Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Meisjesinternaat Nazareth in Oirschot

Internaten

Op het internaat van klooster Nazareth (Koestraat 35-37) verbleven meisjes die les kregen op de kweekschool van de Franciscanessen van Oirschot. Later werd deze school een pedagogische academie. Ook hadden de zusters een lagere school, ulo (later mavo) en havo.

Op de locatie waar de pensionnaires kwamen te wonen was in 1931 begonnen met de bouw van een kleutermontessori-school met een bovenverdieping voor de naaischool. Daarbij werd al rekening gehouden met een toekomstige huishoudschool. In de loop der jaren maakte de lagere school van de zusters plaats voor de genoemde kweekschool en de ulo van de zusters.

De zusters hadden een eigen kapel, zodat zij voor het bijwonen van de heilige mis niet over straat hoefden naar de parochiekerk. Zo hielden zij hun leven in afzondering intact. Aan de oostkant van deze kapel lag, rond een hof, het internaat.

Heb jij ook op dit internaat gezeten? Deel hieronder jouw ervaringen.

Foto

Leerlingen van de huishoudschool tijdens een uitstapje naar Berg en Dal, 1929 (collectie Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, id.nr. 21800)

33

Reacties (33)

Els Woonings Hubers zei op 7 januari 2019 om 15:59 uur

Ik ben van september 1963 tot mei 1967 op de kweekschool Nazareth geweest.
Na de invoering van de Mammoetwet ging de kweekschool als Pedagogische Academie de Kempenhorst verder. Het internaat was alleen voor meisjes.
Het 1e en 2e leerjaar werd toen ook door jongens bezocht en Havo top genoemd.

Hilde JansmaBHIC zei op 8 januari 2019 om 14:55 uur

Heb je dan ook echt op het internaat gezeten of kon je ook als 'gewone' leerling naar kweekschool Nazareth? En hoe was het eigenlijk om daar naar school te gaan?

Els woonings hubers zei op 10 januari 2019 om 15:12 uur

Ja van 1963 tot 1967 heb ik daar op het internaat gezeten.
Ik heb er goede jaren gehad. We hadden een gezellige klas . We hebben nog steeds om de 5 jaar een reünie in Oirschot. Inmiddels zijn er drie klasgenoten overleden.
Er waren ook enkele zgn externen uit Oirschot, Best en Oostelbeers.

Hilde JansmaBHIC zei op 10 januari 2019 om 16:36 uur

Dankjewel voor je reactie Els. Leuk dat je zo'n goede band met je klasgenoten had, dat jullie nu na al die jaren nog regelmatig bij elkaar komen.

Ans van Vlijmen-de Rooij zei op 11 maart 2019 om 23:59 uur

Ik heb van 1968 tot 1970 hier in het internaat gewoond, zat op de Mariaschool (lagere school) waar de zusters lesgaven. Heb een fijne tijd gehad! Sinds 2017 gaan wij (man dochter en ik) zo'n 4x per jaar op bezoek bij de zusters.

Marilou NillesenBHIC zei op 12 maart 2019 om 09:20 uur

Wat leuk dat je nog zo frequent contact hebt, Ans! Hebben jullie het dan vooral over vroeger? Of ook over andere zaken? En hoe kijkt je dochter tegen het internaat en de zusters aan?

Ans van Vlijmen zei op 13 maart 2019 om 12:09 uur

Hoi Marilou, we praten over vroeger, het kloosterleven nu en wat er zoals gaande is in de wereld. Mijn dochter heeft een brede interesse waaronder cultuur en ook de jeugd van haar ouders. Ze vindt het interessant om alle verhalen te horen, mag de zusters graag en vindt het heerlijk daar, zeker ook omdat ik daar zo'n fijne jaren gehad heb.

Marilou NillesenBHIC zei op 13 maart 2019 om 14:55 uur

Dat klinkt heel geanimeerd, Ans! En wat goed dat je dochter ook zo openstaat voor deze geschiedenis, leuk om te horen. Dank voor je reactie!

Tonny van Genugten zei op 17 maart 2019 om 11:43 uur

Ik heb van 1959 tot en met 1963 op deze kostschool gezeten. Ik was zestien jaar toen ik er kwam. Geen fijne tijd. De bekrompen sfeer. Bijna altijd in de studieklas tot 21.15 uur en dan in stilte naar bed. Op elke hoek van de gang stond een non. Slapen in een chambrette achter een gordijntje, waar elk moment een zuster binnen kon stappen Een klein kommetje water om je te wassen. Het eerste jaar nog een wandeling op woensdagmiddag met een leraar, daarna was je vrijheid beperkt tot de binnenspeelplaats met twee bomen. Het woord jongens was een vies woord en je brieven konden altijd opengemaakt worden. Het totale gebrek aan vertrouwen en privacy vond ik zwaar. Ik heb een elke avond in mijn dagboek geschreven, om het vol te houden. Deze liggen nu in het Nationale Dagboekarchief in Amsterdam.

Marilou NillesenBHIC zei op 18 maart 2019 om 10:56 uur

Bedankt voor je openhartige reactie, Tonny. Het klinkt inderdaad allemaal behoorlijk beklemmend wat je beschrijft. Fijn dat je dagboek je houvast was. Het Dagboekarchief is nieuw voor mij, dus ik moest het even google'en:

https://www.dagboekarchief.nl/

Betekent dat nu ook dat je dagboek hier is in te zien? Of werkt dat zo niet?

Tonny van Genugten Habraken zei op 18 maart 2019 om 13:20 uur

op aanvraag kun je die dagboeken inzien en ook de brieven uit die tijd. Er is wel een boekje uitgegeven met daarin ook dagboekfragmenten van mij onder een schuilnaam. Het heet: De puberdagboeken en is geschreven door Monica Soetens en Nina Wijsbek van het Nederlands Dagboekarchief. ISBN 978 94004 07633. Dit gaat niet over kostschool maar over de puberteit door de jaren heen.

Marilou NillesenBHIC zei op 18 maart 2019 om 20:09 uur

Wat bijzonder! En helemaal duidelijk, Tonny, bedankt voor je toelichting!

Els Woonings Hubers zei op 18 maart 2019 om 22:20 uur

Ook ik herken nog wel wat van wat jij beschrijft Tonny. In de jaren 63/67 dat ik daar op kostschool was, is er echter erg veel veranderd.

Lydia Sengers-Koster zei op 19 maart 2019 om 15:30 uur

Ik heb van 1959 tot 1963 op deze kostschool gezeten. Ik was 12 jaar toen ik daar kwam en volgde er de ULO. Er was een grote eetzaal en je moest altijd alles opeten wat je kreeg. Ook al vond je het nog zo smerig. Je neus werd dan dichtgeknepen totdat je vanzelf je mond open deed. Dan werd het erin gepropt en moest je het doorslikken. Er waren chambrettes met gordijntjes en als je "iets stouts" deed (bijv. lachen!) werd je opgesloten op een donkere zolder. Je post werd altijd open gemaakt. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Ik heb er een verschrikkelijke tijd gehad!!!!

Marilou NillesenBHIC zei op 20 maart 2019 om 09:14 uur

Beste Els en Lydia, bedankt voor jullie reacties. Het blijft aangrijpend om te lezen hoe het er destijds aan toeging; onvoorstelbaar als je bedenkt dat het om kinderen gaat. Van het eten tot opgesloten worden op een donkere zolder; het zijn herinneringen die door merg en been gaan.

Wat sterk en dapper dat je hier vertelt, Lydia. Dank daarvoor!

Annie Kriele-Fraaije zei op 20 maart 2019 om 09:20 uur

Hallo Lydia,
Ook ik zat in die jaren bij de Ammerooise groep op kostschool. Ik herken veel in jouw verhaal. Alles was op uur en tijd ingepland, zelfs wanneer je mocht douchen. Ik b.v. op vrijdag tussen de middag middag gauw voor het warm eten, ook dan was er er een surveillance non aanwezig.
Een speeltuintje op de binnenplaats voor de 12-15 jarigen.
En wat hebben wij gestudeerd, alle dagen van de week, vanaf 's morgens 8 uur, nog even een half uurtje voordat de school begon.En dan weer na schooltijd, na een boterham eten.Met een non op het katheter. Gelukkig kon ik de kortste route op de ULO volgen. Wat was ik blij als het voorjaar was, en de treurwilg op de grote speelplaats groen werd.

Tonny van Genugten Habraken zei op 20 maart 2019 om 09:35 uur

Beste Lydia,
Ik herken dat gevoel van lente. Het geluid van een vogel , wanneer je in de studieklas zat en de raam open stond. En douchen. 5 minuten op een koude zolder. Heel vroeg ,s morgens voor dat je om half zeven in de kerk moest zijn Ongesteld zijn was een ramp. De slaapzaal was op slot. Tussen de middag mocht je dan met een non naar boven en de bandjes( wegwerp bestond nog niet) bewaarde je ,met de andere was, in je chambrette tot je een weekend naar huis mocht .

Marine( Kieboom )Timmers zei op 21 maart 2019 om 18:01 uur

Bovenstaande verhalen zijn me allemaal bekend ,en ik heb nog meegemaakt dat de douches er nog niet waren .
Ik kwam uit Middelbeers in 1954 op de ULO,toen nog 3 jaar.
Al lag de school maar 6 km van mijn woonplaats ,toch ging ik intern .
Dat was inderdaad in die tijd heel gewoon .Er zaten zelfs meisjes uit Oirschot zelf . Na de Ulo heb ik zelfs nog 4 jaar Kweekschool gedaan .In die 7 jaar kostschool werd het regime wel wat soepeler ,maar je kwam echt als groentje de maatschappij in .Al zou ik 'n boek kunnen schrijven over alle gebruiken en regeltjes ,die ons nu ongeloofwaardig lijken , toch waren dit voor mij geen vervelende jaren .We hebben ook veel gelachen en doen dat nog op onze twee-jaarlijkse reunie

Christian van der VenBHIC zei op 22 maart 2019 om 09:03 uur

@Annie: Dankjewel voor het delen van jouw ervaringen. Jij hebt er waarschijnlijk geen spijt van gehad toen je de school mocht verlaten... Heeft je tijd daar je nog op een bepaalde manier gevormd als persoon? Ook iets goeds uit voortgekomen? Of toch vooral een vreselijke tijd, die je zo snel mogelijk achter je wilde laten?

@Tonny: Ik kan me goed voorstellen dat iedereen blij was als de lente weer begon. Dat is natuurlijk nu nog steeds zo, maar met de verhalen die jullie vertellen, zou ik ook blij zijn als er weer eens een vogeltje floot of een groen blaadje aan een tak verscheen...

Aan de gang van zaken rond het ongesteld zijn, hebben meerdere meisjes van toen vreselijke herinneringen. Kijk bijvoorbeeld maar eens bij de reacties van 15 maart bij dit verhaal over de meisjespensionaten St. Joseph, St. Antonius en Maria Ancilla in Dongen: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/meisjespensionaat-sint-joseph-en…

@Marine: Goed om te horen dat vriendinnen en jij elkaar nog iedere twee jaar vinden voor een gezellige reünie. En ook voor leuke herinneringen, naast de vervelende dingen die blijkbaar ook vaker voorkwamen dan iedereen lief was.

Heb je voorbeelden van hoe het regime gedurende die zeven jaar langzaam soepeler werd?

Lydia Sengers - Koster zei op 22 maart 2019 om 16:00 uur

De reacties van Annie Fraaije en Tonny van Genugten zijn ook op mij van toepassing. Er was zelfs een studierooster. En je moest het niet wagen om alvast aan een ander vak te beginnen als de tijd nog niet om was!
Het douchen werd ingevoerd in de periode dat ik er zat. Ik weet niet meer welk jaar dat was. Inderdaad ook volgens een rooster, op de gekste tijden!
Als je ongesteld geworden was, mocht je inderdaad niet naar je chambrette om je te verzorgen. Je moest maar wachten tot je daar "in de rij" weer naar toe mocht.
De pudding die we op zondag kregen, rook altijd naar mottenballen (kamfer). Ik heb later pas begrepen waar dat voor was...…..
Enzovoort, enzovoort. Er was nog zoveel meer. Maar ik stop er maar mee, want ik word er veel te emotioneel van. NOG STEEDS!!!!

Tonny van Genugten zei op 23 maart 2019 om 16:08 uur

Er waren natuurlijk ook fijne dingen, achteraf gezien. Ik heb er een brede culturele bagage meegekregen. Omdat de slotnonnen alleen naar buiten mochten voor studiedoeleinden , gingen we nogal eens naar een museum. De zusters telden dan in de bus heel blij de zakcenten , die ze van moeder( overste) gekregen hadden. Ook heb ik er al bijna 60 jaar een goede vriendin aan overgehouden, Doortje Schilders uit Oostelbeers.

Toos Klerks- van der Sanden zei op 24 maart 2019 om 16:37 uur

Via iemand die werkt bij Bhic hoorde ik van deze site.
Heel bijzonder om deze verhalen te lezen over Oirschot.
Ook ik heb er een half jaar intern gezeten.VRESELIJK!
12 kilo afgevallen van de heimwee.
Gelukkig mocht ik van m’n ouders met Kerst naar huis.
Ik herinnner me nog wel een hele lieve non: de zus van monsieur Bluysen
Maar inderdaad die chambretten, douchen op dinsdagavond( mijn avond), een boterham met suiker als je uit school kwam.
De flying non kijken met z’n allen in de refter.
Etc.etc.
Al bij al geen fijne tijd voor mij!
Wel benieuwd hoe het de anderen is vergaan uit mijn klas.

Marilou NillesenBHIC zei op 24 maart 2019 om 17:12 uur

@Lydia Sengers - Koster: Ongelooflijk dat het na al die jaren nog zo'n impact heeft hè? Des te meer waarderen wij het oprecht dat je toch je herinneringen hier hebt willen delen, ondanks alle pijn die dat weer bij je los maakt. Veel dank, Lydia, en sterkte.

@Tonny: bedankt voor je aanvulling, en goed om ook deze herinneringen weer in leven te roepen. En na zestig jaar nog een goede vriendin uit die tijd: dat is ook prachtig om te horen

@Toos: Dank voor je berichtje, je zult wel veel herkennen van de reacties hierboven. Wat fijn te horen dat er ook een lieve non was, ondanks de vreselijke tijd die je daar hebt doorgemaakt. Wat sterk toch - van jullie allen - dat je hier desondanks laat weten hoe die akelige periode moet zijn geweest.

Bedankt allemaal!

Bernadette (Detje) van Rooij zei op 25 maart 2019 om 09:19 uur

Ik ben van 1952 en ben daar naar de mulo gegaan in 1964 (? Ik kwam hier terecht doordat n nichtje van mijn moeder hier non was zr Paulus. ) Ik herken veel van bovenstaande verhalen en heb er veel leuke herinneringen aan. Bv. tegen elkaar lopen met de teiltjes voor n non die bij de wastafels stond en over de houten wanden poppenkast spelen! De verse worst van dinsdag tot zaterdag in mn koffer bewaren om thuis te laten proeven hoe vies deze was! Bij de gidsen in Oirschot gaan om weg te mogen! Ik mocht bij de kweekschool meedoen met een toneelstuk als kwaaijongen. Ik had n vriendje gekust en werd tijdens de huiswerkklas eruit geroepen door zr. Therasita (?) wat daarvan kon komen!! En zo kan ik nog lang doorgaan. Leuk dit allemaal ns op te halen!!

Marilou NillesenBHIC zei op 25 maart 2019 om 19:25 uur

Hallo Bernadette, het plezier klinkt nog door in jouw bijdrage, mooi om te lezen hoor. Ik ben wel benieuwd hoe verse worst proeft als het nog een paar dagen in een koffer heeft gezeten... En of de lessen van zr. Therasita je nog veel hebben bijgebracht ;)

In ieder geval dank voor je berichtje!

Sonja Kuijpers getrouwd bos zei op 3 april 2019 om 20:54 uur

Hallo allemaal.
Ik heb op het internaat gezeten van 1969 tot 1971. Bij de kweek meisjes maar voor de opleiding Inas. De bovenstaande verhalen zijn zeker herkenbaar, het eten wat slecht was , studie klas, rare regels zoals dat je voor dat je ging douchen eerst je voeten en haren moest wassen .
Ook als je na 22.00 nog naar de toilet wilde moest je eerst een non wakker maken. De sfeer was vaak achterdochtig.. Toch was ik er graag gewoon omdat ik daar regelmaat had en vriendinnen. Beter dan thuis. Soms gingen we kattenkwaad uithalen om voor straf het weekend te moeten blijven.
Samen kaarten en kletsen en een uurtje naar buiten naar de friettent op de markt. Ik hoop dat ik nog wat hoor van de anderen dames die daar de opleiding Inas hebben gevolgd

Marilou NillesenBHIC zei op 4 april 2019 om 10:54 uur

Bedankt voor je berichtje, Sonja. Indrukwekkend wat je beschrijft, hoor; enerzijds het slechte eten en vreemde regels op het internaat, en dan anderzijds toch liever daar zijn, dan naar huis te gaan. Heel veelzeggend, wat goed dat je dat hier zo verwoordt.

En wat betreft je oproepje aan de andere dames: we hopen met jou dat ze zich hier melden ;) We wachten af!

tine brabers-vermeer zei op 10 mei 2019 om 12:55 uur

Wat leuk jullie ervaringen te lezen op deze site. Ook ik was van 1960/1963 op dit internaat, kwam uit Oisterwijk.Ken Lydia Koster nog goed en velen uit Ammerzoden en Liempde.Boterhammen met suiker komen me ook nog bekend voor en rabarber op brood!!Ben nog steeds bevriend met Nell Schoutens.Er zijn idd.zowel positieve als negatieve herinneringen aan deze tijd.Vond altijd het afscheid nemen van thuis moeilijk, maar eenmaal daar was het wel gunstig voor de studie.Het eerste jaar mochten we eenmaal in de maand naar huis, daarna iedere zondag van 11/19.uur.IK krijg het erg benauwd als ik op een appartement galerij kom en dit is vlgs. een restant van die tijd.

Thijs de LeeuwBHIC zei op 21 mei 2019 om 10:47 uur

Bedankt voor het delen van je ervaringen, Tine. Over die dubbele gevoelens zullen heel wat kostschoolleerlingen kunnen meepraten. Knap hoe je die negatieve gevoelens bij het afscheid afweegt de positieve effecten op je studieresultaten. Maar het zal er niet makkelijker om zijn geworden, kan ik me voorstellen. Wat me ook telkens weer opvalt is hoe bepaalde maaltijden / geuren weer allerlei herinneringen kunnen losmaken aan die kostschooltijd.. En natuurlijk heel leuk om te zien dat je nog iemand herkent tussen degenen die hier hebben gereageerd

Maria Egging zei op 30 mei 2019 om 16:58 uur

Hallo,
Ik heb de MULO gevolgd van 1966-1970. Heb alle reacties gelezen , zowel de positieve als negatieve ervaringen. Wat mij persoonlijk nog het meest is bijgebleven, zijn de minder leuke ervaringen. Alles moest op een vaste op een vaste tijd: eten, studeren en naar je chambrette om 21.00u en het licht moest uit uiterlijk om 22.00u.

Bernadette/Detje van Rooy zei op 30 mei 2019 om 18:30 uur

Ik begrijp dat er nog steeds n reünie is van de jaren 64 tot 67/68.
Dair zijn ook mijn jaren n Oirschot en zou t leuk vinden hiervan bericht te krijgen.
Ik kwam uit Breda en heb deze jaren niet echt als vervelend ervaren!
Graag hoor k hiervan en heb nog wel foto’s uit die tijd.

Marilou NillesenBHIC zei op 3 juni 2019 om 09:47 uur

Hallo Maria, ik kan me voorstellen dat zo'n strak schema enorm benauwt, en dat je daar dan de rest van je leven een soort weerzin tegen hebt. Of valt dat laatste wel mee?

En Bernadette, hopelijk lezen meer mensen je berichtje over de reünie en melden zij zich hier. Dan leggen we achter de schermen graag contact. En we zien heel benieuwd naar de foto's! Als je wil, kun je die mailen naar info@bhic.nl ovv Meisjesinternaat Nazareth in Oirschot.

Alvast dank!

Ans van Vlijmen-de Rooij zei op 3 juni 2019 om 19:42 uur

Hoi Bernadette, ik ga een aantal keer per jaar bij zr. Adelberta en zr. Marceline op bezoek maar zij hebben het (nog) niet over een reünie gehad.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.