Het rijke roomse leven in brabant 1900-1970

Civitas Maxima en Terrena naast elkaar in de Strijpse Theresia

In de Strijpse Theresia staan de bovenzinnelijke staat (Civitas Maxima) en de aardse staat (Terrena) naast elkaar. Hier een volledig vooraanzicht van het hoogaltaar in de Theresiakerk in Strijp, volledig in art nouveau in gedreven koper en cararisch marmer.

Theresiakerk Strijp
Suppedaneum van de gesloten Sint-Theresiakerk aan de Carmelitessenstraat te Strijp, in 2018 (foto: Bert van Herk).

Het staat erg hoog op het trappenpodium, het suppedaneum, veel hoger dan in de eerste helft van de twintigste eeuw gebruikelijk is, zeker in de gangbare neogothische kerken. Links op de scheidswand tussen priesterkoor en schip zien we de civitas maxima, de bovenzinnelijke gemeenschap van de strijdende universele kerk, zoals deze zich destijds voordeed in het buurtje wat gebouwd werd op het circus Nero, de oude renbaan.

Hier werden ook veel christenen geofferd ter ere van de keizer en zijn goden, aan de markeringspalen waar de renwagens van de coureurs in hun harddraverijen moesten draaien, volgens het reglement zonder elkaar te hinderen. Pius XII Eugenio Pacelli was ervan overtuigd dat één hunner Petrus was, de Eerste Apostel van Jezus en de voorzittend discipel van het troepje dat bij de instelling van het Avondmaal aanwezig zou zijn geweest.

Pius XI Achille Ratti zag dat wat minder enthousiast. Die stelde vast dat er een ondersteboven gekruisigde man van middelbare leeftijd aan de noodoostelijke markeringspaal was gevonden in de dertiger jaren en dat diens botbreuken erop wezen dat hij aan de kruisdood moest zijn overleden door verstikking doordat het middenrif de longen dichtdrukt, maar meer ook niet.

Romeinse fantasieën

Mussolini zag het belang van de eerste benadering in, als hij Rome weer wilde verheffen tot middelpunt van de wereld, wat deze dictator stellig van plan was als de Via Della Conciliatione gereed zou zijn gekomen en naadloos zou aansluiten op de door hem geprojecteerde Via Imperiale die rond het Colosseum zijn ronding zou moeten vinden. Eyck heeft daarnaast de tempel van Vesta geschilderd en de campanile van de Kerk der Friezen die belendt aan het Sint-Pietersplein maar dan links in het perspectief. Dus hier heeft Eyk (Eijck) de fantasie even de teugel gegeven.

Mussolini brak dus daartoe meedogenloos de daarbij in de weg zittende middeleeuwse spina af om vol zicht te krijgen op de frontgevel van de Sint-Pieter en zo zien we deze gevel hier ook afgebeeld: als achtergrond en toneeldecor voor Mussolini’s fratsen die hij zou uitkuren in Abessinië waar hij de bevolking met gifgassen te lijf zou gaan zonder veroordeling door de Volkenbond.

Nederland was de eerste die de Italiaanse Koning uit de dynastie Savoie erkende als Keizer van Ethiopië en dat stond het gidsland van Hugo de Groot toen al niet fraai, ook al omdat de Roomsch Katholieke Staatspartij ermee instemde, omdat de Paus daardoor ook wereldlijke jurisdictie kon gaan uitoefenen in Centraal Afrika. Rechts zien we de al dagelijkse decorgebouwen voor de Eindhovense fabriekscomplexen met rokende schoorstenen en al, want de depressie milderde vanaf 1936. We zien uiterst links in de scheidingswand de torenloze Sint-Trudokerk, moederkerk van Strijp, de Theresiakerk zelf rechts daarvan en daarachter de parmantige torens van de Sint-Catharinakerk. Daarvoor de wolken die de gemeenschap links en rechts verbinden.

 

De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.

Reactie toevoegen

Je e-mailadres is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Platte tekst

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.