaf les in Nederlands

Thijs de LeeuwBHIC zei op 17 juni 2019 om 10:08 uur

Nog bedankt voor die aanvulling, Ton!

Frans Hendriks zei op 20 juni 2019 om 21:29 uur

Even over de namen: Chrisje Smeulders was de geestelijk directeur zoals dat toen genoemd werd (opvolger van Jan Bluyssen) en Norbert Smulders was leraar Nederlands ( de nog enige in leven zijnde priester-leraar van Beekvliet! (in de 90 inmiddels...…)

Jan Jaap Zwitser zei op 21 juni 2019 om 12:05 uur

Dat klopt! Floris van der Putt was muziekleraar op Beekvliet tussen 1940 en 1954/55, het jaar waarin hij rector cantus werd van de Bossche Schola Cantorum. In de jaren veertig heeft Floris ook les gegeven aan Maurice Pirenne, op zijn beurt de opvolger van Floris als rector cantus in de Sint-Jan.

Anja Verbraak zei op 21 juli 2019 om 14:14 uur

Ik ben op zoek naar Christ Smeulders.
Hij heeft ons, Peter en Anja, op 24 juli 1970 getrouwd in de kapel van Beekvliet

Thijs de LeeuwBHIC zei op 22 juli 2019 om 08:29 uur

@Anja: welkom op de site en bedankt voor je vraag! Zou het om deze "Christ(ianus) Smeulders" kunnen gaan? https://www.online-familieberichten.nl/pers/720378/Christianus-Jacobus-… Gezien de leeftijd zou het kunnen... Dat zou dan wel jammer zijn in verband je zoektocht natuurlijk. Ik zoek voor de zekerheid nog even verder.

Geraldine zei op 22 juli 2019 om 09:58 uur

@Thijs: van de persoon waarvan U een familiebericht geeft, bestaat een overlijdensbericht bij mensenlinq.nl. Het lijkt niet de persoon van Beekvliet.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 22 juli 2019 om 10:01 uur

Dankjewel Geraldine, dan kunnen we die in ieder geval al doorstrepen. Hij blijkt nog niet zo gemakkelijk te vinden, maar we geven nog niet op : )

Jan Lurinks zei op 22 juli 2019 om 15:28 uur

Christ Smulders is helaas 4 december 2007 overleden te Rosmalen.
Het gedachtenisprentje kan ik eventueel mailen.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 23 juli 2019 om 08:18 uur

@Jan: jammer helaas. Wel heel fijn dat je dit hebt uitgezocht en bedankt voor je aanbod. Als Anja het prentje wil zien, dan kan ik achter de schermen jullie met elkaar in contact brengen, als jullie dat fijn vinden.

Chantal zei op 29 juli 2019 om 00:01 uur

@Thijs - Veel dank voor dit artikel! Ik heb een klein vraagje: Er werden geen priesters gewijd in St. Michielsgestel toch? Dat gebeurde in Haaren?

Thijs de LeeuwBHIC zei op 29 juli 2019 om 07:57 uur

@Chantal: dank voor je bericht! En je hebt gelijk, de priesterwijdingen vonden plaats aan de grootseminaries (samen met alle andere lagere en hogere wijdingen - ostiarius, lector, exorcist, acoliet, subdiaken, diaken). In dit geval inderdaad Grootseminarie Haaren, waarover we trouwens nog dit artikel hebben: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/het-groot-seminarie

Jan Jaap Zwitser zei op 29 juli 2019 om 10:21 uur

Dag Thijs, priesterwijdingen vonden in de kathedraal (i.c. de Sint-Jan) plaats, alleen in 1940 werd de kapel van Grootseminarie Haaren eenmalig gebruikt voor de priesterwijding.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 29 juli 2019 om 11:11 uur

Ach ja natuurlijk, dankjewel Jan voor de correctie. De wijding zelf in de kerk, de opleiding aan het grootseminarie.Inderdaad belangrijk om die twee wel even te scheiden! : ) Waarom werd in 1940 trouwens eenmalig voor de kapel van Haaren gekozen?

jan5271nm zei op 29 juli 2019 om 20:51 uur

Begin mei 1940 begon op het Gr-Seminarie een 10-daagse retraite voor degenen, die priester gewijd zouden worden.
10 mei valt het duitse leger Nederland binnen.Alle seminaristen worden naar huis gestuurd, behalve de klas die priester gewijd zou worden, zij blijven op het seminarie in de hoop dat hun wijding toch door zou gaan.
17 mei kan Mgr. Diepen, Bisschop van 's-Hertogenbosch, naar Haaren komen en en doet de priesterwijding de volgende dag 18 mei in de kapel van het Gr-Seminarie.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 30 juli 2019 om 09:22 uur

Oké, vandaar dus. Helemaal duidelijk Jan en fijn dat je e.e.a. wilde toelichten.

Chantal van de Sande zei op 30 juli 2019 om 17:35 uur

Heel veel dank, Thijs en Jan! Dat is inderdaad heel duidelijk en precies wat ik moest weten! Thijs, ik weet dat een tijd geleden de archieven van het Bisdom Den Bosch zijn overgebracht naar het BHIC - weet u misschien of de priester inwijdings lijst van Haaren in te zien is nu? Misschien online!?

Thijs de LeeuwBHIC zei op 31 juli 2019 om 14:12 uur

Hoi Chantal, inderdaad zijn er delen van het Bossche bisdomarchief in bewaring gegeven aan het BHIC, maar helaas dan weer niet degene die jij nodig hebt... namelijk archieven die niet door het bisdom zelf zijn gevormd. Denk aan archieven van kloosters, parochies, collecties en particulieren zonder directe band met het bisdom. De eigen archieven behoudt het bisdom nog zelf. Voor inwijdingslijsten moet ik je daarom doorverwijzen naar het bisdomarchief: Parade 11 5211KL 's-Hertogenbosch, tel.nr. 073-5232020, e-mail: info@bisdomdenbosch.nl, website: http://bisdomdenbosch.nl/Bisdom/Paginas/Bisdomarchief.aspx.
Wat je wel bij ons kunt inzien zijn de jaargangen van de Sint-Jansklokken, het Bossche bisdomblad: http://www.bhic.nl/onderzoeken/boeken?mivast=235&miadt=235&mizig=82&miv… Ik meen dat ook daarin info te vinden is over priesterwijdingen.
Het spijt me dat ik geen beter bericht heb, maar wens je wel heel veel succes met je onderzoek!

jan5271nm zei op 31 juli 2019 om 15:50 uur

Ik heb, indien nodig, nog een naamlijst van de R.K. Geestelijkheid van het Bisdom van 's-Hertogenbosch uit 1964, waarin alle priesters staan vermeld vanaf wijdingsjaar 1898 t/m wijdingsjaar 1963.

Chantal zei op 1 augustus 2019 om 23:28 uur

Thijs en Jan - veel dank voor de hulp! Ik ben helaas naar priesters aan het zoeken van voor die tijd (1848/1849). Maar ik weet dat ze in Haaren hebben gestudeerd en ook dat ze zijn ingewijd dus in principe is mijn wens om hun namen op die lijst te zien niet nodig maar het zou leuk zijn geweest. Zo gaat dat met research! :)

jan5271nm zei op 2 augustus 2019 om 17:05 uur

Het enige wat ik nog kan aanbieden is een artikel uit de "Domklok", opinieblad van het theologicum in Haaren, verschenen in 1964 bij de viering van 125 jaar
gr.-Seminarie. "125 Jaar seminaristen in cijfers", vanaf de periode 1839.

Chantal zei op 3 augustus 2019 om 01:29 uur

Dankjewel Jan, maar ik geloof dat ik de eerste drie pagina's van dat artikel heb, de text die voornamelijk over de begin tijd van Haaren gaat. Weten jullie misschien hoe het nu gaat met het gebouw? De laatste keer dat ik het zag woonden er nog een paar mensen in flats maar de toekomst was onzeker toen, geloof ik.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 5 augustus 2019 om 08:30 uur

@Chantal: in dit artikel https://www.bd.nl/meierij/gedenkplaats-haaren-gaat-weer-open~a4e6c5d7b/ (Brabants Dagblad, maart 2019) lees ik o.a. dat er plannen waren om op het landgoed een hotel, zorgwoningen en ‘andere voorzieningen’ te vestigen. Maar de gemeente had daar op dat moment nog geen toestemming voor gegeven. Wel was er een projectontwikkelaar in beeld. In de tussentijd zouden er arbeidsmigranten worden ondergebracht. Maar dit artikel is toch alweer wat maanden oud. Mocht ik nog recentere info vinden dan plaats ik die gelijk hier

Jef van Veldhoven zei op 5 augustus 2019 om 14:47 uur

Dit is geen Neekvliet maar Haaren !

Thijs de LeeuwBHIC zei op 6 augustus 2019 om 08:23 uur

@Jef: bedankt voor je bericht en je hebt helemaal gelijk, we nemen hier even een zijstap naar Haaren. Ik heb die link naar het artikel geplaatst omdat Chantal wil weten wat het laatste nieuws is over een eventuele herbestemming van het voormalige grootseminarie.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.